Theo lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chắc Su-mơ, Tổng thống Trăm cho biết ông sẽ để chính phủ đóng cửa trong thời gian dài, nhiều tháng hoặc thậm chí vài năm.
Trên thực tế, trong cuộc họp kéo dài 2 tiếng tại Nhà Trắng ngày 4-1, cả hai phía đều cương quyết giữ nguyên quan điểm. Kênh CNN (Mỹ) dẫn hai nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trăm từ chối nhượng bộ trong đề xuất của ông về quỹ 5,6 tỷ USD xây tường biên giới. Trong khi đó, đảng Dân chủ từng đánh giá xây tường biên giới với Mê-xi-cô là không hiệu quả và lỗi thời.
Tổng thống Trăm khẳng định chỉ mở cửa chính phủ khi vấn đề tường biên giới được giải quyết. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh: “Đó là vấn đề an ninh quốc gia. Một vấn đề liên quan khủng bố”.
Về phần mình, đảng Dân chủ cũng rất cương quyết, tuyên bố vấn đề tường biên giới chỉ nên được đề cập một khi chính phủ mở cửa trở lại.
Với những bất đồng hiện nay, Tổng thống Trăm công bố sẽ thảo luận thêm với thành viên nội các vào cuối tuần. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết ông đã thiết lập một nhóm hỗ trợ bao gồm Phó tổng thống Mai Pen-xơ, Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa Cớt-gien Ni-en-xen và cố vấn cấp cao Nhà Trắng Gia-rét Kút-xnơ để thảo luận vào cuối tuần nhằm ra quyết định về bức tường biên giới.
Tổng thống Trăm cũng nhấn mạnh ông và các thành viên đảng Dân chủ có cùng quan điểm muốn Chính phủ Mỹ mở cửa trở lại.
Thứ chia rẽ Nhà Trắng của Tổng thống Trăm và thành viên đảng Dân chủ trong quốc hội là vấn đề ngân sách dành cho bức tường biên giới. Phía đảng Dân chủ không muốn tăng ngân sách dành cho công trình mà Tổng thống Trăm mong đợi từ thời điểm còn vận động tranh cử năm 2016.
Hiến pháp Mỹ quy định Quốc hội nắm giữ quyền quyết định đối với ngân sách dành cho chính phủ liên bang. Do vậy Tổng thống Trăm dự kiến phải đối mặt với nhiều chướng ngại pháp lý nếu ông cố gắng vượt mặt Quốc hội để cấp tài chính cho bức tường biên giới. Dự án tường biên giới của Tổng thống Trăm dự kiến cần 23 tỷ USD để thi công.
Ngày 3-1, đảng Dân chủ chiếm đa số tại Hạ viện thông qua dự luật mở cửa chính phủ Mỹ trong đó bao gồm ngân sách 1,3 tỷ USD dành cho an ninh biên giới đến ngày 8-2. Tuy nhiên, quyết định này thực sự chỉ có hiệu lực khi Thượng viện do đảng Cộng hòa chiếm đa số thông qua. Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell tuyên bố chỉ ủng hộ những phương sách được Tổng thống Trăm ủng hộ.
Trong khi đó, ở thời điểm đảng Cộng hòa vẫn chiếm đa số tại Hạ viện trong tháng 12-2018, đề xuất bao gồm chi 5 tỷ USD cho tường biên giới được thông qua. Tuy nhiên, ở thời điểm đó, dự luật này đã "mắc cạn" tại Thượng viện Mỹ. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc Thượng viện Mỹ chủ trương giảm số tiền xây bức tường biên giới.
Một phần tư chính phủ Mỹ đóng cửa trong hai tuần qua với hàng nghìn nhân viên không được nhận lương. Tuy nhiên, cuộc họp ngày 4-1 không thể thay đổi được tình hình.
Ngày 3-1, Phó tổng thống Mỹ Mai Pen-xơ nhận định với hãng Fox News: “Nói chung nếu không có tường biên giới thì sẽ không có thỏa thuận nào cả”.
Tổng thống Mỹ Đô-nan Trăm cho biết các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt tình trạng Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần không đạt được nhiều tiến triển trong ngày 5-1 và được tiếp tục trong ngày 6-1.
Trong bối cảnh các nghị sĩ Mỹ vẫn đang tranh cãi về kinh phí xây bức tường biên giới, ước tính khoảng 800.000 nhân viên công vụ tiếp tục phải nghỉ việc tạm thời hoặc làm việc trong tình trạng không được trả lương. Ít nhất 9 bộ cùng hàng chục cơ quan, trong đó có Bộ An ninh nội địa, Bộ Tư pháp, Bộ Thương mại, Bộ Nông nghiệp và Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, một số cơ quan gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế, Cục Điều tra liên bang (FBI), lực lượng biên phòng, cảnh sát biển vẫn hoạt động bình thường.
Hà Linh
