Các đánh giá mới nhất từ tình báo Mỹ cho thấy tiến độ phát triển vũ khí hạt nhân của Iran gần như không bị gián đoạn đáng kể, dù Tehran phải chịu ảnh hưởng từ chiến dịch quân sự của Mỹ.
Thực tế này đang đặt ra những câu hỏi lớn về hiệu quả thực tế của các đòn tấn công do Mỹ và Israel thực hiện nhằm kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran.
Theo hãng tin Reuters, mốc thời gian mà Iran cần để chế tạo một vũ khí hạt nhân hiện vẫn tương đương với các ước tính được đưa ra từ mùa hè năm 2025. Ở thời điểm đó, các nhà phân tích nhận định rằng những cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel đã đẩy lùi tiến độ của Iran khoảng một năm.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công mới nhất bắt đầu từ cuối tháng 2/2026 chủ yếu nhắm vào các mục tiêu quân sự thông thường. Mặc dù phía Israel có tấn công một số cơ sở hạt nhân quan trọng, nhưng các chuyên gia cho rằng để gây ra sự gián đoạn thực sự cho chương trình hạt nhân của Iran, các bên liên quan có thể phải phá hủy hoặc kiểm soát được lượng uranium làm giàu cao mà quốc gia này đang nắm giữ.
Dữ liệu lịch sử cho thấy, trước cuộc xung đột kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025, các cơ quan tình báo Mỹ từng nhận định Iran có khả năng sản xuất đủ uranium cấp độ vũ khí và chế tạo bom trong vòng 3 - 6 tháng. Sau khi các cuộc không kích nhắm vào hàng loạt cơ sở trọng yếu như Natanz, Fordow và Isfahan được triển khai, mốc thời gian này đã được kéo dài lên khoảng 9 - 12 tháng.
Dù vậy, phần lớn vật liệu hạt nhân cốt lõi của Iran dường như vẫn còn nguyên vẹn. Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc cho biết hiện vẫn chưa thể xác minh chính xác vị trí của khoảng 440 kg uranium làm giàu tới mức 60 %.
Một phần lượng vật liệu này được cho là đang lưu trữ tại các hệ thống đường hầm ngầm ở Isfahan, nhưng công tác thanh sát đã bị gián đoạn. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính rằng, nếu số uranium này tiếp tục được làm giàu, nó có thể đủ để chế tạo khoảng 10 đầu đạn hạt nhân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định việc loại bỏ chương trình hạt nhân của Iran là mục tiêu trọng tâm của các chiến dịch. Phó Tổng thống JD Vance cũng từng tuyên bố mục tiêu hàng đầu là đảm bảo Iran không bao giờ có được vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, kết quả triển khai thực tế cho thấy phần lớn các đòn tấn công của Mỹ lại tập trung vào năng lực quân sự thông thường, đội ngũ lãnh đạo và tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Iran.
Theo chuyên gia Eric Brewer, cựu chuyên gia phân tích tình báo Mỹ, việc không ưu tiên đánh thẳng vào các mục tiêu hạt nhân đã khiến chương trình của Tehran ít bị ảnh hưởng. Ông nhận định Iran vẫn đang nắm giữ toàn bộ vật liệu hạt nhân của mình và có khả năng đã cất giấu chúng tại các cơ sở nằm sâu dưới lòng đất, vượt ngoài khả năng phá hủy của nhiều loại vũ khí hiện đại ngày nay.
Trong bối cảnh tiến độ của Iran vẫn được duy trì, một số phương án mang tính rủi ro cao đang được các bên cân nhắc, bao gồm cả các chiến dịch đột kích trên bộ nhằm thu giữ trực tiếp lượng uranium làm giàu cao tại Isfahan.
TT (tổng hợp)
