Tổng thống Mỹ Đô-nan Trăm, người khởi xướng chính sách "Nước Mỹ trước tiên".
Bốn ngày sau khi các nhà đàm phán Mỹ và Trung Quốc tiến hành các cuộc thương lượng không mang lại kết quả, những phát biểu của ông Trăm không cho thấy sự hòa giải, mà còn nhấn mạnh sự cần thiết phải điều chỉnh những lạm dụng cấu trúc kinh tế trong cuộc chiến thương mại kéo dài 15 tháng qua giữa hai nước. Ông khẳng định: “Người dân Mỹ tuyệt đối cam kết khôi phục lại sự cân bằng trong mối quan hệ với Trung Quốc. Hy vọng chúng tôi có thể đạt được thỏa thuận có lợi cho cả hai nước. Như tôi nói rất rõ ràng rằng tôi sẽ không chấp nhận thỏa thuận tồi”. Tổng thống Trăm gần đây cũng cho biết ông không quan tâm đến “thỏa thuận từng phần” để giảm bớt căng thẳng với Trung Quốc, và rằng ông chỉ muốn “thỏa thuận hoàn chỉnh”.
Sau gần 3 năm nắm giữ cương vị điều hành nước Mỹ, những phát biểu thể hiện quan điểm phản đối toàn cầu hóa của ông Trăm không còn mới mẻ bởi lập trường này được thể hiện rõ nét qua chính sách đối nội và đối ngoại mà ông theo đuổi suốt thời gian qua. Dù quan điểm này không khiến các nhà lãnh đạo các nước ngạc nhiên, song nó lại thể hiện rõ vị trí "ngoài cuộc" mà nước Mỹ thể hiện ngay tại LHQ. Tổng thống Trăm cho rằng, bản thân mỗi nước phải tự giải quyết những vấn đề của riêng mình. Nhà lãnh đạo Mỹ công kích các tổ chức quốc tế, từ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vì cho Trung Quốc hưởng các ưu đãi đối với quốc gia đang phát triển bất kể quy mô kinh tế của nước này, cho tới Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì thiếu công bằng khi các thành viên không đóng góp đủ ngân sách quốc phòng,...
Bài phát biểu của nhà lãnh đạo Mỹ cũng đề cập tới loạt hồ sơ “nóng” như vấn đề hạt nhân I-ran và Triều Tiên. Ông nhấn mạnh Mỹ áp đặt mức trừng phạt cao nhất đối với I-ran và nếu Têhê-ran tiếp tục có các hành động đe dọa, Oa-sinh-tơn cũng gia tăng các biện pháp trừng phạt. Dù thực tế cho thấy Mỹ vẫn bảo lưu quan điểm cứng rắn với I-ran, song ông chủ Nhà Trắng cũng thể hiện sự sẵn sàng đối thoại khi nói rằng không loại trừ khả năng sẽ gặp người đồng cấp I-ran Hát-xan Râu-ha-ni bên lề kỳ họp ĐHĐ LHQ lần này.
Giới quan sát nhận định với bài phát biểu lần này tại ĐHĐ LHQ, Tổng thống Trăm dường như muốn tận dụng diễn đàn để khẳng định lại chính sách của ông trong bối cảnh ông đang tìm kiếm nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Tại lần xuất hiện đầu trước ĐHĐ LHQ vào mùa Thu năm 2017 khi mới nhậm chức, ông cũng tận dụng cơ hội để khẳng định quyết tâm thực hiện chủ trương "Nước Mỹ trước tiên" cả trong đối nội lẫn đối ngoại. Lần thứ hai đến với LHQ hồi năm ngoái, ông tìm cách tạo thuận lợi cho cuộc vận động tranh cử của đảng Cộng hòa hướng tới cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Và tại ĐHĐ LHQ năm nay, những quan điểm và chủ trương mà ông đề cập với trọng tâm xoay quanh chính sách "Nước Mỹ trước tiên" nhằm thể hiện hình ảnh nhà lãnh đạo luôn giữ vững cam kết và gặt hái được nhiều thành tựu trong thời gian ngắn khi ca ngợi các thành quả của nước Mỹ kể từ khi ông lên nắm quyền từ đầu năm 2017.
Có thể nói bài phát biểu lần thứ ba trước ĐHĐ LHQ của Tổng thống Trăm lần nữa khẳng định chủ trương của ông chủ Nhà Trắng đưa nước Mỹ hướng nội nhiều hơn là mở cửa với thế giới bên ngoài. Đây vẫn là những vấn đề cốt lõi trong chính sách "Nước Mỹ trước tiên" mà ông đã, đang và sẽ thúc đẩy trên cương vị người đứng đầu “xứ cờ hoa”.
Phương Oanh
