(HPĐT)- Những ngày qua, dư luận quan tâm thông tin về việc Nhà máy Z121 (Bộ Quốc phòng) bán ra thị trường các loại pháo hoa, sau đó thông báo tạm dừng bán sản phẩm giàn phun hoa do còn tiếng nổ. Liên quan tới vấn đề này, phóng viên Báo Hải Phòng có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Mạnh Hà, Trưởng đại diện Văn phòng luật sư Nguyên Minh (Đoàn Luật sư Hải Phòng) chung quanh quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng pháo hiện nay.
Người dân tới cửa hàng bán pháo hoa của Nhà máy Z121 trên địa bàn phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) mua pháo hoa dùng cho dịp Tết Nguyên đán sắp tới.
- Nhiều người thắc mắc trước thông tin sản phẩm pháo hoa của Nhà máy Z121 đột ngột bị dừng bán do còn tiếng nổ. Vậy quy định về pháo hoa và pháo hoa nổ khác biệt như thế nào?
- Theo quy định tại Điều 3, Nghị định số 137/2020/NĐ-CP ngày 27- 11-2020 của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo (có hiệu lực thi hành từ ngày 11-1-2021), pháo là sản phẩm có chứa thuốc pháo, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện gây ra phản ứng hóa học nhanh, mạnh, sinh khí, tạo hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian.
Pháo được phân loại thành hai loại là pháo nổ và pháo hoa. Pháo nổ là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi nổ có tiếng vang hoặc gây ra tiếng rít và hiệu ứng màu sắc trong không gian. Trong đó, loại pháo nổ gây ra cả tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng màu sắc trong không gian thì được gọi là pháo hoa nổ. Pháo hoa nổ có 2 loại: Pháo hoa nổ tầm thấp là quả pháo có đường kính không lớn hơn 90 mm hoặc tầm bắn không vượt quá 120 m; pháo hoa nổ tầm cao là quả pháo có đường kính hơn 90 mm hoặc tầm bắn cao hơn 120 m.
Còn pháo hoa được định nghĩa là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian nhưng không gây ra tiếng nổ.
Nhà máy Z121 (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng, Bộ Quốc phòng) hiện là cơ sở duy nhất được phép sản xuất, kinh doanh các loại pháo hoa (không gây tiếng nổ) phục vụ nhu cầu của người dân. Thông tin cập nhật trên website của đơn vị cho thấy, đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, nhà máy tổ chức hơn 60 điểm bán sản phẩm pháo hoa ở hơn 30 tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó ở Hải Phòng có 3 điểm gồm: Cửa hàng số 1 ở lô 27 Lê Hồng Phong, phường Đông Khê (quận Ngô Quyền); cửa hàng số 2 tại xóm Trại, xã An Lư (huyện Thủy Nguyên) và cửa hàng số 3 tại phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn). Ngoài sản phẩm pháo hoa giàn phun được thông báo ngừng sản xuất, bán ra thị trường và lên kế hoạch thu hồi, xử lý theo quy định, các sản phẩm pháo hoa khác của đơn vị hiện được bán phục vụ nhu cầu đón Tết Nguyên đán của nhân dân.
- Pháp luật quy định về việc bán, vận chuyển và sử dụng pháo như thế nào?
- Trước tình trạng sản xuất và đốt pháo trong nhân dân gây ra nhiều vụ tai nạn thương tâm như cháy nhà, để lại thương tật suốt đời đối với nhiều cá nhân, thậm chí có trường hợp tử vong do pháo nổ, ngày 8-8-1994, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 406-TTg về việc cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo. Theo đó, từ ngày 1-1-1995, nghiêm cấm sản xuất, buôn bán và đốt các loại pháo nổ, thuốc pháo nổ trong phạm vi cả nước (trừ các loại pháo hoa và thuốc làm pháo hoa). Về việc bắn pháo hoa và đốt pháo hoa, vào các ngày lễ lớn, các ngày Tết, ngày hội có tổ chức bắn pháo hoa, đốt pháo hoa thì UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải thông báo để nhân dân biết thời gian, địa điểm bắn pháo hoa, đốt pháo hoa. Những dạ hội vui chơi du lịch, những dịp tổ chức khánh thành công trình, tổ chức lễ hội, hiếu hỷ, nếu đốt pháo hoa phải bảo đảm an toàn.
Quy định mới nhất hiện nay về quản lý và sử dụng pháo là Nghị định số 137/2020/NĐ-CP, ngày 27- 11-2020 của Chính phủ. Theo đó, việc nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép pháo hoa, thuốc pháo đều bị nghiêm cấm. Vào các thời điểm: Tết Nguyên đán, Giỗ Tổ Hùng Vương, kỷ niệm ngày Quốc khánh, ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4), ngày giải phóng, thành lập các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; các sự kiện văn hóa, du lịch, thể thao mang tính quốc gia, quốc tế và một số trường hợp khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định, các địa phương được tổ chức bắn pháo hoa nổ trong thời lượng không quá 15 phút. Riêng đối với pháo hoa, cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được phép sử dụng trong các dịp lễ, Tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Pháo hoa được sử dụng phải được mua tại các tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa.
- Sản phẩm pháo hoa vừa bị dừng sản xuất và bán ra thị trường là giàn phun hoa do còn tiếng nổ. Ông cho biết, nếu người dân tiếp tục mua, bán sản phẩm này thì có bị coi là vi phạm pháp luật không?
- Theo thông báo từ đơn vị sản xuất và cung ứng sản phẩm, lý do tạm dừng sản xuất và bán ra thị trường đối với sản phẩm pháo hoa giàn phun hoa là do sản phẩm còn tiếng nổ, tức là thuộc loại pháo hoa nổ, nên người dân không được phép sử dụng loại pháo này. Người dân khi mua bán, sử dụng sản phẩm pháo hoa nổ này sẽ vi phạm quy định tại Nghị định số 137/2020/NĐ-CP ngày 27-11-2020 của Chính phủ về quản lý và sử dụng pháo. Các vi phạm này sẽ bị xử phạt theo quy định tại Nghị định số 144/2021/NĐCP của Chính phủ về xử phạt hành chính lĩnh vực an ninh trật tự, các hành vi vi phạm quy định về quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm (có hiệu lực từ ngày 1-1-2022). Điều 11 Nghị định này quy định phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với hành vi giao pháo hoa nổ cho cơ quan, tổ chức, cá nhân không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi sử dụng các loại pháo trái phép. Cũng theo Nghị định này, hành vi vận chuyển, tàng trữ trái phép pháo, thuốc pháo hoặc nguyên liệu, phụ kiện để sản xuất pháo có thể bị xử phạt từ 10 triệu đồng tới 20 triệu đồng.
- Cảm ơn luật sư!
