Chủ động phòng, tránh bệnh truyền nhiễm ở trẻ nhỏ trong thời tiết nắng nóng

Bác sĩ Khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng) thăm khám bệnh nhi mắc bệnh thủy đậu, đang điều trị nội trú tại khoa. Ảnh: Đông Hải

- Là chuyên gia chuyên điều trị các bệnh nhiệt đới theo mùa, bác sĩ nhận thấy tác động của thời tiết nắng nóng như thế nào đối với sức khỏe trẻ em?

- So với mọi năm, dự báo thời tiết mùa hè năm nay có nhiều dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, theo quy luật, với các bệnh nhiệt đới theo mùa, dù không có dấu hiệu bất thường của thời tiết, trẻ em cũng hay mắc một số bệnh truyền nhiễm. Như vài tuần trở lại đây, bệnh tay-chânmiệng bắt đầu “vào mùa”. Đây là bệnh phát triển đúng quy luật bình thường, diễn ra 2 đợt/năm, đợt 1 vào các tháng 5-6-7 và đợt 2 vào các tháng 9-10-11-12. Ngoài bệnh tay-chân-miệng, hiện tại Khoa Bệnh nhiệt đới cũng ghi nhận một số ca bệnh thủy đậu. Ngoài ra, ngành Y tế cũng dự báo thời gian tới cũng có thể có các ca sốt xuất huyết Dangue, ca bệnh viêm não Nhật Bản… Cùng các bệnh truyền nhiễm trên, hiện bệnh COVID-19 vẫn đang lưu hành dù mới đây, Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống dịch COVID19 chuyển bệnh này từ bệnh truyền nhiễm nhóm A sang nhóm B.

Thời tiết mùa hè nắng nóng tạo điều kiện cho các loại virus, vi khuẩn gây bệnh phát triển, như virus gây bệnh sốt xuất huyết Dangue ưa thời tiết nắng mưa thất thường. Cộng thêm thời tiết nắng nóng, sức chịu đựng, hệ miễn dịch của trẻ sẽ kém hơn, là điều kiện thuận lợi để virus, vi khuẩn gây bệnh dễ xâm nhập vào cơ thể trẻ.

- Theo bác sĩ, nguy cơ đỉnh dịch và mối nguy hiểm của các bệnh truyền nhiễm kể trên như thế nào?

- Đối với bệnh tay-chânmiệng, mặc dù hiện nay tại các cơ sở y tế đều có ghi nhận một số ca bệnh nhưng tôi cho rằng giai đoạn này chưa phải đỉnh dịch. Theo kinh nghiệm lâm sàng thực tế, đối với bệnh truyền nhiễm tay-chân-miệng, đỉnh dịch có thể xuất hiện vào cuối tháng 6, đầu tháng 7 sắp tới. Đối với căn bệnh này, mối nguy hiểm nhất là bệnh chuyển mức độ. Nhất là ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, nếu mắc tay-chân-miệng, cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ hằng ngày phải quan sát thật kỹ, theo dõi sát, nếu bệnh có dấu hiệu không thuyên giảm khi điều trị ở nhà, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế, tránh bệnh chuyển sang mức độ nặng. Còn đối với bệnh sốt xuất huyết Dangue, Bệnh viên Trẻ em Hải Phòng hiện chưa ghi nhận ca bệnh, nhưng cha mẹ trẻ cũng cần đề phòng bởi căn bệnh này tiến triển phức tạp, gây biến chứng có thể nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Tiếp đó, bệnh thủy đậu - căn bệnh rất nhiều người chủ quan. Tại Khoa Bệnh nhiệt đới cách đây vài năm từng tiếp nhận trường hợp bệnh nhi do nhận thức của gia đình không đúng, tự ý điều trị theo dân gian truyền miệng dẫn đến hậu quả nặng nề như gây biến chứng viêm màng não, bội nhiễm vi khuẩn dẫn đến viêm phổi, thậm chí tử vong. Ngoài ra, hiện nay người dân cũng nên đề phòng bệnh viêm não Nhật Bản, là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, làm tổn thương đến hệ thần kinh trung ương (não bộ) của con người. Mặc dù bệnh này hiện có vaccine phòng bệnh, số lượng trẻ em được tiêm chủng khá đông, song hằng năm tại các cơ sở y tế vẫn ghi nhận ca bệnh.

- Khi trẻ em có dấu hiệu như thế nào thì cha mẹ trẻ cần đưa đến cơ sở y tế khám và điều trị?

- Cơ thể trẻ em khá đặc biệt, chưa phát triển đồng bộ như người trưởng thành, trẻ dễ nhạy cảm với tình hình thời tiết và nếu mắc bệnh, dễ chuyển lên mức độ nghiêm trọng hơn. Trong khi ấy, mỗi mùa đều có vài tác nhân gây bệnh khác nhau và mỗi bệnh lại có biểu hiện khác nhau. Vì thế, chúng tôi khuyến cáo trong mùa hè nói riêng, khi trẻ có sự bất thường về thân nhiệt như sốt cao, cho dùng hạ sốt trong 24 giờ không thuyên giảm hoặc trẻ có biểu hiện viêm long đường hô hấp trên, trẻ có dấu hiện bất thường về da…, cha mẹ, người chăm sóc trẻ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để khám, chẩn đoán bệnh, tránh đưa trẻ vào viện trong tình trạng bệnh đã nặng, giai đoạn muộn.

- Bác sĩ có lời khuyên như thế nào với các bậc cha mẹ trong việc phòng, tránh bệnh truyền nhiễm cho trẻ vào mùa hè?

- Với quan điểm phòng bệnh hơn chữa bệnh, theo tôi, với một số bệnh truyền nhiễm đã có vaccine, cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch, đúng lứa tuổi. Còn một số bệnh như tay-chân-miệng, sốt xuất huyết chưa có vaccine dự phòng, cha mẹ nên phòng bệnh bằng cách cho trẻ ăn uống đủ chất, bên cạnh bữa ăn chính, nên bổ sung những khoáng chất, vitamin hoặc hoa quả. Mặt khác, cha mẹ cần chăm sóc các cơ quan hô hấp trên của trẻ như mũi, họng thường xuyên để tránh bệnh về đường hô hấp. Nhất là trong thời tiết nắng nóng, trẻ thường ở trong phòng điều hòa hoặc trong ô tô có điều hòa, khi thay đổi môi trường khiến nhiệt độ bị giảm đột ngột có thể khiến trẻ bị mất thăng bằng về nhiệt, ảnh hưởng tới sức khỏe.

- Trân trọng cảm ơn bác sĩ!