Mạnh Hùng
![]() |
| Ngoại trưởng Xê-ba-xti-an Cuốt-dơ - người sẽ trở thành Thủ tướng Áo cho biết muốn thành lập một chính phủ "có dũng khí và quyết tâm nhằm mang lại sự thay đổi thực sự cho nước Áo.". Ảnh AP |
Diễn biến sau cuộc bầu cử ở Áo, cùng với việc một đảng theo đường lối cực hữu và dân tộc cực đoan mới có ghế trong Quốc hội liên bang Đức, đang khiến cả châu Âu lo ngại về nguy cơ trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy cực đoan tại "lục địa già". Việc các đảng dân túy, cực hữu tiếp tục nhận được sự ủng hộ của một bộ phận không nhỏ cử tri cũng đặt ra thách thức đối với châu Âu, trở thành mối đe dọa chính đối với sự ổn định chính trị và kinh tế vĩ mô tại châu Âu, nhất là tiến trình liên kết và hội nhập châu Âu.
Sau các cuộc bầu cử ở Hà Lan và Pháp hồi đầu năm nay, châu Âu phần nào "thở phào" khi chủ nghĩa dân túy mang tư tưởng cực hữu không thắng thế trong đời sống chính trị ở những nước này. Tuy nhiên, phe cực hữu chưa tàn lụi mà trái lại có chiều hướng phát triển mạnh trở lại. Bằng chứng là lần đầu kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2, Quốc hội liên bang Đức phải dành tới 94 ghế cho những người theo đường lối cực hữu thuộc đảng "Sự lựa chọn vì nước Đức” (AfD), đảng mạnh thứ 3 trong cơ quan lập pháp Đức và mới được thành lập từ năm 2013, cho thấy chủ nghĩa cực hữu vẫn luôn hiện hữu và chờ thời cơ để trỗi dậy.
![]() |
| Chính phủ mới của Áo sẽ càng cứng rắn với người nhập cư. Nguồn TTXVN |
Suy thoái kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao hay vấn đề an sinh xã hội không được bảo đảm là những nhân tố chính kích động sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy và cực hữu ở châu Âu, trong khi cuộc khủng hoảng người di cư hay các mối đe dọa tấn công khủng bố càng khiến người dân tức giận và làm trầm trọng thêm sự chia rẽ trong xã hội. Sở dĩ dân túy hay cực hữu vẫn "sống dai" ở châu Âu là nhờ có được sự ủng hộ của một bộ phận dân chúng không đồng tình với các quyết sách của chính quyền, hay cảm thấy mình bị gạt ra bên lề xã hội. Như tại Pháp, sự bất mãn của cử tri được thể hiện rõ nét bằng số lượng cử tri đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử quan trọng gần đây thấp kỷ lục. Lần đầu tiên bà Ma-rin Lơ Pen, lãnh đạo đảng cực hữu Mặt trận Quốc gia (FN) phản đối nhập cư, giành được ghế quốc hội, và nữ chính trị gia có quan điểm hoài nghi EU này thậm chí lọt vào vòng 2 cuộc bầu cử tổng thống Pháp. Tại Hà Lan, mặc dù đảng Nhân dân vì tự do và dân chủ (VVD) của Thủ tướng Mác Rút-tơ giành chiến thắng tại cuộc bầu cử quốc hội hồi tháng 3 trước đảng dân túy Vì tự do (PVV), song điều đáng nói là VVD mất 8 ghế so với nhiệm kỳ trước, trong khi PVV tăng 5 ghế và trở thành lực lượng đối lập chính của liên minh cầm quyền. Ngay tại Áo, ứng cử viên Nô-bớt Hốp-phơ của FPÒ từng giành được 46,6% phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 12 năm ngoái. Cũng chính tư tưởng dân túy và phản đối người nhập cư góp phần khiến cử tri Anh quyết định rời EU trong cuộc trưng cầu dân ý Brexit.
Chủ nghĩa dân túy chưa thể bị đẩy lùi đang làm xói mòn gắn kết xã hội, đe dọa ổn định khu vực và đặt ra nguy cơ bất ổn mới, buộc các nước châu Âu phải tìm ra chính sách nhất quán để cùng nhau ứng phó với thách thức chung này.