
Dự án khu nhà ở xã hội số 384 đường Lê thánh Tông (quận Ngô Quyền) đang được đẩy nhanh thi công.
(HPĐT)- Chương trình 120 nghìn tỷ đồng cho vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 33 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững. Chương trình được thực hiện bằng nguồn vốn tự huy động của các ngân hàng thương mại, tuy nhiên đến nay việc giải ngân còn chậm.
Người vay chưa nhiều
Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung cho biết: Chương trình 120 nghìn tỷ đồng cho vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư được triển khai từ tháng 4-2023 và kéo dài trong khoảng 10 năm, nhằm góp phần thực hiện Đề án của Chính phủ xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội; hỗ trợ chủ đầu tư và người mua nhà vay vốn với lãi suất trong thời gian ưu đãi thấp hơn 1,5- 2% so với lãi suất cho vay trung dài hạn bình quân của các ngân hàng thương mại nhà nước trên thị trường. Gói tín dụng này chỉ có ở 4 ngân hàng thương mại nhà nước nhóm “Big 4”, gần đây có thêm ngân hàng Tiên Phong với gói 5.000 tỷ đồng.
Thực hiện chương trình này, NHNN Chi nhánh Hải Phòng chỉ đạo các chi nhánh tổ chức tín dụng (TCTD) triển khai quyết liệt cho vay, đồng thời ban hành các văn bản, công văn quy định rất rõ các nội dung chính về lãi suất, thời gian ưu đãi để bảo đảm triển khai thống nhất đối với các ngân hàng thương mại và các khách hàng thuộc đối tượng vay vốn. Chi nhánh thường xuyên theo dõi, cập nhật danh mục các dự án, đối tượng, điều kiện, tiêu chí thụ hưởng theo hướng dẫn của Sở Xây dựng và NHNN để cho vay, giải ngân. Trong đó gồm các dự án đã và đang được triển khai, đầy đủ các yếu tố pháp lý, cần tập trung cho vay cả nhà đầu tư và người mua nhà, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân mạnh mẽ. Tuy nhiên, tính đến hết quý 1-2024, trên địa bàn thành phố mới phát sinh tổng dư nợ 2 tỷ đồng cho 16 khách hàng có nhu cầu mua nhà ở xã hội tại Vietcombank Nam Hải Phòng trong chương trình tín dụng giá trị 120 nghìn tỷ đồng. Sở Xây dựng thông báo tới NHNN Chi nhánh Hải Phòng và triển khai đến các chi nhánh TCTD về 4 dự án nhà ở xã hội, như: Dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội số 39 đường Lương Khánh Thiện; Dự án khu nhà ở xã hội số 384 đường Lê Thánh Tông; Dự án khu nhà ở xã hội Tổng kho 3 Lạc Viên; Dự án nhà ở xã hội thuộc dự án khu đô thị - dịch vụ thương mại và nhà ở công nhân Tràng Duệ.
Qua khảo sát nguyên nhân chương trình giải ngân còn chậm cho thấy, phần lớn các chủ đầu tư đang sử dụng nguồn vốn sẵn có hoặc qua các kênh, gói vay tín dụng ngân hàng khác không tham gia chương trình này; đơn vị chưa có nhu cầu vay; đơn vị có nhu cầu vay lại vướng không đủ điều kiện về hồ sơ, thủ tục để được vay. Một số chủ đầu tư còn đánh giá lãi suất gói vay ưu đãi trên vẫn cao, trong khi thời gian cho vay ngắn nên chưa thu hút được doanh nghiệp, người dân vay vốn. Thực tế, việc giải ngân gói 120 nghìn tỷ đồng còn chậm dù Hải Phòng có quỹ nhà ở xã hội dồi dào, cả cung và cầu đều lớn. Nhiều quy định về điều kiện, thủ tục đối với người được mua nhà ở xã hội hiện nay khá bó buộc, rất cần Chính phủ, NHNN, thành phố xem xét nới rộng, tháo gỡ để chính sách nhà ở xã hội thực sự phát huy hiệu quả.

Dự án khu nhà ở xã hội số 384 đường Lê thánh Tông (quận Ngô Quyền) đang được đẩy nhanh thi công.
Đơn giản thủ tục, nới lỏng điều kiện
Mặc dù các ngân hàng rất nỗ lực trong việc tuyên truyền, kết nối doanh nghiệp - ngân hàng, khách hàng, tuy nhiên đến nay kết quả giải ngân gói 120 nghìn tỷ đồng còn khiêm tốn. Giám đốc Agribank Chi nhánh Bắc Hải Phòng Nguyễn Bá Ngọc thông tin: Hiện Chi nhánh đang triển khai, hỗ trợ khách hàng là công nhân, người lao động, cán bộ, công viên chức,… đủ điều kiện, có nhu cầu vay mua nhà ở tại Khu đô thị, dịch vụ thương mại và nhà ở công nhân Tràng Duệ (huyện An Dương), với mức lãi suất giảm 2% theo Nghị quyết số 33 của Chính phủ. Với một số chủ đầu tư xây nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dù ngân hàng rất muốn giải ngân nguồn vốn vay hỗ trợ doanh nghiệp, tuy nhiên chủ đầu tư không đủ điều kiện vay vốn theo quy định. Trong quá trình thực hiện vẫn có những vướng mắc, khó khăn. Agribank sẽ luôn đồng hành người dân, doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn vay hiệu quả. Chi nhánh tiếp tục mở rộng, hỗ trợ người mua nhà ở xã hội tại các khu nhà ở xã hội trong toàn thành phố.
Theo đại diện lãnh đạo các ngân hàng BIDV, Agribank, VietinBank… , khó khăn với doanh nghiệp trong giải ngân gói tín dụng thương mại 120 nghìn tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội là khả năng đáp ứng của chủ đầu tư về năng lực tài chính, tài sản bảo đảm, tính thanh khoản của dự án, giới hạn về tỷ suất lợi nhuận của các dự án nhà ở xã hội. Liên quan tới phát triển nhà ở xã hội, nhiều doanh nghiệp kiến nghị rút ngắn thời gian rà soát thủ tục pháp lý, nguồn gốc sử dụng đất dự án nhà ở xã hội; đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính; nới lỏng điều kiện tiếp cận tín dụng cho chủ đầu tư và người mua có thu nhập trung bình và thấp…, để dễ dàng hơn trong việc vay vốn theo gói tín dụng này.