Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các cấp, ngành địa phương phòng chống thiên tai theo phương châm chủ động phòng ngừa, dự báo chính xác, cảnh báo phù hợp, ứng phó kịp thời.
Chiều 1/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đồng chủ trì hội nghị về công tác phòng chống thiên tai năm 2026.
Cùng dự có Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà và đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương.
Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến toàn quốc tại trụ sở Chính phủ và các điểm cầu tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Cứu hộ cứu nạn, Bộ Quốc phòng và UBND các tỉnh, thành phố trên cả nước.
Đồng chí Trần Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND thành phố chủ trì tại điểm cầu thành phố Hải Phòng.
Theo báo cáo tại hội nghị, năm 2025, thiên tai xảy ra dồn dập, trên diện rộng với nhiều hiện tượng vượt mức lịch sử, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Cả nước ghi nhận 484 người thiệt mạng, mất tích, tổng thiệt hại kinh tế ước tính hơn 104.733 tỷ đồng.
Đáng chú ý, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong năm 2025 lên tới 21 cơn, vượt kỷ lục nhiều năm; nhiều đợt mưa lũ lớn gây ngập lụt diện rộng tại các khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nguyên. Các hiện tượng thiên tai cực đoan như lũ quét, sạt lở đất, mưa lớn cục bộ tiếp tục là thách thức lớn đối với công tác dự báo và ứng phó.
Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành, địa phương đã chỉ đạo quyết liệt, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Công tác chỉ đạo được thực hiện từ sớm, từ xa, phát huy hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ”, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và sự chủ động của người dân.
Trong năm, các lực lượng đã tổ chức trực ban 24/24 giờ, kịp thời theo dõi, dự báo và đưa ra các phương án ứng phó; điều động hơn 1,28 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ cùng hàng chục nghìn phương tiện tham gia cứu hộ, cứu nạn; hỗ trợ di dời trên 1,18 triệu người đến nơi an toàn.
Công tác khắc phục hậu quả thiên tai được triển khai khẩn trương, hiệu quả theo hướng quyết liệt, liên tục, kịp thời. Chính phủ đã hỗ trợ hàng nghìn tỷ đồng cho các địa phương, đồng thời huy động sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng để nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân, phục hồi sản xuất.
Phát biểu tại hội nghị, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định thiên tai thời gian qua có nhiều yếu tố bất thường, xuất hiện tình trạng “lũ chồng lũ, bão chồng bão”, gây khó khăn lớn cho công tác chỉ đạo, điều hành. Đáng chú ý, quy trình vận hành hồ chứa, liên hồ “chưa phù hợp với các tình huống mưa lũ cực đoan”, chưa phát huy hiệu quả trong cắt giảm lũ cho khu vực hạ du.
Đại diện các bộ: Quốc phòng, Công an, Công Thương cũng cho rằng mặc dù công tác ứng phó đã có nhiều chuyển biến tích cực, song phương tiện, trang thiết bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn vẫn còn thiếu, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa; cần tiếp tục tăng cường đầu tư, nâng cao năng lực phối hợp liên ngành trong các tình huống khẩn cấp.
Các địa phương kiến nghị sớm hoàn thiện hệ thống bản đồ cảnh báo rủi ro thiên tai chi tiết đến cấp cơ sở, đồng thời tăng cường hỗ trợ nguồn lực để di dời dân cư khỏi khu vực có nguy cơ cao.
Hội nghị cũng chỉ rõ một số nguyên nhân chủ quan dẫn đến thiệt hại, trong đó có tâm lý chủ quan của một bộ phận người dân, chưa chấp hành nghiêm các khuyến cáo của cơ quan chức năng khi có thiên tai.
Các đại biểu thống nhất cần tiếp tục quán triệt quan điểm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, bảo đảm sẵn sàng ứng phó với các tình huống xấu nhất, giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, biến đổi khí hậu và thiên tai còn nhiều diễn biến phức tạp và khó dự đoán.
Đồng tình với các giải pháp được các bộ, ngành đưa ra, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng chỉ rõ các nhóm giải pháp cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.
Theo đó, khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách trong phòng chống thiên tai phù hợp tình hình hiện nay.
Đầu tư hiện đại hoá công tác dự báo, phòng ngừa thiên tai. Xây dựng xã, phường, đặc khu trở thành pháo đài vững chắc. Tăng cường dự trữ chiến lược và đổi mới trong thực hiện phương châm “bốn tại chỗ” phù hợp với bối cảnh mới. Xây dựng cơ chế huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Kết hợp sức mạnh công - tư, trung ương và cơ sơ, trong nước và ngoài nước trong công tác phòng chống thiên tai.
Các cấp, ngành địa phương cần phòng chống thiên tai theo phương châm: Chủ động phòng ngừa, dự báo chính xác, cảnh báo phù hợp, ứng phó kịp thời. Mục tiêu bảo vệ an toàn tính mạng, cuộc sống người dân là trên hết. Phải lấy người dân là trung tâm, chủ thể trong phòng chống thiên tai. Không để ai bị bỏ lại phía sau trong phòng chống thiên tai. Cần xác định gắn liền phòng chống thiên tai với thực hiện 2 mục tiêu chiến lược trăm năm về phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững và duy trì tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới.
NGUYỄN CƯỜNG - HOÀNG PHƯỚC
