Vừa thiếu, vừa yếu
Trưởng Phòng Chính trị- Tư tưởng (Sở Giáo dục- Đào tạo) Hoàng Quốc Khánh cho biết: Hằng năm, Sở Giáo dục- Đào tạo (GD- ĐT) phối hợp Sở Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng kiểm tra công tác y tế trường học tại các cơ sở giáo dục. Qua kiểm tra cho thấy, các trường đều bố trí khu vực y tế có giường bệnh, tủ đựng dụng cụ, thiết bị đo, khám thông thường theo quy định. Tuy nhiên, hoạt động y tế học đường ở bậc học mầm non, tiểu học gặp nhiều vướng mắc, khó khăn nhất là thiếu nhân lực, nguồn kinh phí. Đặc biệt, thời điểm Sở Y tế xây dựng Đề án tiếp nhận thực hiện nhiệm vụ, biên chế y tế học đường về các trạm y tế, việc đầu tư công tác này tại các trường học có dấu hiệu chững lại”.
Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho học sinh
Chị Nguyễn Thị Hoàn, cán bộ thư viện Trường tiểu học Đồng Hòa (quận Kiến An) nhiều năm nay kiêm nhiệm công việc của cán bộ y tế. Theo chị Hoàn, dù được tham gia các lớp tập huấn chăm sóc sức khỏe ban đầu của học sinh, nhưng chị rất lo lắng khi thực hiện những công việc không thuộc chuyên môn của mình.
Trong khi đó, dù có 1 cán bộ y tế chuyên trách, song Trường tiểu học Nguyễn Du (quận Kiến An) lại không có phòng y tế riêng. Đại diện lãnh đạo nhà trường cho biết: “Do số lượng học sinh vào trường tăng hằng năm, nên nhà trường khó khăn trong việc bố trí phòng y tế. Để đáp ứng việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, nhà trường phải bố trí phòng y tế với phòng tài vụ. Ngoài số kinh phí được trích từ quỹ bảo hiểm y tế, các trường tiểu học không có nguồn thu khác để phục vụ công tác y tế học đường. Bởi vậy, sự thiếu hụt về thuốc và trang thiết bị là điều khó tránh khỏi”.
Còn tại bậc mầm non, nguồn nhân lực chuyên trách công tác y tế học đường càng thiếu kể từ khi Thông tư 06 có hiệu lực. Theo quy định, chỉ còn 2 vị trí việc làm kiêm nhiệm nhiệm vụ kế toán, văn thư, y tế và thủ quỹ. Không còn vị trí việc làm y tế, các cán bộ chuyên trách chuyển đổi công việc sang nhân viên nấu ăn hoặc xin nghỉ việc. Điều này gây khó khăn đối với nhiều cơ sở giáo dục mầm non. Trong khi nhân viên y tế phụ trách rất nhiều công việc liên quan đến chăm sóc sức khỏe cho trẻ như: kiểm tra thực phẩm từ khâu đầu vào đến khâu chế biến; an toàn vệ sinh lớp học, vệ sinh thân thể; nhận biết và phòng chống dịch bệnh… Bên cạnh đó, ở các trường không có nhân viên y tế, giáo viên và nhân viên khác thực hiện kiêm nhiệm một số nhiệm vụ của nhân viên y tế hoặc nhân viên y tế phải kiêm nhiệm thêm nhiều công việc khác cũng chưa có chế độ phụ cấp hoặc quy định thanh toán làm việc thêm giờ.
Mỗi trường 1 nhân viên y tế chuyên trách
Đó là mong muốn của hầu hết cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố. Theo Phó trưởng phòng Phòng GD- ĐT quận Ngô Quyền Vũ Thị Hà, trước yêu cầu bảo đảm an toàn học sinh trong môi trường sư phạm, việc mỗi trường có ít nhất nhân viên y tế chuyên trách hết sức cần thiết, nhất là trong bối cảnh các bệnh học đường xuất hiện ngày càng nhiều ở cấp mầm non và tiểu học. Mặt khác, nhân viên y tế có thể kiêm nhiệm vị trí thủ quỹ, văn thư, mà vẫn xử lý kịp thời nếu có tình huống khẩn cấp xảy đến với học sinh hay có dịch bệnh. Trong khi cán bộ văn thư, kế toán không có những kiến thức, kỹ năng về y khoa để đảm nhiệm tốt vai trò theo dõi, chăm sóc sức khỏe học sinh. Vì vậy, thành phố và ngành GD- ĐT cần có những văn bản chỉ đạo, hướng dẫn để các trường thực hiện công tác y tế học đường đạt hiệu quả cao.
Trước thông tin Sở Y tế thực hiện Đề án tiếp nhận thực hiện nhiệm vụ, biên chế y tế học đường về các trạm y tế trong thời gian tới, phần lớn hiệu trưởng cho rằng, đề án khiến các trường gặp khó trong việc chăm sóc sức khỏe học sinh, cũng như kết nối trạm y tế. Bởi lẽ, nhân viên y tế không thuộc sự quản lý, phân công nhiệm vụ của nhà trường và trên thực tế, nhiều trường học nằm cách xa trạm y tế. “Với bậc học mầm non, công tác chăm sóc trẻ được đặt lên hàng đầu, rồi mới tới công tác giáo dục. Ở độ tuổi này, các cháu dễ bị ốm vặt, bởi vậy cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên, liên tục. Nếu thực hiện đề án sáp nhập, nhà trường sẽ không còn cán bộ chuyên môn y tế thường trực. Việc điều trị hay sơ cấp cứu ban đầu mất đi tính kịp thời, hiệu quả”- Hiệu trưởng Trường mầm non An Dương, thị trấn An Dương (huyện An Dương) Mai Thị Thịnh cho biết.
Trong khi bài toán nhân lực vẫn là trăn trở với nhiều cơ sở giáo dục, một số trường trên địa bàn thành phố chủ động lập kế hoạch, giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng y tế học đường và bảo đảm sức khỏe học sinh. Hiệu trưởng Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (quận Hồng Bàng) Nguyễn Thị Vân Anh cho biết: “Toàn trường hiện có 2.323 học sinh. Bên cạnh việc tiến hành khám tổng thể 2 lần/năm như đo huyết áp, nhịp tim, chỉ số BMI (cân nặng - chiều cao) do nhân viên y tế nhà trường phụ trách, hằng năm, nhà trường thường xuyên phối hợp các cơ sở y tế trên địa bàn quận Hồng Bàng và cán bộ y tế 2 phường Hoàng Văn Thụ và phường Phan Bội Châu để tổ chức khám, chăm sóc sức khỏe ban đầu miễn phí cho học sinh. Trong đó, nhà trường chú trọng mỗi năm tổ chức một chuyên đề về sức khỏe kết hợp khám bệnh học đường. Nếu như chương trình y tế học đường của nhà trường trong năm học trước tập trung vào chuyên đề phòng chống các bệnh về mắt thì năm học này, nhà trường tập trung phòng chống bệnh răng miệng. Theo đó, nhà trường mời bác sĩ về khám sàng lọc cho học sinh, ghi kết quả cụ thể vào phiếu gửi về cho phụ huynh nắm tình trạng bệnh của con em mình, đồng thời tư vấn những trường hợp học sinh cần được điều trị chuyên khoa”.
