Chú trọng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm

Những tháng nửa đầu năm 2017, các hộ chăn nuôi lợn của HTX dịch vụ chăn nuôi Thái Sơn (Kiến Thụy) điêu đứng khi giá lợn hơi xuống thấp. HTX thực sự gặp khó khăn về thị trường đầu ra cho sản phẩm lợn thịt. Theo Giám đốc HTX Đồng Thị Doanh, đây là tình trạng chung của nhiều HTX chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Kiến Thụy như: HTX chăn nuôi Hồng Quảng, HTX chăn nuôi Thái Lai, Tân Phong…Một trong những nguyên nhân là do các HTX chưa xây dựng được mối liên kết với nhau và với doanh nghiệp trong cung ứng con giống và bao tiêu sản phẩm đầu ra. Hiện các khâu sản xuất như con giống, thức ăn chăn nuôi, thịt lợn thành phẩm phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài giá cả thị trường. Các HTX thường bị ép phải mua giá cao đối với con giống, thức ăn, và ép giá bán thấp đối với lợn thịt, khiến hiệu quả hoạt động thấp…Nếu các HTX chăn nuôi bắt với tay nhau, thành viên các HTX tự cung, chủ động được nguồn giống, có doanh nghiệp cam kết bao tiêu sản phẩm đầu ra mới bảo đảm được hiệu quả sản xuất bền vững.

Thành viên HTX chăn nuôi tổng hợp Thành Đạt (Tiên Lãng) mong muốn liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Một số HTX tuy có sự liên kết với doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm nhưng khá lỏng lẻo. HTX Cấp Tiến (huyện Tiên Lãng) có vùng sản xuất lúa nếp giống Đăng Lưu hơn 10 ha được Công ty CP Nhiệt đới Hưng Yên bao tiêu, thu mua tươi. Các hộ sản xuất không tốn công sức và thời gian phơi, sấy. Sản phẩm dưa gang với diện tích gần 10 ha được đơn vị liên kết với Xí nghiệp chế biến nông sản Đức Lập (tỉnh Hải Dương). Dù vậy, theo Giám đốc HTX Phạm Văn Tùng, vẫn băn khoăn về khó ở khâu tiêu thụ. Với các sản phẩm liên kết với doanh nghiệp thu mua, HTX không đủ vốn trả trước cho bà con, dẫn đến việc một số người tự bán lẻ ra thị trường bên ngoài, không có chế ràng buộc. Vì vậy, hiện ở HTX, rau quả sản xuất ra thường xuyên rơi vào tình trạng “được mùa mất giá, được giá mất mùa”. HTX chuyển đổi mô hình hoạt động mới, song việc liên kết, phát huy vai trò “bà đỡ” cho sản phẩm đầu ra của thành viên chưa thực sự hiệu quả, thu nhập của bà con chưa được cải thiện nhiều.

Cần sự hỗ trợ từ nhiều phía

Theo khảo sát của Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố, trong số 177/213 HTX chuyển đổi và 41 HTX thành lập mới theo Luật HTX năm 2012, chỉ có khoảng 33% các đơn vị có hoạt động liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Song, quy mô liên kết còn khá khiêm tốn. Lý do phần lớn các HTX sản xuất quy mô nhỏ. Những vướng mắc, khó khăn về vốn đầu tư, công nghệ sản xuất khiến các HTX chưa đủ tiềm lực để chủ động kết nối với các doanh nghiệp trong sản xuất, ổn định thị trường đầu ra cho sản phẩm.

Để giải quyết vấn đề này, theo ông Nguyễn Hữu Đạo, Phó chủ tịch Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố, các HTX cần linh hoạt, chủ động mở rộng phạm vi liên kết, từ liên kết giữa các thành viên trong HTX, giữa các HTX trong thành phố đến mở rộng phạm vi liên kết với các HTX trong vùng, cả nước. Ngoài ra, các HTX rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp chính quyền địa phương trong việc tổ chức, tạo điều kiện cho các đơn vị tham gia giới thiệu, trưng bày sản phẩm tại các hội chợ thương mại. Đồng thời, có cơ chế mở, là “cầu nối” xây dựng mối liên kết giữa các doanh nghiệp với HTX. Các HTX còn mong muốn chính quyền địa phương hỗ trợ, tạo điều kiện về mặt bằng sản xuất, tiếp cận vốn ưu đãi để các HTX nâng cao năng lực hoạt động, mở rộng khả năng, phạm vi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Về phía Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố, tiếp tục phát huy vai trò cầu nối trong mối liên kết giữa các HTX trong và ngoài thành phố. Bên cạnh đó, liên minh tích cực thực hiện các chương trình, đề án hỗ trợ HTX thành viên; hỗ trợ vốn vay ưu đãi; mở các lớp đào tạo, nâng cao năng lực quản lý cán bộ HTX, tạo điều kiện để các HTX tham gia các hội chợ, trưng bày và giới thiệu sản phẩm. Liên minh đề nghị thành phố, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch; Sở Công Thương, Sở Kế hoạch – Đầu tư tích cực phối hợp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các HTX. Từ đó, góp phần nâng cao vai trò của khu vực kinh tế tập thể đối với sự phát triển kinh tế - xã hội thành phố.

Bài và ảnh: Ngọc Lan