Chủ động rà soát, đôn đốc thu bảo hiểm

Cơ quan BHXH tăng cường phối hợp rà soát việc đóng nộp BHXH của các doanh nghiệp nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Thủ Đô Vàng (huyện An Lão) trong giờ sản xuất. Ảnh: TRUNG KIÊN

Theo dõi tình hình biến động lao động

Chị Nguyễn Thị Ngọc Bích, Trưởng Phòng nhân sự Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam (Khu Công nghiệp VSIP) cho biết: “Sau nghỉ Tết, tình hình lao động tại doanh nghiệp có nhiều biến động. Nhiều lao động ngoại tỉnh, nhất là ở các tỉnh: Tuyên Quang, Sơn La, Cao Bằng… không quay trở lại làm việc theo đúng lịch sản xuất; một số lao động thử việc không đạt mức lương không như kỳ vọng hoặc chấp hành lệnh gọi lên đường nhập ngũ cũng tự ý nghỉ việc. Tình trạng trên không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất mà còn liên quan đến thực hiện chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đối với người lao động. Theo Giám đốc BHXH huyện Thủy Nguyên Nguyễn Văn Nhiên: Tình trạng sụt giảm lao động sau nghỉ Tết Nguyên đán rất đáng lo ngại, ảnh hưởng lớn đến công tác thu BHXH, BHYT, BHTN của cơ quan BHXH. Ngay từ trước Tết, đơn vị phân công cán bộ, nhân viên nắm chắc số lượng lao động của doanh nghiệp để làm cơ sở rà soát số lượng lao động đi làm sau Tết, hạn chế thấp nhất lao động rời bỏ hệ thống an sinh”.

Tại quận Ngô Quyền, cuối năm 2023, BHXH quận thông tin đến các đơn vị, doanh nghiệp lập và nộp hồ sơ có phát sinh tăng, giảm lao động của năm 2023 và đã hoàn thành xong trước ngày 25-12-2023, đồng thời, đề nghị đơn vị đóng tiền BHXH, BHYT, BHTN hết tháng 12- 2023 xong trước ngày 25-12- 2023 để làm cơ sở cấp và gia hạn thẻ BHYT có giá trị sử dụng từ ngày 1-1-2024. Giám đốc BHXH quận Ngô Quyền Phạm Đức Sơn cho biết: Đối với những đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng BHXH, BHYT, cơ quan BHXH chưa gia hạn thẻ BHYT và gửi thông báo bằng văn bản hoặc liên lạc đôn đốc thường xuyên để doanh nghiệp thực hiện theo đúng quy định, tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.

Bên cạnh việc theo dõi, rà soát tình hình biến động lao động của doanh nghiệp, cơ quan BHXH còn tập trung vào những doanh nghiệp mới thành lập. Theo thống kê, trung bình mỗi năm, trên địa bàn thành phố có khoảng 3.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới. Căn cứ dữ liệu do cơ quan Thuế cung cấp, BHXH thành lập các tổ kiểm tra, rà soát gửi thông báo về việc đóng BHXH, BHYT, BHTN và yêu cầu các doanh nghiệp lập hồ sơ đăng ký tham gia đóng bảo hiểm cho người lao động. Sau thời hạn nhất định, nếu doanh nghiệp không phản hồi, tổ kiểm tra, rà soát trực tiếp đi đến từng đơn vị, doanh nghiệp để hướng dẫn, đôn đốc thực hiện.

Triển khai đồng bộ các giải pháp

Qua thực tế triển khai công tác thu BHXH, BHYT, BHTN, cơ quan BHXH nhận thấy, bên cạnh những doanh nghiệp chấp hành tốt, còn những đơn vị có những biểu hiện “né” tránh, lách luật để trốn tránh thực hiện trách nhiệm tham gia bảo hiểm đối với người lao động. Giám đốc BHXH huyện An Dương Nguyễn Văn Triển thông tin: Qua theo dõi, kiểm tra bảng chấm công, nhiều doanh nghiệp chỉ ký hợp đồng lao động 1 tháng 1 hoặc nếu không ký hợp đồng thì chỉ thuê lao động làm dưới 14 ngày để không phải tham gia BHXH. Phần lớn những lao động này là người có tuổi, làm thời vụ để có thêm thu nhập. Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn có các doanh nghiệp tư nhân, quy mô hộ gia đình, chủ yếu nhận gia công 1 công đoạn cho các doanh nghiệp lớn nên phần lớn đều không tham gia BHXH bắt buộc đối với người lao động.

Nhằm khắc phục những khó khăn, hạn chế, thực hiện có hiệu quả công tác thu BHXH, BHYT, BHTN, năm 2024, BHXH thành phố chỉ đạo BHXH các quận, huyện đề nghị các đơn vị, doanh nghiệp kiểm tra, rà soát các trường hợp người lao động nghỉ không lương kéo dài, nghỉ thai sản quá hạn và xác định rõ nguyên nhân, lập danh sách báo giảm thời gian tham gia bảo hiểm theo đúng quy định. Đối với trường hợp người lao động đã đi làm trở lại, đơn vị gửi danh sách báo tăng tham gia để đóng bảo hiểm cho người lao động. Đồng thời, BHXH các quận, huyện tập trung rà soát, kiểm tra, đối chiếu danh sách người đang tham gia BHXH, BHYT, BHTN tại đơn vị với dữ liệu người tham gia do cơ quan Thuế cung cấp năm 2022. Trường hợp người lao động được ký hợp đồng lao động, đi làm đủ ngày công và có hưởng tiền lương, đề nghị đơn vị lập danh sách tăng đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Đối với trường hợp lao động ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng đủ điều kiện tham gia BHXH đề nghị đơn vị lập danh sách tăng đóng BHXH cho người lao động theo quy định và hỗ trợ, vận động người lao động tham gia BHYT hộ gia đình; trường hợp người lao động ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng không đủ điều kiện tham gia BHXH, đề nghị doanh nghiệp hỗ trợ, vận động người lao động tham gia BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình. Khi ký hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc tuyển dụng người lao động trong thời hạn từ 30 ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc tuyển dụng, đề nghị đơn vị lập danh sách tham gia BHXH theo quy định của pháp luật - Phó giám đốc BHXH thành phố Đinh Thị Lan Hương thông tin./.