Chủ động phát hiện sớm bệnh lao tại Hải Phòng

Sáng 18/8, Bệnh viện Phổi Hải Phòng phối hợp Tổ chức FIT và Bệnh viện Phổi Trung ương triển khai nghiên cứu “Phát hiện sớm bệnh lao không triệu chứng và bệnh phổi sau lao nhằm góp phần chẩn đoán bệnh lao” (RESOLVE-TB).

Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là tập trung phát hiện bệnh lao ở những người chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng rõ ràng. Đây là hướng tiếp cận chủ động, góp phần nhận diện bệnh ở giai đoạn sớm, hạn chế nguy cơ bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng.

Bên cạnh phát hiện lao không triệu chứng, RESOLVE - TB đồng thời đánh giá, nhận diện những vấn đề sức khỏe liên quan đến bệnh phổi sau lao. Qua đó, nghiên cứu hướng tới cung cấp thêm cơ sở cho việc chẩn đoán, quản lý và điều trị người bệnh, cũng như quan tâm đầy đủ hơn đến sức khỏe lâu dài của những người từng mắc bệnh lao.

Việc triển khai nghiên cứu tại Hải Phòng có ý nghĩa trong bối cảnh công tác phòng, chống lao đang từng bước chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu dựa vào người bệnh chủ động đến cơ sở y tế sang tăng cường sàng lọc, phát hiện chủ động trong cộng đồng.

Cách làm này phù hợp định hướng chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh, phát hiện bệnh sớm và quản lý sức khỏe nhân dân” được Bộ Chính trị nhấn mạnh tại Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Đối với bệnh lao, phát hiện sớm có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với hiệu quả điều trị mà còn trong việc hạn chế nguồn lây. Nhiều trường hợp mắc lao có thể chưa biểu hiện triệu chứng rõ ràng hoặc các dấu hiệu ban đầu dễ bị bỏ qua. Vì vậy, tăng cường các phương pháp sàng lọc chủ động có thể giúp đưa người bệnh vào quy trình chẩn đoán, điều trị sớm hơn, giảm nguy cơ bệnh tiến triển và lây truyền trong cộng đồng.

Thông qua sự phối hợp giữa Tổ chức FIT, Bệnh viện Phổi Trung ương và Bệnh viện Phổi Hải Phòng, nghiên cứu RESOLVE - TB cũng tạo điều kiện để đội ngũ y tế tiếp cận thêm những phương pháp, cách thức mới trong phát hiện bệnh lao. Đây là cơ hội góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực nghiên cứu khoa học của cơ sở y tế, đồng thời thúc đẩy hoạt động sàng lọc chủ động tại tuyến cơ sở.

“

Theo báo cáo của Sở Y tế, giai đoạn 2021 - 2025, hằng năm, thành phố tổ chức sàng lọc chủ động cho khoảng 10.000 - 20.000 người dân, xét nghiệm GeneXpert cho hàng nghìn trường hợp nghi lao, phát hiện từ 2.000 - 2.400 bệnh nhân lao có bằng chứng vi khuẩn học, trong đó có từ 65 - 100 trường hợp mắc lao kháng thuốc.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố thu nhận điều trị gần 1.000 bệnh nhân lao mới. Tỷ lệ phát hiện lao các thể trung bình đạt khoảng 55 - 72/100.000 dân, tỷ lệ điều trị thành công lao các thể duy trì ở mức cao, khoảng 90%, tỷ lệ tử vong được kiểm soát ở mức 3 - 4%/năm.