(HPĐT)- Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố dự án huy động 300 tỷ euro trong khuôn khổ chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” tài trợ các dự án cơ sở hạ tầng của EU ở nước ngoài. Chiến lược mới ra đời của EU nhằm tăng cường vị thế châu Âu trong cạnh tranh chiến lược toàn cầu, khai thác những bê bối mà sáng kiến “Vành đai – Con đường” (BRI) của Trung Quốc đang mắc phải. Tuy nhiên, sẽ có nhiều thách thức chờ đợi chiến lược này.
Bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu công bố chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu”. Ảnh: AFP
Đối trọng với sáng kiến BRI
Chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” của châu Âu sẽ huy động khoản kinh phí gần 300 tỷ euro từ các quỹ công và tư từ nay cho đến năm 2027 để tài trợ các dự án cơ sở hạ tầng của EU ở nước ngoài. Theo đó, EU sẽ đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng như cáp quang, mạng 5G và các nhà máy năng lượng xanh ở các nước đang phát triển, đồng thời cố gắng cạnh tranh với Trung Quốc về hạ tầng giao thông, như đường cao tốc và sân bay.
Bà Jutta Urpilainen, Ủy viên châu Âu phụ trách về hợp tác quốc tế cho biết, với chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu”, EU muốn tạo ra những liên kết mạnh mẽ, bền vững và không phụ thuộc giữa châu Âu với thế giới, nhằm mang lại một tương lai mới cho những người trẻ. Bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu nhấn mạnh, chiến lược mới của châu Âu sẽ là một đối trọng đối với sáng kiến BRI của Trung Quốc.
Tuy vậy, giới phân tích cho rằng, EU vẫn cần nhiều thời gian để thực thi sáng kiến này. Ngay cả khi có sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân, kế hoạch chi tiêu của EU vẫn chậm chạp so với tiến độ mà Trung Quốc thực hiện.
Cùng lo ngại sáng kiến BRI sẽ nhanh chóng đưa Trung Quốc lên đến vị trí dẫn đầu về kinh tế, tại hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra vào tháng 6-2021, Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng các nhà lãnh đạo của nhóm G7 đưa ra sáng kiến “Xây dựng lại thế giới tốt đẹp hơn” (B3W). Bà Ursula von der Leyen cho biết, chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” của châu Âu cũng sẽ kết nối với sáng kiến B3W của nhóm G7. Đây là lợi thế không nhỏ cho chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu”.
Chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” của châu Âu sẽ nhận được khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 18 tỷ euro (20 tỷ USD) và 280 tỷ euro (317 tỷ USD) đầu tư từ các quốc gia thành viên, các ngân hàng phát triển trong khu vực, các tổ chức tư nhân và cơ quan tài chính của EU. Ủy ban châu Âu cho biết, họ cũng đang xem xét tạo ra một cơ chế tín dụng mới cho các công ty châu Âu để họ có thể bán hàng hóa ở các thị trường bên ngoài EU và cạnh tranh với những doanh nghiệp nhận được sự bảo trợ của chính phủ.
Không ít thách thức
Bên cạnh nhiều lợi thế, giới phân tích đánh giá, chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” của châu Âu có quy mô tài chính tương đối nhỏ so với sáng kiến BRI của Trung Quốc. Theo các chuyên gia của Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, tổng chi phí mà Bắc Kinh dành cho sáng kiến BRI có thể lên tới 1,2 nghìn tỷ USD đến 1,3 nghìn tỷ USD vào năm 2027.
Cùng với đó, mấu chốt của vấn đề là liệu các chính trị gia của EU có thể thuyết phục các doanh nghiệp tư nhân tham gia và đầu tư chiến lược này một cách hiệu quả hay không. Một trong những yếu tố giúp Bắc Kinh thành công trong việc triển khai sáng kiến BRI là sự tham gia của các ngân hàng nhà nước, cho phép các công ty có thể thực hiện những khoản đầu tư lớn ngay cả khi khoản đầu tư này có rủi ro về mặt chính trị hay thương mại.
Ông Reinhard Butikofer, nhà lập pháp hàng đầu của EU về các vấn đề Trung Quốc cho biết, EU cần phải huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp. Còn ông Jonathan Hillman, thành viên tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho rằng, dù mức độ đầu tư tài chính của EU có thể không sánh được với Trung Quốc, nhưng chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” có độ hấp dẫn riêng vì các lý do môi trường, sinh thái. EU sẽ phải đưa ra một lời đề nghị mà các quốc gia không muốn từ chối. Đó sẽ là điểm khác biệt lớn giữa chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” và sáng kiến BRI.
Nhiều chuyên gia nhận định, chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” sẽ giúp tạo dựng bảo đảm sân chơi bình đẳng hơn với các doanh nghiệp EU tại các thị trường nước thứ ba, nơi họ ngày càng phải cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài nhận được sự hỗ trợ lớn từ chính phủ của họ. Mục đích này sẽ gián tiếp tạo ra đối thủ cạnh tranh với Trung Quốc trên thị trường quốc tế. Như vậy, chiến lược “Cổng kết nối toàn cầu” đặt sáng kiến BRI vào thế phải cạnh tranh lại là tín hiệu tốt với các nước kém phát triển và đang phát triển./.
Quang Huy (tổng hợp)
