(HPĐT)- Đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” và Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12), ông Định- một cựu chiến binh ở phố An Đà (quận Ngô Quyền) sắp xếp ngày cuối tuần đưa cháu trai tham quan triển lãm và trưng bày chuyên đề về Điện Biên Phủ tại Trung tâm triển lãm và Bảo tàng thành phố. Cháu ông năm nay học THPT, say sưa đọc chú giải và ngắm từng hiện vật, tấm ảnh lịch sử. Ở tấm ảnh hay hiện vật nào cần hỏi thêm, ông Định chính là người thuyết minh giúp cháu hiểu hơn về ý nghĩa của từng phần nội dung triển lãm và chuyên đề.
Việc đưa con cháu tham dự các triển lãm, trưng bày về lịch sử, truyền thông đất nước, thành phố và Quân đội nhân dân ta được ông Định duy trì từ nhiều năm nay. Khi có dịp, ông còn dẫn họ tới nhà những người bạn chiến đấu, trong đó có người là thương binh, để con cháu được nghe thêm những câu chuyện thực tế trên chiến trường mà ông và đồng đội từng trải qua. Mỗi lần từ nhà bạn ông và triển lãm, bảo tàng trở về, cháu trai chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa đại học lại muốn tìm đọc thêm những cuốn sách về lịch sử kháng chiến để hiểu thêm công cuộc đấu tranh giải phóng đất nước.
Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng dành thời gian nhiều để giáo dục lịch sử cho con em như ông Định. Để “Dân ta phải biết sử ta” như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục lịch sử là trách nhiệm của cả xã hội. Hiện nay, mặc dù việc dạy và học lịch sử được nhấn mạnh ưu tiên và quan tâm hơn trước, nhưng thực tế vẫn chủ yếu ở phía nhà trường nên hiệu quả chưa được như mong muốn.
Trong cuộc hội thảo về đổi mới dạy học môn Ngữ văn, Lịch sử diễn ra tại Hải Phòng năm 2022, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh: “Mục tiêu của đổi mới giáo dục phổ thông là tăng cường phương diện dạy người, rèn luyện đạo đức, nhân cách, phẩm chất của con người. Sự kỳ vọng của xã hội đặt ở việc triển khai 2 môn học này cũng rất lớn. Do đó, đổi mới Lịch sử và Ngữ văn cần làm trước, ưu tiên và làm ngay, làm dứt khoát cho đến khi nào có hiệu quả”. Tinh thần đổi mới cách dạy và học môn Lịch sử được ngành Giáo dục tập trung triển khai mạnh mẽ trong năm 2022 nhận được nhiều đánh giá tích cực từ dư luận xã hội.
Nhận biết được khó khăn này, nhiều trường học trên địa bàn thành phố bước đầu đổi mới phương pháp dạy môn học Lịch sử, đa dạng hình thức truyền đạt để học sinh dễ tiếp cận, hào hứng tham gia và tiếp thu được nhiều kiến thức. Chuyên đề tiết dạy thể nghiệm mới đây tại Trường THCS Trần Phú (quận Lê Chân) là một ví dụ. Theo đó, môn học Lịch sử được các thầy, cô giáo sử dụng phần mềm trắc nghiệm trực tuyến Plickers, kỹ thuật “5W-1H” kết hợp phương pháp sân khấu hóa... Trực tiếp học sinh đóng vai các nhân vật lịch sử trong trích đoạn tiểu phẩm, cùng sự hướng dẫn của các giáo viên giúp tiết học đạt hiệu quả cao. Học sinh có cơ hội trải nghiệm, phát huy tinh thần tự học, sáng tạo....
Quyết tâm của ngành Giáo dục và Đào tạo đã rõ, được thể hiện cụ thể qua nỗ lực của các trường học và giáo viên môn học Lịch sử, sự đổi mới về phương pháp, hình thức truyền đạt kiến thức lịch sử tới học sinh, các tiết học thể nghiệm, chuyên đề môn học... Nhưng để hiệu quả hơn nữa, cần sự vào cuộc của mỗi gia đình. Như cách giáo dục lịch sử của ông Định với con cháu chẳng hạn. Sự chung tay của nhà trường và gia đình, cộng đồng trong dạy và trao truyền kiến thức lịch sử tới thế hệ trẻ sẽ giúp mỗi bạn trẻ hiểu sâu thêm về truyền thống, những cống hiến, hy sinh của những lớp người đi trước để đất nước độc lập, tự do, người dân có cuộc sống hòa bình, hạnh phúc như ngày nay, từ đó thêm ý chí phấn đấu học tập, lao động, cống hiến, góp phần giữ vững truyền thống, cơ đồ của cha ông./.
Đức Minh
