Chính sách đã tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia dự trữ hàng hóa phòng, chống thiên tai

Bộ Công thương nhận được văn bản số 4814/VPCP-QHĐP ngày 31/5/2025 của cử tri thành phố Hải Phòng, kiến nghị Chính phủ nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh thương mại, siêu thị (như hỗ trợ lãi vay trên giá vốn hàng hóa dự trữ; hỗ trợ chi phí lưu kho, bảo quản hàng hóa...) khi tham gia dự trữ hàng hóa phòng chống thiên tai nhằm giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung, đồng thời gắn trách nhiệm trong quá trình cam kết và thực hiện dự trữ hàng hóa.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ Công thương xin trả lời như sau:

Nhà nước luôn xác định công tác phòng chống thiên tai và bảo đảm an sinh xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, trong đó việc huy động nguồn lực từ xã hội, đặc biệt là sự tham gia của doanh nghiệp thương mại, hệ thống siêu thị và các đơn vị logistics là yếu tố then chốt để bảo đảm chủ động nguồn cung, bình ổn thị trường trong các tình huống khẩn cấp.

Qua rà soát, hệ thống chính sách và pháp luật hiện hành đã có quy định khá đầy đủ, phù hợp và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia vào hoạt động dự trữ hàng hóa.

Cụ thể: cho phép huy động nguồn lực ngoài nhà nước; quy định trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước với tổ chức, cá nhân trong hoạt động dự trữ quốc gia, trong đó có nội dung liên quan đến phòng chống thiên tai (Luật Dự trữ quốc gia năm 2012).

Giao trách nhiệm cho UBND các cấp chủ động bố trí nguồn lực và tổ chức lực lượng, vật tư, phương tiện để phòng, chống thiên tai tại địa phương. Đồng thời khuyến khích sự tham gia của tổ chức, cá nhân, bao gồm cả doanh nghiệp trong việc cung cấp, hỗ trợ vật tư, hàng hóa (Luật Phòng chống thiên tai năm 2013, sửa đổi, bổ sung năm 2020).

Quy định khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư xây dựng, cung ứng, bảo quản hàng hóa dự trữ quốc gia; cơ chế ghi nhận, thuê mượn kho, hỗ trợ kỹ thuật bảo quản... (Nghị định số 94/2013/NĐ-CP ngày 21/8/2013 về Quy định chi tiết thi hành Luật Dự trữ quốc gia).

Hướng dẫn về xuất cấp, quản lý, phân phối và thanh toán hàng hóa dự trữ quốc gia phục vụ cứu trợ, bao gồm cả việc lựa chọn nhà thầu cung ứng, vận chuyển, bảo quản thông qua hình thức đấu thầu, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia hợp pháp, minh bạch (Thông tư số 211/2013/TT-BTC ngày 30/12/2013 về Quy định về quy trình xuất cấp, giao nhận, phân phối, sử dụng hàng dự trữ quốc gia xuất để cứu trợ, viện trợ và quản lý kinh phí bảo đảm cho công tác xuất cấp, giao nhận hàng để cứu trợ, viện trợ, sửa đổi, bổ sung năm 2016).

Mặc dù chưa có cơ chế hỗ trợ tài chính riêng biệt dành cho doanh nghiệp kinh doanh thương mại tham gia dự trữ hàng hóa phòng chống thiên tai, nhưng các quy định hiện hành đã có các hình thức hỗ trợ gián tiếp, như: được tham gia đấu thầu, ký hợp đồng cung ứng hàng hóa, vận chuyển, bảo quản cho cơ quan dự trữ; được thanh toán đầy đủ theo hợp đồng, bảo đảm nguyên tắc thị trường và bảo vệ quyền lợi chính đáng; được ghi nhận đóng góp và được hỗ trợ kỹ thuật về bảo quản, lưu kho nếu cần thiết.

Trên cơ sở các quy định pháp luật hiện hành, có thể thấy hệ thống chính sách đã cơ bản tạo điều kiện để doanh nghiệp thương mại, siêu thị tham gia dự trữ hàng hóa phục vụ phòng, chống thiên tai, thông qua các cơ chế huy động hợp lý, minh bạch và có ràng buộc trách nhiệm; hình thức ký hợp đồng hoặc cam kết phù hợp với năng lực từng doanh nghiệp và cơ chế thanh toán, hỗ trợ kỹ thuật đã được quy định rõ ràng trong luật và các văn bản dưới luật.

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương cần tăng cường công tác phổ biến pháp luật, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, tham gia sâu hơn vào các cơ chế hiện có, cũng như rà soát thực tiễn để kịp thời điều chỉnh phù hợp.