Nguồn cung khí đốt từ Nga sụt giảm và những bất ổn tại Trung Đông đang khiến châu Âu gia tăng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng từ Mỹ để bảo đảm an ninh năng lượng.
Xung đột liên quan đến Iran và tình trạng gián đoạn tại Eo biển Hormuz đang làm thay đổi đáng kể bức tranh năng lượng của châu Âu, khiến khu vực này ngày càng phụ thuộc vào nguồn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ trong quá trình bảo đảm an ninh năng lượng hậu khủng hoảng Ukraine.
Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, Liên minh châu Âu (EU) triển khai chiến lược giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga. Lượng khí đốt Nga nhập khẩu qua đường ống giảm từ khoảng 137 tỷ m³ năm 2021 xuống còn 18 tỷ m³ vào năm 2025, tương đương mức giảm 87%. Tỷ trọng khí đốt Nga trong tổng nhập khẩu của EU cũng giảm từ 45% xuống còn 12%.
Cuối năm 2025, Nghị viện châu Âu thông qua quy định cấm hoàn toàn LNG của Nga từ cuối năm 2026 và chấm dứt nhập khẩu khí đốt đường ống từ Nga vào cuối năm 2027. Quy định này cũng áp dụng mức phạt 40 triệu euro đối với các trường hợp lách luật.
Để thay thế nguồn cung từ Nga, châu Âu tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Na Uy, Algeria, Azerbaijan, Qatar và các nước vùng Vịnh, đồng thời mở rộng sử dụng LNG của Mỹ. Bên cạnh đó, năng lượng tái tạo cũng góp phần làm giảm nhu cầu tiêu thụ khí đốt.
Mục tiêu của EU là tránh để bất kỳ quốc gia nào nắm giữ vị thế chi phối nguồn cung năng lượng như Nga trước đây. Tuy nhiên, căng thẳng tại Trung Đông từ đầu năm 2026 đã làm đảo lộn kế hoạch đa dạng hóa nguồn cung.
Việc Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và LNG toàn cầu - bị gián đoạn đã khiến giá khí đốt tại châu Âu tăng khoảng 25% chỉ sau một ngày giao dịch, trong khi giá dầu có thời điểm vượt 126 USD/thùng.
Trong khi đó, các kho dự trữ khí đốt của châu Âu giảm xuống còn khoảng 35% - 40% công suất và tiếp tục suy giảm, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ thiếu hụt năng lượng trong mùa Đông tới.
Trong bối cảnh nguồn cung LNG từ Qatar gặp khó khăn do rủi ro vận chuyển qua Eo biển Hormuz, LNG của Mỹ ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với thị trường châu Âu.
Áp lực bổ sung nguồn cung khiến nhu cầu ký kết các hợp đồng LNG dài hạn với Mỹ gia tăng. Tỷ trọng LNG của Mỹ trong tổng lượng LNG nhập khẩu của EU đã tăng từ 24% trước khi xảy ra xung đột Nga - Ukraine lên 56% vào cuối năm 2025 và đạt khoảng 63% trong quý I/2026.
Các tổ chức nghiên cứu năng lượng dự báo đến năm 2030, châu Âu có thể nhập khẩu khoảng 115 tỷ m³ LNG từ Mỹ mỗi năm, tương đương khoảng 80% tổng lượng LNG nhập khẩu của khu vực và khoảng 40% tổng lượng khí đốt tiêu thụ tại châu Âu.
Xu hướng này cho thấy Mỹ đang ngày càng trở thành đối tác năng lượng chủ chốt của châu Âu trong giai đoạn hậu phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga, bất kể kết quả cuối cùng của các cuộc đàm phán liên quan đến Iran và Eo biển Hormuz.
TT (tổng hợp)
.jpg "Iran quyết thực thi quyền quản lý Eo biển Hormuz")
.png "18 quốc gia thúc đẩy hợp tác an ninh năng lượng")
