(HPĐT)- Lớp 1 là bước khởi đầu quan trọng trong hành trình phát triển toàn diện của trẻ. Ở cấp học này, trẻ bắt đầu bước sang môi trường mới cần sự tự lập, tập trung cho học tập nhiều hơn trước đó. Bởi vậy, việc chuẩn bị tâm thế, hành trang cần thiết cho trẻ sẵn sàng vào lớp 1 rất cần có tình yêu thương, tính kiên nhẫn và sự đồng hành của cả cha mẹ học sinh và giáo viên.
Cha mẹ cần dành thời gian giúp con dần làm quen với nếp sinh hoạt, học tập khi vào lớp 1.
Chuẩn bị tâm lý, sức khỏe tốt
Tối chủ nhật cuối tháng 8, tại nhà sách ở tầng 3 Trung tâm thương mại AEON Mall Lê Chân Hải Phòng, vợ chồng anh Nguyễn Văn Trung và chị Trần Hải Anh, ở phường Đằng Lâm (quận Hải An) cùng con gái sinh năm 2016, chuẩn bị vào lớp 1 chọn mua đồ dùng học tập. Chị Trần Hải Anh bày tỏ: Cuối tháng 7 vừa qua, con gái chị kết thúc đợt học hè lớp 5 tuổi ở trường mầm non để chuẩn bị bước vào trường tiểu học vào tháng 9 tới đây. Để con hiểu mình sắp bước vào cấp học mới với nhiều môn học hơn, có thầy, cô mới, bạn mới, hằng ngày, hai vợ chồng chị dành nhiều thời gian trò chuyện cùng con, thi thoảng dẫn con qua trường tiểu học để con nhận biết và nhớ tên ngôi trường mới. Đặc biệt, thời điểm này, anh chị đưa con đến hiệu sách chọn mua một số dụng cụ học tập bắt mắt hoặc có màu sắc con yêu thích, để tạo cho cháu sự hứng thú bước vào năm học mới.
Chuyển từ môi trường mẫu giáo với hoạt động vui chơi là chính, lên lớp 1, trẻ vừa phải ngồi học nghiêm túc mỗi tiết 45 phút, học 2 buổi/ngày; vừa phải quan sát, ghi nhớ, rèn luyện kỹ năng ghi chép, ghép vần. Do đó, không ít trẻ thời gian đầu đi học thường thay đổi về mặt tâm lý, cảm xúc, có biểu hiện rụt rè, khóc mếu, thậm chí không chịu đi học… Bởi vậy, điều quan trọng nhất là cha mẹ cần lắng nghe, chia sẻ với trẻ nhiều hơn. Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Trãi (quận Ngô Quyền) Đặng Thị Bích Liên cho biết: Trẻ mới vào lớp 1 thường viết rất chậm, nắn nót và tỉ mỉ từng nét. Khi cha mẹ kèm cặp con học, nếu thúc giục hoặc bảo con những cách làm khác với phương pháp được cô giáo dạy trên lớp, các con có thể sẽ phản ứng và không nghe lời. Trong trường hợp này, cần tiết chế, tránh quát mắng, dành sự kiên nhẫn, bao dung với con nhiều hơn. Bên cạnh đó, cha mẹ cần dành nhiều thời gian nói chuyện với con, đặc biệt chú ý hỏi han và động viên mỗi khi trẻ đi học về; đồng hành con trong việc làm bài tập để trẻ tự hình thành niềm yêu thích học tập, yêu thích trường học.
Hiện chỉ ít ngày nữa kỳ nghỉ hè năm học 2021-2022 khép lại, bắt đầu năm học mới. Với trẻ chuẩn bị vào lớp 1, các em có 3 năm học mẫu giáo với giờ học bắt đầu từ 8 giờ đến 8 giờ 30 phút, nên có thể gặp trở ngại trong việc dậy sớm, dễ bị mệt mỏi khi thực hiện nếp học tập mới. Cô Vũ Thị Hồng Nhung, Tổng phụ trách Đội Trường tiểu học Nguyễn Khuyến (quận Ngô Quyền) chia sẻ: Vào lớp 1, khoảng 7 giờ 15 phút, học sinh bắt đầu tiết học đầu tiên. Điều quan trọng không nên thay đổi nhịp sinh học của con đột ngột, mà từ nay đến khi con nhập học, cha mẹ nên động viên, điều chỉnh giờ thức giấc của con vào 7 giờ 30 phút, rồi sớm hơn vào 7 giờ, 6 giờ 30 phút để giúp trẻ dần thích nghi, bắt nhịp với thời gian biểu của cấp tiểu học.
Cùng rèn kỹ năng mềm
Bên cạnh việc chuẩn bị tinh thần, sức khỏe tốt nhất cho trẻ, một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ sẵn sàng vào lớp 1 chính là rèn trẻ tự lập trong sinh hoạt, tuyệt đối không để trẻ có cảm giác chán học, sợ đi học. Bởi thế, hằng năm, trong các văn bản tuyển sinh đầu cấp, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố luôn nhấn mạnh và yêu cầu các cơ sở giáo dục mầm non không dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ. Trên cơ sở đó, trẻ không cần phải đi học thêm trước, mà bố mẹ nên dành thời gian, sự quan tâm để dạy cho trẻ các kỹ năng mềm cần thiết, đó là kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng quan sát…
Theo anh Phạm Văn Thanh, ở phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền), trước đây, mỗi khi chuẩn bị gửi con đến lớp mẫu giáo 4 tuổi, 5 tuổi, anh thường làm vệ sinh cá nhân cho con trai để tiết kiệm thời gian, kịp giờ đi làm. Song, trước khi con “tốt nghiệp” mẫu giáo, qua trao đổi với giáo viên phụ trách, anh được biết, với trẻ 5 tuổi, giáo viên luôn rèn cho các con nền nếp lớp học, cách chào hỏi, ứng xử với cha mẹ, thầy, cô giáo, bạn bè; cũng như dạy trẻ tự vệ sinh cá nhân, thay quần áo và sắp xếp dụng cụ học tập, đồ chơi gọn gàng… Mặt khác, mái trường tiểu học khác nhiều so với bậc học mầm non, khi trẻ không còn được cô giáo “sát cánh” hỗ trợ mọi nơi, mọi lúc. Bởi vậy, 2 tháng trở lại đây, anh chỉ gọi con dậy mỗi sáng, cháu tự đánh răng, rửa mặt, thay quần áo và tập sắp xếp sách vở.
Bên cạnh đó, để hỗ trợ trẻ tốt nhất trong giai đoạn chuyển cấp quan trọng này, không thể bỏ qua sự kết nối, tương tác thường xuyên giữa nhà trường và gia đình trẻ. Theo chia sẻ của nhiều giáo viên chủ nhiệm khối lớp 1, khi trẻ lần đầu đến nhận lớp, cha mẹ nên chủ động trao đổi cụ thể về chế độ sinh hoạt, thói quen thường ngày, tính cách nổi bật của trẻ để giáo viên bước đầu hiểu về học sinh, ổn định trật tự lớp học. Cùng với đó, tận dụng ưu điểm truyền đạt thông tin nhanh, kịp thời của sổ liên lạc điện tử, các nhóm lớp trên mạng xã hội Zalo, giáo viên cũng thông tin tới cha mẹ, người giám hộ biết về tình hình của trẻ ở lớp, những tiến bộ hoặc sự thay đổi của trẻ để gia đình và nhà trường kịp thời có biện pháp phối hợp chăm sóc, giáo dục phù hợp./.
Bài và ảnh: PHƯƠNG LINH
