Thủ tục rườm rà
Nhiều người bán bảo hiểm ô-tô, xe máy trên phố Điện Biên Phủ (quận Ngô Quyền).
Theo quy định tại Nghị định 103 của Chính phủ và Thông tư 22 của Bộ Tài chính quy định về các quy tắc, điều khoản, mức trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc THDS của chủ xe cơ giới, người mua bảo hiểm bắt buộc TNDS sẽ được công ty bảo hiểm chi trả tối đa về người là 100 triệu đồng/vụ và thiệt hại tối đa về tài sản là 50 triệu đồng/vụ đối với vụ tai nạn do xe máy gây ra. Doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ của chủ xe.
Tuy nhiên, để được hưởng chế độ bảo hiểm, bộ hồ sơ bảo hiểm phải có các giấy tờ gồm: Giấy thông báo tai nạn và yêu cầu bồi thường theo mẫu, các chứng từ xác định và chứng minh thiệt hại do tai nạn, bản sao có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền hoặc của nhân viên doanh nghiệp bảo hiểm liên quan đến xe và lái xe, bản sao bộ hồ sơ tai nạn, có xác nhận của công an nơi thụ lý tai nạn, sơ đồ hiện trường tai nạn, biên bản khám nghiệm hiện trường, biên bản khám nghiệm xe liên quan tới tai nạn giao thông, biên bản giám định thiệt hại, các chứng từ xác định thiệt hại do tai nạn… Cũng theo quy định tại Điều 14, Thông tư 22, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm phối hợp với chủ xe cơ giới, người bị thiệt hại, cơ quan công an và các tổ chức, cá nhân có liên quan khác để thu thập các tài liệu có liên quan đến vụ tai nạn giao thông để lập hồ sơ bồi thường. Tuy nhiên, thực tế, nhiều doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm lại đẩy trách nhiệm thu thập các tài liệu, hoàn tất bộ hồ sơ này cho người mua bảo hiểm, khiến nhiều người khi không may gây tai nạn bỏ cuộc đề nghị được thanh toán bồi thường bởi thủ tục thanh toán bảo hiểm quá rườm rà.
Chị Nguyễn Thị Thùy Dương ở phường Lê Lợi (quận Ngô Quyền) bày tỏ: Thực tế xảy ra rất nhiều vụ va chạm gây thiệt hại chỉ khoảng 5 đến 10 triệu đồng. Song để hoàn thành đủ bộ hồ sơ được thanh toán bảo hiểm theo quy định hiện nay rất mất thời gian, đặc biệt các giấy tờ phải xin xác nhận của cơ quan có thẩm quyền. Bởi vậy, nhiều người dân tự giải quyết bồi thường tai nạn cho nhau mà không liên hệ với các doanh nghiệp bảo hiểm đề nghị bồi thường theo quy định.
Cần trách nhiệm hơn
Thực tế, khi một vụ tai nạn giao thông xảy ra, các cơ quan liên quan sẽ cần thời gian để hoàn thành các biên bản khám nghiệm hiện trường của cơ quan công an, việc thống kê chi phí sửa chữa phương tiện cũng có thể kéo dài vài tháng, chưa kể các vụ việc phải chuyển sang cơ quan công an điều tra, thậm chí có thể còn kéo dài đến cả năm. Trong khi đó, nhiều vụ tai nạn xe máy, không thể lúc nào cũng có được các biên bản giám định xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại do doanh nghiệp bảo hiểm hoặc người được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền lập.
Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, Trưởng Văn phòng luật sư Tâm Nhân và cộng sự Nguyễn Thị Thanh Tâm cho biết: Một số quy định hiện hành về hồ sơ để nhận bồi thường bảo hiểm bắt buộc TNDS là không phù hợp, gây khó khăn cho chủ xe, lái xe trong việc triển khai thực hiện thanh toán đền bù. Do đó, cần quy định hưởng bảo hiểm theo hướng rút gọn thủ tục, làm sao nhanh gọn, hiệu quả và chính xác nhất, nên giảm thiểu số giấy tờ và sự hiện diện của công an, doanh nghiệp bảo hiểm tại hiện trường tai nạn trong một số trường hợp nhất định. Bên cạnh đó, mức giá đền bù hiện nay quy định còn thấp, nên điều chỉnh cho phù hợp thực tế bởi chi phí khắc phục hiện tăng cao. Ngoài ra, cần sửa đổi làm sao bảo đảm công bằng giữa quyền và lợi ích bên mua và bên bán bảo hiểm. Đặc biệt cần tăng cường giám sát đối với các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm tránh trường hợp lách luật, trục lợi gây khó dễ cho người dân khi thanh toán bảo hiểm.
Trước dư luận xã hội về vấn đề này, ngày 25-5 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng yêu cầu Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) của chủ xe cơ giới, nhằm đơn giản hoá thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chi trả cho đối tượng được bồi thường bảo hiểm, tăng cường giám sát hậu kiểm để tránh trục lợi bảo hiểm. Bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới ra đời là một trong các giải pháp hữu hiệu thực hiện mục tiêu hỗ trợ một phần tài chính giúp cho chủ xe và người bị tai nạn khắc phục thiệt hại, ổn định cuộc sống khi không may xảy ra tai nạn giao thông, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Người dân cũng như doanh nghiệp cần hiểu rõ về trách nhiệm và quyền lợi khi tham gia loại hình bảo hiểm này, bảo đảm thực hiện đúng mới phát huy hiệu quả.
Bài và ảnh: Tuệ MinhTheo thống kê của Bộ Tài chính, trong giai đoạn 10 năm (2008-2017), có 93,4 triệu lượt xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc TNDS; giải quyết bồi thường cho 101.214 vụ tai nạn xe máy, trung bình 5 triệu đồng/vụ. Cả nước có khoảng 60 triệu xe máy nhưng số chủ xe tham gia bảo hiểm TNDS bắt buộc chỉ đạt 30%. Riêng năm 2019, tổng doanh thu phí bảo hiểm bắt buộc TNDS đối với xe cơ giới ước tính 3.590 tỷ đồng, trong đó doanh thu bảo hiểm xe máy ước là 765 tỷ đồng, số tiền bồi thường là 45 tỷ đồng.
