Số lượng ít, vai trò mờ nhạt
Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng hiện có 74/163 công đoàn cơ sở thành lập ban nữ công quần chúng với 225 ủy viên, 68 cán bộ phụ trách công tác nữ công. Tỷ lệ cán bộ nữ trong ban chấp hành đạt tỷ lệ 43,6%. Nhiều doanh nghiệp đông lao động nữ nhưng số lượng thành viên ban nữ công ít hoặc chỉ phân công một thành viên ban chấp hành phụ trách nữ công. Cụ thể như ở Công ty TNHH Crystal Sweater Việt Nam (Khu công nghiệp Tràng Duệ) có 1.700 lao động, trong đó 83% số lao động là nữ. Tuy nhiên, ban chấp hành cử một ủy viên phụ trách nữ công chứ không thành lập ban nữ công quần chúng.
![]() |
| Công nhân nữ Công ty TNHH Daito Rubber Việt Nam trong ca sản xuất. |
Không chỉ ở Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng, theo Trưởng Ban nữ công Công đoàn ngành Công thương Hải Phòng Phạm Thị Kim Khánh, trong tổng số 131 công đoàn cơ sở trực thuộc chỉ có gần 80 công đoàn cơ sở có ban nữ công quần chúng. Nhìn chung, ban nữ công quần chúng tại một số doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, chưa đáp ứng nhu cầu của đoàn viên, người lao động. Mọi hoạt động nữ công đều thông qua ban chấp hành công đoàn nên việc triển khai chậm trễ, vai trò, vị trí ban nữ công “mờ nhạt”.
Theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đào Thị Huyền, đến hết tháng 9-2017, thành phố có gần 2.650 công đoàn cơ sở, trong đó chỉ có khoảng 60% công đoàn cơ sở có thành lập ban nữ công. Trong đó, 100% công đoàn cơ sở khối hành chính sự nghiệp thành lập ban nữ công quần chúng, số chưa thành lập tập trung vào khối doanh nghiệp ngoài nhà nước. Nhiều công đoàn doanh nghiệp ngoài nhà nước đủ điều kiện thành lập ban nữ công quần chúng theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam nhưng không thành lập hoặc chỉ phân công một ủy viên ban chấp hành công đoàn phụ trách công tác nữ công. Một số nơi số lượng thành viên ban nữ công hạn chế (chưa đạt 20% trên tổng số thành viên ban chấp hành). Mặc dù công đoàn các doanh nghiệp này duy trì, tổ chức tốt các hoạt động nâng cao đời sống vật chất, tinh thần lao động nữ nhưng việc cán bộ nữ công ít dẫn đến khó khăn trong triển khai hoạt động cũng như nắm bắt tâm tư, tình cảm của công nhân, lao động nữ.
Nâng cao chất lượng hoạt động nữ công
Cũng theo bà Đào Thị Huyền, thực tế tại các kỳ đại hội công đoàn, ban chấp hành công đoàn họp phiên thứ nhất sau đại hội nhiệm kỳ để bầu ban thường vụ, các chức danh chủ tịch, phó chủ tịch, ủy ban kiểm tra công đoàn nhưng không đề cập việc bầu cán bộ nữ công. Phiên họp thứ hai, ban chấp hành phân công nhiệm vụ các thành viên và chỉ định cán bộ phụ trách nữ công. Điều này phần nào cho thấy, các cấp công đoàn tại một số doanh nghiệp ngoài nhà nước chưa quan tâm đúng mức công tác nữ công, chưa sát sao trong việc thành lập ban nữ công công đoàn cơ sở.
Với mục tiêu tăng tỷ lệ thành lập ban nữ công quần chúng theo quy định Điều lệ Công đoàn Việt Nam, nâng cao chất lượng hoạt động của ban nữ công quần chúng doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, ngày 12-7-2017, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ban hành Nghị quyết 12b về Ban nữ công quần chúng doanh nghiệp ngoài nhà nước. Theo đó, chỉ tiêu đến năm 2023, cả nước có 60% trở lên công đoàn doanh nghiệp ngoài nhà nước đủ điều kiện thành lập ban nữ công theo quy định. Bám sát nghị quyết trên, Ban chấp hành Liên đoàn Lao động thành phố đưa nội dung thành lập ban nữ công quần chúng vào chỉ tiêu Đại hội Công đoàn thành phố nhiệm kỳ 2018-2023: “Củng cố kiện toàn Ban nữ công công đoàn các cấp theo quy định, thành lập ban nữ công ở 90% công đoàn cơ sở có đủ điều kiện thành lập ban nữ công quần chúng..”. Liên đoàn Lao động thành phố chỉ đạo công đoàn cấp trên cơ sở tiến hành rà soát, thống kê tình hình tổ chức, hoạt động ban nữ công quần chúng tại doanh nghiệp ngoài nhà nước. Cùng với đó, chỉ đạo công đoàn cơ sở trước mỗi kỳ đại hội lựa chọn nữ công nhân, lao động có đủ năng lực, phẩm chất, uy tín cơ cấu vào ban chấp hành, ban nữ công quần chúng, chỉ định và ra quyết định thành lập ban nữ công ngay sau đại hội... Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nữ công, chất lượng hoạt động nữ công và ban nữ công quần chúng của công đoàn các cấp, nhất là cấp cơ sở, phấn đấu cán bộ nữ tham gia ban chấp hành công đoàn các cấp đạt 30% trở lên, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên cơ sở có từ 50% lao động nữ trở lên phải có cán bộ lãnh đạo chủ chốt là nữ.
Bài và ảnh: Mai Dung