Chuẩn bị hành trang cho trẻ vào lớp 1

Cùng trẻ bước vào ngưỡng cửa tiểu học

Không đợi đến sát năm học mới, nhiều phụ huynh đã chuẩn bị hành trang vào lớp 1 cho con từ rất sớm. Ngay khi con bước vào học kỳ 2 lớp mẫu giáo 5 tuổi, chị Ngọc Huyền, ở lô 7 Lâm Tường, phường Lê Chân, đã tìm hiểu và đăng ký lớp tiền tiểu học. "Nhiều người cho con đi học từ năm 4 tuổi, nên tôi cũng muốn con có thời gian làm quen trước". Theo chị Huyền, bên cạnh việc làm quen với mặt chữ, các con được rèn nề nếp ngồi học, kỹ năng cầm bút, khả năng tập trung và một số kỹ năng cần thiết trước khi bước vào môi trường tiểu học.

Tuy nhiên, không phải phụ huynh nào cũng lựa chọn cách cho con học trước kiến thức. Những ngày này, chị Nguyễn Thị Minh, ngõ 413 đường Lê Thánh Tông, phường Ngô Quyền, dành nhiều thời gian hơn cho cậu con trai chuẩn bị vào lớp 1. Thay vì cho con học trước chương trình, chị tập trung rèn các kỹ năng tự phục vụ như tự mặc quần áo, sắp xếp sách vở, chuẩn bị đồ dùng cá nhân và hình thành thói quen đi ngủ, thức dậy đúng giờ.

Chị Minh cho rằng, điều khiến chị quan tâm nhất là giúp con hình thành tính tự lập và sự tự tin. "Lớp 1 là môi trường hoàn toàn khác so với mầm non. Tôi muốn con biết tự chăm sóc bản thân, biết lắng nghe và tuân thủ nền nếp hơn là học trước quá nhiều kiến thức", chị chia sẻ.

Dù có những cách chuẩn bị khác nhau, điểm chung của nhiều phụ huynh hiện nay là mong muốn giúp con giảm bớt bỡ ngỡ trong những ngày đầu đến trường. Không chỉ quan tâm đến việc học chữ, nhiều gia đình bắt đầu chú trọng hơn đến việc chuẩn bị tâm lý, kỹ năng sống và khả năng thích nghi cho trẻ trước ngưỡng cửa lớp 1.

Theo cô giáo Vũ Thị Khánh Ly, giáo viên Trường Mầm non Phan Bội Châu, tâm lý lo lắng của phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1 là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, các gia đình không nên quá áp lực về việc trang bị kiến thức cho trẻ. Điều quan trọng hơn là giúp trẻ hình thành các kỹ năng cần thiết như tự phục vụ, biết lắng nghe, tập trung và tuân thủ nền nếp học tập. Khi có tâm thế tốt và khả năng thích nghi, trẻ sẽ tự tin hơn trong những ngày đầu đến trường.

Cô Vũ Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường Mầm non Phan Bội Châu cho biết thêm: Nhà trường luôn chú trọng công tác chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi trước khi bước vào lớp 1. Các giáo viên sẽ cho các bé làm quen, nhận biết số, chữ cái, thêm bớt trong phạm vi 10 và nâng cao tình cảm kỹ năng xã hội. Bên cạnh việc thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục mầm non, nhà trường tăng cường phối hợp với phụ huynh để hướng dẫn trẻ rèn luyện kỹ năng tự lập, kỹ năng giao tiếp và xây dựng tâm thế sẵn sàng cho giai đoạn chuyển tiếp.

Sẵn sàng tâm thế cho một hành trình mới

Nếu như trước đây, việc chuẩn bị vào lớp 1 thường được hiểu là cho trẻ học trước chữ cái, tập đọc, tập viết thì hiện nay, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, điều quan trọng hơn là giúp trẻ sẵn sàng về mặt tâm lý. Bởi lớp 1 không chỉ là sự thay đổi về chương trình học mà còn là bước chuyển từ môi trường vui chơi là chủ đạo sang môi trường học tập có nền nếp, kỷ luật và yêu cầu tự chủ cao hơn.

Là người có nhiều năm kinh nghiệm gắn bó với cấp tiểu học, cô Lê Minh Thu, giáo viên Trường tiểu học Nguyễn Trãi (phường Hồng Bàng) cho biết: Đối với những học sinh này, những ngày đầu năm học, nhiều em không gặp khó khăn về kiến thức nhưng lại bỡ ngỡ trước những thay đổi trong sinh hoạt và học tập. Từ việc ngồi học trong thời gian dài hơn, thực hiện các nhiệm vụ theo yêu cầu của giáo viên đến việc tự quản lý đồ dùng cá nhân, tất cả đều là những thử thách mới đối với trẻ. Theo cô Thu, vì vậy, sự chuẩn bị về tâm thế, tính tự lập và kỹ năng thích nghi có ý nghĩa không kém việc trang bị kiến thức ban đầu.

Nhận thức được tầm quan trọng của giai đoạn chuyển tiếp, nhiều trường mầm non và tiểu học trên địa bàn thành phố đã tăng cường các hoạt động kết nối giữa hai cấp học. Trẻ được tham quan trường tiểu học, làm quen với lớp học, sân trường, thư viện và gặp gỡ giáo viên lớp 1 trước khi chính thức nhập học. Những trải nghiệm này giúp trẻ giảm cảm giác lo lắng, hình dung rõ hơn về môi trường học tập mới.

Bên cạnh sự chuẩn bị của nhà trường, gia đình giữ vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ vượt qua giai đoạn chuyển tiếp từ mầm non lên tiểu học. Theo ông Trần Hữu Độ, Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Hải Phòng, ở độ tuổi này, trẻ thường có tâm lý vừa háo hức vừa lo lắng trước những thay đổi về môi trường học tập và các mối quan hệ mới. Vì vậy, điều cha mẹ cần chuẩn bị cho con không chỉ là kiến thức mà còn là sự tự tin, khả năng thích nghi và tâm thế tích cực.

Lớp 1 là cột mốc đầu tiên trên hành trình học tập kéo dài nhiều năm của mỗi đứa trẻ. Sự chuẩn bị đúng cách không nằm ở việc đi trước chương trình, mà ở việc giúp trẻ có tâm thế sẵn sàng, niềm vui đến trường và khả năng thích nghi với những thay đổi. Đó cũng chính là hành trang bền vững nhất để trẻ tự tin bước vào một chặng đường mới.