Chỉnh lý biến động đất đai đối với các hộ hiến đất xây dựng nông thôn mới: Bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân

Kết quả chỉnh lý đạt thấp

Theo Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thủy Nguyên, từ năm 2021 đến năm 2024, trên toàn huyện có 24 xã xây dựng NTM và NTM kiểu mẫu, kéo theo 6.378 thửa đất ở cần điều chỉnh biến động. Tuy nhiên, đến đầu tháng 10-2024, trên toàn huyện mới hoàn thành chỉnh lý đối với 2334/6378 GCNQSDĐ, đạt tỷ lệ thấp. Trong đó, tỷ lệ hoàn thành ở các xã không đồng đều, như xã Kiền Bái hoàn thành chưa đến 50% trong số 294 hộ hiến đất ở. Xã Thiên Hương chỉnh lý xong hơn 30/156 thửa đất...

Theo quy định, hồ sơ đính chính GCNQSDĐ đối với các hộ hiến đất xây dựng NTM gồm 5 danh mục: Đơn hiến tặng đất của công dân, có xác nhận của UBND xã; đơn đăng ký biến động đất đai do công dân ký, UBND xã hướng dẫn; GCNQSDĐ bản chính do công dân cung cấp; mảnh trích đo bản đồ địa chính và trích lục thửa đất do công dân và UBND xã hoàn thiện; phương án hỗ trợ, bồi thường do Trung tâm Phát triển quỹ đất cung cấp. Thẩm quyền ký biến động đất đai đối với các hộ hiến đất thuộc về Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện. Các hộ hiến đất được miễn chi phí chỉnh lý biến động đất đai. Theo Chủ tịch UBND xã Thiên Hương Lê Đăng Thành, cùng chung thực trạng các xã xây dựng NTM, tại xã đang vướng chủ yếu ở khâu lập hồ sơ. Trong quá trình xây dựng NTM, khi điều chỉnh biến động đất đai, phát hiện trên thực tế nhiều thửa đất có sự tăng, giảm so với GCNQSDĐ, cần truy nguồn gốc sử dụng đất theo quy định. Chưa kể, phương án thiết kế ban đầu với thực tế thi công đường NTM có sự sai lệch, dẫn đến tăng, giảm diện tích đất hiến của các hộ dân, phát sinh việc cán bộ địa chính phải đo vẽ lại hiện trạng thực tế thửa đất. Trong khi, đội ngũ cán bộ chuyên môn ở cơ sở thiếu về số lượng, yếu về nghiệp vụ, nhất là vẽ, lập các mảnh trích đo các thửa đất. Cùng với đó, nhiều hồ sơ thiếu chữ ký giáp ranh của các hộ liền kề. Người dân thế chấp ngân hàng, không có bản chính GCNQSDĐ. Nhiều người dân cũng chưa mặn mà hoặc ngại chỉnh lý vì diện tích thửa đất tăng, giảm. Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Thủy Nguyên Trần Anh Toàn cho biết, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện, lực lượng mỏng với 23 cán bộ, viên chức, trong khi từ năm 2021-2024, hồ sơ biến động đất đai tăng đột biến với số lượng lớn, nên chưa đủ đáp ứng nhu cầu thực tế. Chính quyền các địa phương chưa quyết liệt vào cuộc.

Nâng cao trách nhiệm của các đơn vị, địa phương

Trước thực trạng trên, từ tháng 8-2024, UBND huyện ra Thông báo kết luận số 760 của Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên về việc đẩy nhanh tiến độ chỉnh lý biến động đất đai, cấp đổi, cấp lại GCNQSDĐ sau khi người dân hiến đất xây dựng các tuyến đường NTM. Ngay sau đó, từ tháng 8 đến tháng 9-2024, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện gửi 2 văn bản tới các xã và các đơn vị liên quan về việc này. Từ ngày 14 đến 31-10, cán bộ Chi nhánh trực tiếp làm việc lần lượt với 24 xã thực hiện xây dựng NTM, NTM kiểu mẫu trong các giai đoạn 2021- 2022, 2022-2023 và 2023- 2024 về công tác chỉnh lý biến động đất đai. Chi nhánh đề nghị UBND các xã rà soát, thống kê các tuyến đường xây dựng NTM. Đối với các thửa đất thực tế khi triển khai xây dựng các tuyến đường có sự sai lệch về diện tích thu hồi, các xã phối hợp Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện lập bản đồ thu hồi hiện trạng. Đồng thời, các xã lập danh sách các hộ dân có thửa đất mà bản vẽ mảnh trích đo về thiết kế đường chưa đúng với thực tế các hộ đang sử dụng, để Ban Quản lý dự án đầu tư huyện chỉ đạo đơn vị phối hợp UBND các xã đo lại, bảo đảm phù hợp. Đối với thửa đất mảnh trích đo thể hiện đúng với thực tế, Ban Quản lý chỉ đạo đơn vị đo đạc sớm bàn giao hồ sơ cho UBND các xã để hoàn thiện thủ tục, chuyển về Chi nhánh đính chính theo quy định. Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp Chi nhánh xác định nguồn gốc đất đối với các trường hợp tăng diện tích thực tế sử dụng so với giấy chứng nhận đã cấp.

Quyết liệt chỉ đạo công tác trên, Phó chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Nguyễn Văn Viển cho biết, vào các cuộc giao ban hằng tháng, hằng tuần, lãnh đạo UBND huyện yêu cầu các đơn vị liên quan báo cáo tiến độ và kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc trong công tác chỉnh lý biến động đất đai đối với các hộ hiến đất. Đồng thời, huyện đang thực hiện xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai thuộc dự án “Xây dựng tổng thể hệ thống hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai thành phố Hải Phòng”, trong đó tổ chức đo đất ở, phấn đấu hoàn thành vào cuối tháng 12-2024. Đây là cơ sở quan trọng để chỉnh lý GCNQSDĐ đối với các hộ hiến đất xây dựng NTM. UBND huyện yêu cầu các địa phương tăng cường trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện và các phòng, đơn vị liên quan và đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tích cực thực hiện điều chỉnh biến động đất đai. Huyện quyết tâm đến hết năm 2024, hoàn thành chỉnh lý biến động đất đai đạt tỷ lệ 95% trong tổng số thửa đất cần chỉnh lý, để bảo đảm quyền lợi của người dân và thuận lợi cho công tác quản lý đất của địa phương.