(HPĐT)- Dưới thời tiết nắng nóng oi bức của mùa hè, nhiệt độ ngoài trời có lúc lên đến hơn 40 độ C, tiểu thương tại các chợ truyền thống vẫn đỏ mắt ngóng khách đến mua hàng…
Thời tiết nắng nóng khiến người dân ngại đi chợ kéo theo việc kinh doanh của tiểu thương gặp khó khăn. Dạo một vòng quanh chợ Ga, phường Cầu Đất (quận Ngô Quyền) chiều 19-6, phóng viên nhận thấy mặc dù 17 giờ, nhưng không khí trong chợ vẫn nóng hầm hập. Lối đi lại giữa các ki-ốt bán hàng chỉ khoảng 1 m, nhưng bị thu hẹp bởi việc bày hàng hóa lấn thêm diện tích của nhiều tiểu thương. Không khí vắng vẻ bao trùm hầu hết các quầy hàng, số lượng khách vào chợ rất ít. Nhiều tiểu thương ngồi lọt thỏm giữa quầy, chung quanh là hàng hóa chất cao để lướt web; số khác ngồi túm lại tán gẫu với nhau chờ đến giờ dọn hàng về. Bên cạnh đó, hàng loạt ki-ốt, sạp hàng đóng cửa im lìm, treo biển “bán quầy giá rẻ”, “cho thuê giá rẻ”… Rất nhiều tiểu thương phản ánh, sức mua giảm rất sâu, nhiều chủ kiốt vắng khách, bỏ trống mặt bằng thời gian qua.
Chị Lê Nhi, 36 tuổi, có thâm niên 15 năm kinh doanh quần áo tại chợ Ga chia sẻ: Chưa bao giờ nghĩ rằng cảnh chợ sầm uất nhất nhì thành phố một thời, nay lại đìu hiu đến như vậy. Doanh thu bán trực tiếp tại ki-ốt của chị giảm từ 70% đến 80% so với các năm trước. Mặc dù số tiền chị bỏ ra ban đầu thuê kiốt với niên hạng 15 năm đến hơn 50 triệu đồng/ki ốt, bây giờ chuyển nhượng lại với giá rất rẻ nhưng cũng không ai hỏi. Vì thế chị vẫn phải bám trụ kinh doanh ở đây kết hợp với bán hàng online. Hơn 2 năm qua, doanh thu từ kênh bán hàng trực tuyến trở thành nguồn thu chủ lực cho quầy hàng của chị. Nắng nóng thế này, đến người bán hàng còn oải thì khách ngại vào chợ cũng là dễ hiểu, nên chợ đã vắng nay còn vắng hơn.
Cách đó không xa, tại kiốt của ông Trần Văn Tuấn, 65 tuổi, chuyên bán đồ khô, gia vị cũng chịu cảnh vắng vẻ. Ngồi cả ngày dưới trong không gian bí bích, nóng nực, ông Tuấn giết thời gian bằng cách lướt web trên điện thoại thông minh xem thông tin vì không có khách hàng nào hỏi mua. “Tôi cũng tìm hiểu cách bán hàng qua mạng internet, cần chi phí đầu tư các thiết bị mà chưa chắc đã thu hồi lại được vốn. Trong khi đó quy trình bán hàng- đóng góigiao nhận- kiểm tra- thanh toán rất phức tạp đối với người hạn chế hiểu biết về công nghệ thông tin. Nhiều lúc tôi cũng làm thử, nhưng không phải ai cũng có duyên với loại hình này. Sau đó, lại quay về cách bán truyền thống”, ông Tuấn cho biết.
Theo ông Trịnh Quốc Khánh, Trưởng Ban quản lý chợ Ga, tại chợ Ga có hơn 1.200 ki-ốt, nhưng hiện nay chỉ khoảng 600 ki-ốt đang hoạt động cầm chừng. Nhiều tiểu thương bỏ sạp, vì kinh doanh không có lãi. Ban quản lý chợ cũng khuyến khích, tạo điều kiện thu hút tiểu thương vào buôn bán tại chợ, nhưng tình trạng bỏ chợ vẫn diễn ra do thương mại điện tử phát triển nhanh, lấn át ngày ngày càng nhiều các chợ truyền thống. Thực tế, một số chợ truyền thống khác ở thành phố cũng đáng báo động về tình trạng tiểu thương bỏ chợ như chợ An Dương, chợ Con (cùng quận Lê Chân); chợ Minh Kha (huyện An Dương)…
Với sự phát triển của các loại hình thương mại hiện đại, nhiều người tiêu dùng chuyển thói quen mua sắm từ trực tiếp sang trực tuyến, từ chợ truyền thống sang siêu thị. Chị Nguyễn Thị Liên, 30 tuổi, ở phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) cho biết, từ lâu chị chọn mua hàng ở siêu thị, hình thành thói quen mua sắm một lần cho cả tuần. Không gian siêu thị thoáng mát, sạch sẽ, hàng hóa có kiểm định, nguồn gốc rõ ràng, giá cả không cao hơn ở chợ truyền thống là mấy. Bên cạnh đó việc mua hàng trên các sàn thương mại điện tử vừa được giảm giá lại miễn phí vận chuyển, ngồi nhà mà vẫn có hàng đến tận tay. Hiện nay, đối tượng khách hàng đến các chợ truyền thống phần lớn là người lao động, người dân có thu nhập thấp. Khi kinh tế khó khăn, tình hình người lao động mất việc, giảm lương ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua ở chợ truyền thống, khiến nhiều tiểu thương rơi vào tình trạng ế ẩm kéo dài, sụt giảm nghiêm trọng về doanh thu.
Tuy nhiên, ông Chu Minh Cương, Phó chủ tịch Hội doanh nhân trẻ Hải Phòng cho rằng, không thể phủ nhận được tầm quan trọng của chợ truyền thống, là nơi có thế mạnh về những mặt hàng nông sản tươi sống, linh hoạt trong hoạt động, thể hiện được nét đặc trưng của ẩm thực Việt. Để nâng cao tính cạnh tranh, thu hút khách hàng, các địa phương cần chuẩn hóa về tổ chức, giao thông để người mua có thể tiện lợi di chuyển vào các khu chợ truyền thống, thay vì dừng xe mua nhanh dọc đường ở chợ “cóc”. Ban quản lý các chợ cần nâng cấp cơ sở hạ tầng, bảo đảm không gian chợ thông thoáng, sạch sẽ, văn minh. Bên cạnh đó, tiểu thương chợ truyền thống cần thay đổi để thích ứng, trang bị kiến thức livestream, quảng cáo online, cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà. Không thể duy trì cách bán hàng kiểu cũ là ra sạp mở quầy và chờ khách đến, hay "văn hóa" nói thách, cân thiếu…
BÀI VÀ ẢNH: PHẠM THANH
