(HPĐT)- Theo thống kê của một số bệnh viện tuyến cuối thành phố, có đến 60% tổng số người mắc các bệnh lý về tuyến giáp nhưng không được chẩn đoán và có số ít người bệnh được phát hiện, điều trị kịp thời. Trong khi đó, các bệnh lý về tuyến giáp nếu được phát hiện sớm có thể chữa khỏi hoặc ít để lại di chứng. Vì thế, người dân cần hiểu rõ về các bệnh lý tuyến giáp để có phương pháp điều trị và phòng bệnh hiệu quả.
Mổ nội soi u tuyến giáp cho người bệnh tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng.
Phần lớn người bệnh phát hiện muộn
Người bệnh P.T.N., 31 tuổi, ở xã Tây Hưng (huyện Tiên Lãng) đang điều trị u tuyến giáp tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng. Đây là lần thứ 2 người bệnh được chỉ định phẫu thuật u tuyến giáp. Cách đây 10 năm, chị N. được chỉ định phẫu thuật u tuyến giáp lần đầu, nhưng sau phẫu thuật, người bệnh không tái khám định kỳ. “Tôi nhập viện vì phát hiện khối u vùng cổ, nuốt vướng nhiều tháng nay. Qua thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán tôi bị u thùy T tuyến giáp”, chị N. cho biết. Theo PGS.TS Trần Hữu Vinh, Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp (Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng) và thạc sĩ Đỗ Đình Toàn, Phó giám đốc Trung tâm Ung bướu - Y học hạt nhân (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp), tuyến giáp có hình dạng bên ngoài như con bướm nằm ở phần dưới trước cổ, dưới lớp da và cơ, tựa trên khí quản. Hoóc-môn tuyến giáp có vai trò điều hòa chuyển hóa và kích thích quá trình sinh sản, tăng trưởng của tế bào. Do đó, tình trạng thiếu hoặc thừa hoóc-môn tuyến giáp đều gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Theo các bác sĩ, có các loại bệnh lý tuyến giáp thường gặp là: cường giáp, suy giáp, bướu giáp (còn gọi là u tuyến giáp) và viêm tuyến giáp mạn hoặc cấp tính. Trong đó, cường giáp là bệnh lý do tuyến giáp tiết ra quá nhiều nội tiết tố T4. Khi bị cường giáp, người bệnh có những biểu hiện: tâm trạng thất thường, người hay vã mồ hôi, hồi hộp, ăn nhiều nhưng lại sụt cân... Suy tuyến giáplà bệnh lý tuyến giáp không tiết đủ nội tiết tố T4. Khi bị suy tuyến giáp, người bệnh mới đầu xuất hiện các biểu hiện mơ hồ, như: lờ đờ, mệt mỏi, tinh thần sa sút, trí nhớ kém, phù nhẹ mặt và mắt, da khô. U tuyến giáp chia làm 2 dạng: u lành tính và u ác tính (còn gọi là ung thư tuyến giáp). Trong đó, ung thư tuyến giáplà bệnh lý ác tính của tuyến giáp, với biểu hiện hay gặp là tuyến giáp to nhanh trong thời gian ngắn, kèm theo các triệu chứng, như: hay căng thẳng, khó thở, run chân tay, suy nhược, sụt cân nhanh...
Qua nhiều nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ mắc các bệnh lý tuyến giáp khoảng 30% trong số những người từ 18-65 tuổi. Bệnh chủ yếu gặp ở nữ giới. Tỷ lệ người mắc các bệnh lý về tuyến giáp ngày càng tăng và đang có xu hướng trẻ hoá. Điều đáng ngại là, người bệnh khi mới mắc bệnh lý tuyến giáp phần lớn không xuất hiện các triệu chứng khiến việc thăm khám và điều trị trở nên khó khăn hơn, nhiều người khi phát hiện thì bệnh bước sang giai đoạn nặng hơn. “Theo số liệu thống kê tại Bệnh viện Đa khoa quốc tế Hải Phòng, cứ 10 người bệnh điều trị các bệnh lý tuyến giáp, chỉ có 1 người bệnh phát hiện bệnh qua chủ động khám tầm soát định kỳ, còn lại đều là phát hiện bệnh khi xuất hiện biến chứng hoặc tình cờ phát hiện khi người bệnh khám và điều trị bệnh lý khác. Điều này gây ra rất nhiều rủi ro cho người bệnh, bởi nếu bệnh được phát hiện sớm khả năng điều trị khỏi và không để lại di chứng rất cao”, bác sĩ Trần Hữu Vinh cho biết.
Phòng và điều trị sớm các bệnh lý về tuyến giáp
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến các bệnh lý về tuyến giáp, trong đó bao gồm cả yếu tố di truyền, tình trạng tự miễn dịch, căng thẳng và độc tố môi trường… Vì thế, những người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp nên tầm soát phát hiện sớm bệnh, như: có bệnh tự miễn, tiền sử gia đình mắc bệnh, có tiền căn hoặc đang điều trị bằng phóng xạ hoặc thuốc kháng giáp, xạ trị ở cổ hoặc ngực, đã phẫu thuật tuyến giáp, đang mang thai hoặc sinh con trong vòng sáu tháng… Để phòng các bệnh lý về tuyến giáp, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần tránh sống và làm việc trong môi trường có tia bức xạ, như nơi sản xuất linh kiện điện tử, nhà máy năng lượng hạt nhân. Trong trường hợp phải làm việc tại môi trường không bảo đảm, cần sử dụng các dụng cụ bảo hộ lao động đạtchuẩn. Đồng thời, duy trì thói quen ăn uống lành mạnh, có chế độ luyện tập phù hợp, bổ sung thêm lượng i-ốt vào mỗi bữa ăn, cần tránh những thực phẩm chế biến sẵn và chất kích thích.
Về các phương pháp điều trị bệnh lý tuyến giáp, tùy theo từng loại bệnh, các bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị riêng. Theo PGS.TS Trần Hữu Vinh, để điều trị cường giáp, thông thường người bệnh được uống thuốc ức chế tuyến giáp bài tiết nội tiết tố T4, tuy nhiên thời gian uống thuốc kéo dài, có tỷ lệ tái phát bệnh trở lại. Ngoài ra người bệnh có thể được chỉ định sử dụng i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật cắt bỏ một phần tuyến giáp. Để điều trị suy tuyến giáp, người bệnh buộc phải kiên trì uống bổ sung nội tiết tố T4 theo chỉ định của bác sĩ. Còn theo thạc sĩ Đỗ Đình Toàn, điều trị u lành tính tuyến giáp phải phụ thuộc từng cá thể người bệnh, qua thăm khám bác sĩ có chỉ định phù hợp. Các biện pháp bao gồm: uống nội tiết tố T4, phẫu thuật cắt bỏ một phần tuyến giáp và quan trọng nhất là tầm soát để kịp thời phát hiện các dấu hiệu ung thư hóa. Ung thư tuyến giáp có nhiều loại, với mỗi loại bác sĩ có chỉ định phác đồ điều trị thích hợp, như: sử dụng phẫu thuật, hóa trị, xạ trị…/.
BÀI: VIÊT HOÀNG - ẢNH: THU DUNG
