Một số loại dạ dày nhím rừng và túi mật kỳ đà được giới thiệu trên cộng đồng "đặc sản núi rừng Tây Bắc".
MỖI chiếc dạ dày nhím rừng phơi khô có kích thước bằng 2 ngón tay, đựng trong một túi ni-lông khóa kéo nhỏ, không bao bì, không nhãn mác, không có bất kỳ giấy tờ kiểm định chất lượng nào, nhưng người bán vẫn khẳng định "thần dược" này có khả năng chữa khỏi các bệnh liên quan đến đại tràng, dạ dày. Người mua được hướng dẫn xao khô vàng phụ phẩm này, nghiền thành bột rồi trộn lẫn với nghệ và mật ong thành một loại dung dịch sệt sệt, uống 2-3 lần/ngày, kéo dài từ 7 đến 10 ngày sẽ phát huy tác dụng. Với những hướng dẫn cách dùng và lời cam kết về chất lượng của người bán, nhiều người dân tìm mua để sử dụng với hy vọng chữa khỏi những bệnh mãn tính.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hữu Chung, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng y học cổ truyền (quận Ngô Quyền) cho biết: Một bài thuốc y học cổ truyền bắt buộc gồm 4 vị quân, thần, tá, sứ. Trong đó quân là vị thuốc chính, chủ đạo; các vị còn lại có tác dụng hỗ trợ, dẫn thuốc đến vị trí cần điều trị. Riêng đối với dạ dày nhím rừng, cũng được coi là một vị thuốc trong y học cổ truyền, nhưng không thuộc một trong 4 vị thuốc bắt buộc phải có trong bất kỳ bài thuốc nào. Dạ dày nhím thuộc nhóm chất thanh nhiệt, lợi thấp và chỉ là vị thuốc gia giảm, để điều trị tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý của người bệnh. Do đó, việc một số người bán dạ dày nhím làm thuốc chữa khỏi bệnh lý đại tràng là không có căn cứ. Không chỉ dạ dày nhím, còn nhiều loại chế phẩm từ động vật hoang dã được người bán quảng cáo là "thần dược" trị nhiều loại bệnh mãn tính như hen suyễn, đau lưng, mỏi gối, đau nửa đầu... Truy cập vào cộng đồng "đặc sản núi rừng Tây Bắc" có thể thấy nhiều mẩu quảng cáo hấp dẫn theo kiểu sử dụng bộ phận nào của động vật hoang dã sẽ chữa lành bệnh lý ở bộ phận đó của con người. Như mật kỳ đà đánh bay sỏi mật, sỏi thận, hen suyễn; dạ dày nhím trị viêm loét dạ dày, cao ngựa bạch điều trị lão hóa xương, thiếu can-xi... Những sản phẩm được bán đều cam kết về nguồn gốc 100% lấy từ động vật hoang dã trong các khu rừng của một số tỉnh miền núi phía Bắc, như Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái. Đi cùng với đó là mức giá không hề rẻ. Như dạ dày nhím rừng được bán với giá 1,2 triệu đồng/chiếc, túi mật kỳ đà cũng được bán với giá 900 nghìn đồng/chiếc. Các cá nhân cung cấp loại chế phẩm từ động vật hoang dã này đều khẳng định số lượng sản phẩm có hạn, nhưng khi người mua liên hệ thì bất kỳ lúc nào người bán cũng nói "sẵn sàng giao hàng". Qua trao đổi với các bác sĩ tại Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng y học cổ truyền được biết, trong đông y, mỗi bệnh ở người chia thành nhiều thể khác nhau. Không có bài thuốc chung điều trị cho các thể bệnh. Tùy thuộc vào các triệu chứng cũng như thực tế kiểm tra, bắt mạch, bác sĩ đông y sẽ xác định thể bệnh cũng như điều chế các bài thuốc với liều lượng vị chính, phụ, vị gia giảm khác nhau để đạt công hiệu trong điều trị bệnh. Do đó, có thể khẳng định, các loại chế phẩm từ động vật hoang dã không phải là "thần dược" chữa mọi bệnh ở người. Hơn nữa, sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc, không đúng cách thức có thể gây tổn hại cho sức khỏe, ảnh hưởng tới các cơ quan chức năng của cơ thể. Mặt khác, từ động vật hoang dã có thể phát sinh dịch bệnh nguy hiểm như đại dịch SARS- 2003, COVID-19. Bởi vậy khi mắc các bệnh lý mãn tính muốn sử dụng các bài thuốc đông y, người bệnh nên tới các cơ sở khám, chữa bệnh có chuyên môn, tránh hậu quả đáng tiếc nguy hại đến tính mạng, sức khỏe.
MINH AN
