Giữa không gian Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm 2026, 'Chợ quê làng Vẻn' là điểm nhấn đặc biệt, tái hiện sinh động văn hóa làng quê Bắc Bộ.
Giữa không gian lễ hội rộn ràng, “Chợ quê làng Vẻn” như một lát cắt thời gian. Không chỉ đơn thuần tái hiện khung cảnh chợ quê Bắc Bộ, phiên chợ còn gợi nhớ về làng Vẻn - vùng đất gắn với quá trình Nữ tướng Lê Chân khai hoang, lập ấp, hình thành nên Trang An Biên thuở trước. Chính vì vậy, mỗi gian hàng, mỗi món ăn ở đây không chỉ là sản vật mà còn là một “ký ức sống”.
19 gian hàng được dựng bằng tre, gỗ, lá cọ, bài trí theo lối dân gian, khiến người đến đây như lạc vào không gian làng quê xưa - nơi những cư dân đầu tiên của vùng đất cửa biển từng sinh sống, lao động và trao đổi hàng hóa.
Chị Nguyễn Thị Lan (phường Ngô Quyền) xúc động chia sẻ: “Đi giữa chợ quê, tôi có cảm giác như đang trở về một thời rất xa, không chỉ là tuổi thơ của mình mà còn là ký ức của cả vùng đất này. Nghe các bậc cao niên kể về làng Vẻn, về thời Nữ tướng Lê Chân đi mở đất, tự nhiên tôi thấy phiên chợ vô cùng ý nghĩa…”.
Không khí chợ quê vì thế cũng mang một sắc thái riêng - vừa gần gũi, thân thuộc, vừa phảng phất chiều sâu lịch sử. Du khách không chỉ đến để thưởng thức sản vật mà còn để cảm nhận một phần cội nguồn. Anh Trần Minh Tuấn, du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Tôi ấn tượng không chỉ vì chợ đẹp, có nhiều món ăn ngon mà còn vì câu chuyện phía sau. Khi biết đây là cách tái hiện trang An Biên, nơi khởi nguồn của miền đất Hải Phòng, trải nghiệm của tôi trở nên rất khác. Không chỉ là đi chơi lễ hội, mà còn là tìm hiểu lịch sử theo cách sinh động”.
Ẩm thực tại chợ quê cũng góp phần kể lại câu chuyện ấy. Những món ăn dân dã như bánh đa cua, bánh bèo, cháo khoái, cá mòi kho… hay các loại bánh truyền thống như bánh gio, bánh đúc lạc dừa… đều mang đậm dấu ấn của đời sống nông nghiệp và văn hóa vùng châu thổ.
Không chỉ ẩm thực, chợ quê còn có các hoạt động đặc sắc như viết thư pháp, hát xẩm, trò chơi dân gian… Tất cả hòa quyện, tạo nên một không gian vừa mang tính trải nghiệm, vừa mang tính “kể chuyện” về vùng đất, con người và một hành trình lịch sử.
.jpg)
Giữa đô thị hiện đại, “Chợ quê làng Vẻn” vì thế đã trở thành nơi để mỗi người “chạm” vào ký ức - không chỉ là ký ức cá nhân mà còn là ký ức cộng đồng, ký ức của cả một vùng đất được hình thành từ hàng nghìn năm trước.
Để “đánh thức” được ký ức xa xưa trong không gian lễ hội, công tác tổ chức đã được UBND phường Lê Chân triển khai bài bản, bám sát định hướng phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại. 19 gian hàng không chỉ phục vụ nhu cầu tham quan, trải nghiệm mà còn nhằm tái hiện không gian văn hóa gắn với lịch sử hình thành vùng đất An Biên.
Điểm đáng chú ý là yêu cầu “không gian phải kể được câu chuyện”. Vì vậy, từ kiến trúc gian hàng đến cách bài trí, trang phục người bán, loại hình sản phẩm… đều được định hướng theo tinh thần dân gian, gợi nhớ về đời sống cư dân Trang An Biên xưa. Tre, nứa, lá cọ, mẹt, nia… trở thành vật liệu chủ đạo, tạo nên tổng thể hài hòa, chân thực.
Cùng với đó, các phương án về an toàn thực phẩm, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, phân luồng giao thông… được triển khai đồng bộ, bảo đảm các hoạt động tại lễ hội diễn ra an toàn, hiệu quả.
Thành công của chợ quê còn đến từ sự tham gia tích cực của các đơn vị cơ sở. Trường THCS Ngô Quyền chuẩn bị công phu gian hàng “Hương xuân làng Vẻn” mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống. Cô giáo Trần Thị Kim Xuyến, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Chúng tôi muốn tái hiện một phần đời sống của người dân An Biên xưa. Học sinh được tham gia từ khâu chuẩn bị, tìm hiểu về các món ăn, về các câu chuyện lịch sử, qua đó thêm hiểu biết và tự hào về quê hương”.
Gian hàng mang đến một “bức tranh ẩm thực thu nhỏ” với nhiều món ăn dân dã như bánh tẻ, bánh gio, bánh giò, cá mòi kho… đến các món quà vặt quen thuộc như nem chua, sữa chua, thạch đen, thạch găng, hay các loại nông sản quen thuộc như hành, tỏi, cà chua, dưa chuột…, góp phần tái hiện không gian chợ quê xưa - nơi không chỉ có quà bánh mà còn có những sản vật thường nhật.
Sự kết hợp giữa các món ăn truyền thống và hiện đại giúp gian hàng vừa giữ được nét dân dã, vừa phù hợp với khẩu vị đa dạng của du khách.
Bên cạnh đó, các đơn vị khác cũng mang đến những gian hàng đặc sắc, góp phần làm phong phú thêm bức tranh chợ quê. Mỗi gian hàng là một “mảnh ghép”, cùng tái hiện không gian văn hóa hoàn chỉnh.
“Chợ quê làng Vẻn” không chỉ là một hoạt động lễ hội, mà còn là cách để kết nối quá khứ với hiện tại. Từ câu chuyện về Nữ tướng Lê Chân đến đời sống hôm nay, tất cả đều được kể bằng những hình ảnh gần gũi, sinh động. Trong dòng chảy phát triển của đô thị, việc “đánh thức” ký ức làng Vẻn không chỉ làm phong phú thêm các hoạt động lễ hội, mà còn góp phần khẳng định bản sắc văn hoá, bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng.
HẢI HẬU - ĐỖ HIỀN
