Nhiều doanh nghiệp công nghệ cao của Mỹ như Boeing sẽ thiệt hại nặng nề nếu chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang. Ảnh Reuter
Điều đáng nói là chiến lược mang tính "hiếu thắng" của ông vẫn đang có xu hướng tiếp tục mở rộng cả về phạm vi đối tượng và quy mô lĩnh vực chịu tác động. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo chiến tranh thương mại có thể khốc liệt hơn nhiều so với một cuộc chiến quân sự.
Trong vài ngày qua, thị trường chứng khoán thế giới có những dấu hiệu phục hồi khi những nhà phân tích kỳ cựu đến từ các hãng tư vấn uy tín như JP Morgan hay CFRA đều nhận định rằng những lời lẽ đe dọa của ông Trăm vốn chỉ là các "tiểu xảo" trong đàm phán. Nhưng quyết định cuối cùng ngày 10-7 vừa qua cho phép chính quyền Mỹ lên danh sách các sản phẩm nhập từ Trung Quốc với trị giá khoảng 200 tỷ USD bị áp mức thuế 10% sớm nhất là vào tháng 9 tới đã "thổi bay" những suy luận mang tính ôn hòa kể trên và một lần nữa đẩy thị trường chứng khoán toàn cầu vào cảnh bấp bênh trong ngày giao dịch 11-7.
Biện pháp bổ sung được đưa ra sau khi Mỹ quyết áp mức thuế 25% với gói hàng hóa trị giá 34 tỷ USD nhập khẩu hàng năm từ Trung Quốc trong khi một gói danh mục nhập khẩu khác từ Trung Quốc trị giá 16 tỷ USD cũng đang được cân nhắc tăng thuế. Cùng với đó là quyết định áp mức thuế nhập khẩu nhôm 10% và thép 25% với tất cả các quốc gia trên toàn thế giới và lời đe dọa áp mức thuế nhập khẩu ô tô mới, chủ yếu nhằm vào Đức.
Phản ứng với những biện pháp cứng rắn của Mỹ, các đối tác chịu tác động như Trung Quốc, Mê-hi-cô, Ca-na-đa và Liên minh châu Âu (EU) đều có những biện pháp đáp trả riêng. Nhà phân tích kinh tế của Đại học Oxford (Anh) A-đam Xla-tơ ước tính thị phần thương mại toàn cầu phải chịu mức thuế mới từ các biện pháp đáp trả lẫn nhau giữa Mỹ và các đối tác sẽ tăng lên 5%. Và điều này được cho là sẽ tạo ra nguy cơ nghiêm trọng đe dọa nền kinh tế toàn cầu bởi nó ảnh hưởng mạnh tới tâm lý đầu tư, tình hình tăng trưởng tại Mỹ và khiến tình trạng thất nghiệp gia tăng.
Tuy nhiên, cho tới lúc này, khi nền kinh tế tăng trưởng ở mức 4% trong quý 2 và tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp nhất trong 25 năm qua, cùng với đó lợi nhuận doanh nghiệp tăng nhờ các biện pháp cắt giảm thuế của chính phủ, Tổng thống Trăm dường như vẫn rất thoải mái và bỏ ngoài tai mọi lo ngại kể trên.
Trái ngược với sự "bình thản" này của ông Trăm, nhà kinh tế A-đam Pâu-sen, Viện trưởng Viện Kinh tế quốc tế Peterson, cảnh báo chính quyền Oa-sinh-tơn đang "dấn thân" vào một cuộc chiến đa phương mà không có một công cụ rõ ràng để bảo đảm phần thắng. Theo chuyên gia từng làm việc trong Ban hoạch định chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Anh, các cuộc chiến tranh thương mại này có thể gây tổn thất nặng nề cho kẻ gây chiến hơn cả một cuộc chiến quân sự bởi những hậu quả của "các đòn tấn công" là khôn lường và khó kiểm soát hơn một cuộc chiến quân sự. Nhà kinh tế lão luyện khẳng định không có kịch bản nào cho thấy việc các đối tác thương mại làm tổn thương lẫn nhau có thể cho ra một kết quả tốt đẹp.
* Ngày 11-7, Thượng viện Mỹ đã thông qua một biện pháp giúp Quốc hội Mỹ tái khẳng định quyền hạn của mình về thuế quan trong bối cảnh có nhiều lo ngại về chiến lược thuế quan của chính quyền Tổng thống Trăm.
Trong cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 80-11, các thượng nghị sĩ thông qua giải pháp thương mại không ràng buộc, giúp quốc hội có vai trò lớn hơn về thuế quan được áp dụng vì những lý do an ninh quốc gia, được gọi là Mục 232 của Luật Thương mại. Tỷ lệ phiếu ủng hộ áp đảo cho thấy mối quan tâm sâu sắc của Quốc hội đối với chính sách thuế quan mà Tổng thống Trăm thực hiện trong mấy tháng gần đây đối với Trung Quốc, cũng như các đối tác thương mại khác là Ca-na-đa, các nước châu Âu và Mê-hi-cô.
Thượng nghị sĩ Bob Corker, Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Thượng viện gọi đây là "một bước đi nhỏ” giúp Quốc hội khẳng định lại quyền hợp pháp của mình về các vấn đề thương mại.
(Theo TTXVN)
