(HPĐT)- Hải Phòng là địa phương nằm trong nhóm tỉnh, thành phố có tỷ lệ người cao tuổi (NCT) khá cao. Nếu năm 2019, tỷ lệ NCT là 14,87% thì năm 2023, tỷ lệ NCT tăng lên 18,17% dân số toàn thành phố. Tuổi thọ trung bình của người dân thành phố ngày càng tăng, năm 2019 là 74,7 tuổi, năm 2023 là 75 tuổi, cao hơn tuổi thọ trung bình của cả nước (74,5 tuổi - năm 2023). Tỷ lệ NCT và tuổi thọ của người dân thành phố tăng cao đặt ra thách thức về tình trạng già hóa dân số và đòi hỏi cần có giải pháp thích ứng phù hợp.
Tuổi thọ cao nhưng sức khỏe yếu
Ông Nguyễn Văn Hội, 81 tuổi, ở xã Trường Thành (huyện An Lão) cùng lúc mắc 3 bệnh: cao huyết áp, đái tháo đường, xương khớp. Tham gia chương trình khám sức khỏe định kỳ đối với NCT tại trạm y tế xã do Trung tâm Y tế, Bệnh viện đa khoa huyện An Lão và Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) thành phố tổ chức ngày 13-8, ông Hội cho biết: “Do sức khỏe yếu, điều kiện kinh tế khó khăn nên 4 năm nay, tôi chỉ đến trạm y tế xã để khám sức khỏe, nhận thuốc BHYT. May mắn, tại chương trình này, tôi được các bác sĩ bệnh viện huyện thăm khám, tư vấn và kê đơn thuốc đúng với tình trạng bệnh tật của mình”, ông Hội cho biết.
Phó giám đốc Trung tâm Y tế huyện An Lão Nguyễn Thị Luyến thông tin, toàn huyện có 28 nghìn NCT, trong đó nhiều người mắc các bệnh mạn tính không lây nhiễm nhưng phải điều trị suốt đời. Nhiều người cao tuổi mắc 2-3 bệnh cùng lúc. Tuy nhiên, không phải NCT nào trên địa bàn cũng được người thân quan tâm, chăm sóc, đưa đến cơ sở y tế khám sức khỏe định kỳ. “Tình trạng già hóa dân số ở địa phương diễn ra với tốc độ nhanh đặt ra nhiều thách thức, nhất là lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Trong đó, người khuyết tật là NCT có xu hướng gia tăng, cần chăm sóc y tế, nhất là chăm sóc dài hạn”, BS. Luyến cho biết.
Còn quận Lê Chân hiện có 52.903 NCT, nhưng số người được khám và điều trị các bệnh mạn tính tại Trung tâm Y tế quận chỉ đạt 19.218 người, còn lại 33.685 người, trong đó nhóm NCT thuộc diện hộ nghèo, cô đơn, hơn 80 tuổi là 486 người và không có điều kiện thăm khám sức khỏe thường xuyên. Có hai nguyên nhân dẫn đến tình trạng già hóa dân số ở địa phương là tuổi thọ của người dân tăng lên khi điều kiện sống ngày càng được cải thiện và số sinh có xu hướng giảm. Tuy nhiên cũng đặt ra thách thức khi NCT “ngại” đi làm, tham gia lao động để tạo ra của cải vật chất vì sức khỏe yếu, khó đáp ứng nhu cầu công việc. Nhiều trường hợp sống phụ thuộc vào con cháu hoặc trợ cấp xã hội.
Tăng cường khám sức khỏe định kỳ
Để thích ứng với vấn đề già hóa dân số và đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe NCT theo mục tiêu của Nghị quyết số 21/2017 của Bộ Chính trị về công tác dân số trong tình hình mới, năm 2022, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 15 quy định một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ các tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số trên địa bàn thành phố, trong đó có chính sách khuyến khích, hỗ trợ tổ chức khám sức khỏe định kỳ đối với NCT. Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục cho biết, năm 2023 và 2024, Sở đều ban hành kế hoạch tổ chức khám sức khỏe định kỳ đối với NCT với mục tiêu 100% số quận, huyện trên toàn thành phố tổ chức hoạt động này. Chỉ tiêu đề ra trong năm 2024 là 73% số NCT trở lên được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc phát hiện sớm các bệnh thường gặp của NCT và lập hồ sơ quản lý sức khỏe.
Để thực hiện mục tiêu này, trên cơ sở nguồn kinh phí thành phố cấp thực hiện Nghị quyết số 15 của HĐND thành phố trong năm 2023 và 2024, các địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức tư vấn, khám sức khỏe định kỳ đối với NCT tại các xã, phường, thị trấn với sự tham gia của hệ thống Trung tâm y tế, Bệnh viện đa khoa tuyến quận, huyện, các phòng khám tư nhân, các trạm y tế. Theo thống kê, tính đến hết tháng 7-2024, toàn thành phố có 78 xã, phường, thị trấn tổ chức hoạt động này. Thông qua khám sức khỏe định kỳ, đội ngũ y, bác sĩ kịp thời phát hiện một số bệnh thường gặp ở NCT và tư vấn, hướng dẫn cách điều trị; lập hồ sơ quản lý sức khỏe; tư vấn cách chăm sóc dự phòng tại nhà; tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp từng loại bệnh của NCT; truyền thông, tư vấn lợi ích, tầm quan trọng của khám sức khỏe định kỳ đối với NCT. Theo Chi cục trưởng Chi cục Dân sốKHHGĐ thành phố Trần Thị Thu Hằng, Nghị quyết số 15 của HĐND thành phố giúp NCT trên địa bàn được tiếp cận, thụ hưởng các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại trạm y tế xã. Trong đó hướng dẫn các đơn vị rà soát, quan tâm, ưu tiên NCT thuộc diện chính sách, bảo trợ xã hội, hộ nghèo, cận nghèo, NCT chưa được khám sức khỏe định kỳ, người từ 80 tuổi trở lên để mời tham gia chương trình. Từ đó, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao sức khỏe, chất lượng sống đối với NCT và thích ứng với già hóa dân số, hướng tới một xã hội già hóa khỏe mạnh.
BÀI VÀ ẢNH: NAM GIANG
