(HPĐT)- Hải Phòng vốn tự hào có trường thơ, phong cách riêng biệt, có nền kịch nói không thể trộn lẫn và nền âm nhạc rực rỡ thời kỳ đầu tân nhạc Việt Nam. Nhóm nhạc Đồng Vọng đóng góp những tên tuổi nhạc sĩ lớn của đất nước. Đầu năm 2022, những khúc ca của nhóm Đồng Vọng lại ùa về, mang thêm hương vị vào mùa Xuân đất Cảng.
Nhóm Dòng thời gian sẽ tham gia chương trình “Ký ức Đồng Vọng”.
Tiên phong của thời kỳ tân nhạc
Tân nhạc mở đầu ở Sài Gòn, sau đó lan ra Bắc. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Thuyên từ miền Nam ra Hà Nội diễn thuyết về nhạc mới, nhưng không hiệu quả. Đến khi nhạc sĩ diễn thuyết ở Hải Phòng vào năm 1938, nhạc mới phát triển rực rỡ tại Hải Phòng, các nhạc sĩ sáng tạo những sản phẩm làm sáng bừng tân nhạc đất Việt. Nhóm Đồng Vọng do nhạc sĩ Hoàng Quý làm trưởng nhóm ra đời năm 1939, mở ra chân trời mới của tân nhạc với những ca khúc hùng tráng cùng những bản tình ca.
Dù tuổi đời ngắn ngủi, Hoàng Quý (1920-1946) là nhạc sĩ tiên phong của nền tân nhạc Việt Nam. Ông sinh ở Hải Phòng, học nhạc từ nhạc sĩ Lê Thương và cả nhạc Tây bài bản rồi trở thành giáo viên dạy nhạc Trường Bonnal (Trường THPT Ngô Quyền hôm nay). Và nhóm Đồng Vọng cũng tập hợp một số tên tuổi của Trường Bonnal như: Phạm Ngữ, Đỗ Nhuận, Lưu Hữu Phước, Văn Cao, Canh Thân, Tô Vũ. Họ sáng tác các ca khúc về thanh niên, lịch sử và được phổ biến rộng rãi. Những bản hùng ca như: Bạch Đằng Giang, Nước non Lam Sơn, Tiếng chim gọi đàn, Bóng cờ lau, Cảm tử quân, Du kích ca… được phong trào Hướng đạo sinh ở Hải Phòng thời kỳ ấy đưa bay xa, vang mãi cùng núi sông. Bên cạnh đó, nhóm Đồng Vọng cũng tự sự, tâm tình và đầy lãng mạn trong các ca khúc: Nắng tươi, Chiều quê, Bến xuân, Anh đến thăm em một chiều mưa, Cô láng giềng, Về đồng quê, Ngày xưa…, đến bây giờ vẫn là tuyệt đỉnh của âm nhạc lãng mạn, với ca từ đẹp, nên thơ.
Với Văn Cao, nhạc sĩ luôn tự hào “Sinh ra tôi đã có một Hải Phòng” có các ca khúc hướng đạo tươi tắn như: Hò kéo gỗ Bạch Đằng Giang, Gò Đống Đa… hay hành khúc Tiến quân ca đã trở thành Quốc ca Việt Nam. Ông có vệt âm nhạc lãng mạn, dựa trên nền âm nhạc cổ truyền từ ca khúc Buồn tàn thu đến Thiên thai.
“Đồng Vọng” vọng về
Cùng thời điểm, Hà Nội có Tổng hội sinh viên mạnh hơn ở ca khúc chính trị, thì Đồng Vọng cân bằng hơn, bừng sáng ca khúc chính trị nhưng cũng thăng hoa những bản tình ca để đưa tân nhạc Việt Nam lên tầm cao. Nhóm Đồng Vọng tiên phong và có công khai phá, hoàn thiện các thể loại quan trọng của tân nhạc Việt Nam. Các bản tình ca của nhóm Đồng Vọng từ 80 năm trước sẽ ra mắt công chúng yêu nhạc ngay đầu Xuân mới 2022 qua chương trình nghệ thuật “Ký ức Đồng Vọng” của Đoàn Ca múa Hải Phòng. Chương trình này góp phần đưa niềm tự hào một thời quay về để tiếp thêm năng lượng cho thế hệ nhạc sĩ Hải Phòng hôm nay.
Những người "đứng mũi chịu sào" đưa kịch hát Nữ tướng Lê Chân của Đoàn Ca múa Hải Phòng giành Huy chương vàng Liên hoan Ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc 2021 - nghệ sĩ ưu tú Lê Khánh Toàn, nhạc sĩ Chu Tâm Huy - đứng đầu êkíp sáng tạo, đạo diễn và chỉ huy chương trình “Ký ức Đồng Vọng”. Các tên tuổi của làng nhạc, múa Việt Nam cũng tham gia. Bên cạnh đó còn có sự sát cánh của Nhà hát Ca múa nhạc dân gian Việt Bắc, nhóm hát Dòng thời gian, Xuân chiến khu, Vũ đoàn Phương Linh, các ca sĩ Tố Hoa, Kim Long, Quang Hưng, Ngọc Hà, NSƯT Mai Hoa… sẽ cùng đoàn ca múa Hải Phòng đưa tân nhạc của nhóm Đồng Vọng - từng được nhạc sĩ Lê Thương gọi là hippie tiền chiến - vọng về.
“Ký ức Đồng Vọng” được dựng hoành tráng và hiện đại, dự kiến ra mắt công chúng yêu nhạc thành phố vào tối 29-1. Trong chương trình, người yêu nhạc gặp lại ca khúc vui vẻ Sầu riêng của nhà thơ Phạm Hổ, dân dã nhưng đầy thiết tha qua Áo mùa đông của nhạc sĩ Đỗ Nhuận, các bài hát đầy lãng mạn và lãng tử của Canh Thân như Đi với tôi đến chốn trời xa, Cô hàng cà phê, Anh còn cây đàn, nhạc sĩ Tô Vũ cũng có 3 ca khúc nổi tiếng Em đến thăm anh một chiều mưa, Tạ từ, Ngày xưa. Điểm nhấn của “Ký ức Đồng Vọng” vẫn là người khai sinh nhạc sĩ Hoàng Quý và người kết thúc nhạc sĩ Văn Cao. Cô láng giềng, Chùa Hương hay Chiều quê của nhạc sĩ Hoàng Quý mang đến nét trữ tình nông thôn Bắc Bộ với ca từ rất đẹp, kết hợp hài hòa giữa âm nhạc Việt với phương Tây.
Những sáng tác của nhóm Đồng Vọng tươi sáng, hồn nhiên. Cảm tử quân của nhạc sĩ Hoàng Quý với nhịp hành khúc “Tiến lên đường, tới sa trường, ta xứng danh là cảm tử quân…” được hát vang ở Sài Gòn trong thời kỳ đầu Nam Bộ kháng chiến và được người dân Nam bộ yêu mến. Buồn tàn thu do nhạc sĩ Văn Cao viết năm 16 tuổi, với nét thơ mộng, lãng mạn của tân nhạc Việt vẫn vẹn nguyên đến tận bây giờ. Do vậy, kết thúc “Ký ức Đồng Vọng” là Buồn tàn thu, Mùa Xuân đầu tiên của nhạc sĩ Văn Cao.
Xuân năm nay, Đồng Vọng từ một miền thương nhớ trở về qua các ca khúc đầy lãng mạn của tân nhạc Việt Nam. Nói tới Đồng Vọng cũng nói tới mùa Xuân, bởi rất nhiều ca khúc của các nhạc sĩ lấy bối cảnh mùa Xuân. Hy vọng, mùa Xuân mới ngát hương để thế hệ nhạc sĩ Hải Phòng hôm nay tiếp nối viết nên những bản tình ca, những khúc tráng ca, khí nhạc.. mang hơi thở của thời kỳ mới, có sức lan tỏa cao./.
ĐỖ HÂN
