Chương trình thanh xướng kịch “Huyền thoại Nữ tướng Lê Chân”: Mới lạ và hấp dẫn

Ca cảnh “Nữ tướng Lê Chân rèn luyện cung kiếm để rửa hận giặc nước thù nhà” trong vở kịch hát.

Vở kịch hát “Huyền thoại Nữ tướng Lê Chân” do Đoàn ca múa Hải Phòng thực hiện, phỏng theo kịch bản văn học “Nữ tướng Lê Chân” của nhà biên kịch Lê Thu Hạnh; kịch bản và đạo diễn chương trình: nhạc sĩ Chu Tâm Huy, Trưởng Đoàn Ca múa và NSƯT Lê Khánh Toàn; đạo diễn âm nhạc: nhạc sĩ Huyền Trung; biên đạo múa: NSƯT Khánh Toàn. Tham gia biểu diễn vở kịch hát có gần 60 ca sĩ, nghệ sĩ, diễn viên thuộc Đoàn Ca múa, Đoàn Văn công Hải quân, Đoàn Văn công Quân khu Ba, Trường Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng, Nhà hát Nghệ thuật dân gian Việt Bắc cùng các vũ đoàn. Trong vở, các vai diễn chính do các nghệ sĩ tài năng đảm nhiệm: Hoàng Ánh vai Nữ tướng Lê Chân; Tuấn Hải vai Đặng Phong; NSƯT Khánh Hòa vai Trần Thị Châu, mẹ của Nữ tướng Lê Chân; Lê Cường vai Lê Đạo, cha Nữ tướng Lê Chân; Tuấn Long vai Thái thú Tô Định.

Vở kịch hát “Huyền thoại Nữ tướng Lê Chân” là chương trình nghệ thuật trong Đề án Sân khấu truyền hình Hải Phòng 2021. Đây là một bản hùng ca đẹp về người nữ tướng tài, sắc vẹn toàn trong cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng chống lại ách đô hộ của nhà Đông Hán phương Bắc, cũng là người khai sáng mảnh đất Hải tần phòng thủ, tiền thân của thành phố Hải Phòng ngày nay, được các thế hệ dân chúng tôn là Phúc thần.

Vở nhạc kịch gồm 3 phần: “Nợ nước thù nhà”, “An Biên trang- nuôi chí cả”, “Hội quân rửa hận” là câu chuyện kể vô cùng cảm động, giàu cảm xúc và tự hào về Nữ tướng Lê Chân từ thuở thiếu thời, đến khi lớn lên trở thành một giai nhân, giỏi võ nghệ lại có tài thơ văn. Say mê tài sắc của bà, thái thú Tô Định quyết lấy Lê Chân về làm thiếp, nhưng bị cự tuyệt, nên hắn sát hại cha mẹ của Lê Chân. Từ đó, Lê Chân và bạn hữu cùng chí hướng, bí mật rời quê hương xuôi theo dòng sông về vùng bên cửa sông Cấm cùng dân chúng khai hoang, lấn biển, mở mang nghề trồng dâu, nuôi tằm, đánh bắt thủy hải sản, tạo lập nên một vùng đất trù phú, đặt tên là An Biên trang.

Vở nhạc kịch có thời lượng gần 80 phút, có bố cục chặt chẽ, hài hòa, đảm bảo tính chất nghệ thuật theo hơi thở xuyên suốt cả chương trình. Tác phẩm khai thác chất liệu dân ca, dân gian đương đại theo đúng vùng miền của địa phương, được sử dụng linh hoạt, tinh tế thể hiện trong từng tác phẩm theo hình thức nghệ thuật thanh xướng kịch. Khúc mở màn là “Cơ thơm lưu danh” với giai điệu hùng tráng, ngợi ca Nữ tướng. Tiếp đó, chương 1 với 5 phân cảnh, 5 ca khúc, khi nhẹ nhàng, thiết tha diễn tả tình cảm yêu thương của cha mẹ đối với Lê Chân thưở thiếu thời; khi đau đớn, căm giận trong cảnh Thái thú Tô Định tàn sát cha mẹ của Nữ tướng; âm nhạc có lúc lại buồn trĩu nặng, chất chứa tình cảm xót thương khi tiễn đưa cha mẹ Lê Chân về nơi an nghỉ. Trong chương 2, chương 3, nhiều phân cảnh cùng các ca khúc, âm nhạc nhẹ nhàng, lãng mạn, hào hùng, mạnh mẽ đan xen nhau, như phân cảnh miêu tả mảnh đất thưở hồng hoang với dòng sông, bãi sậy, người thiếu nữ xe tơ, dệt vải; cảnh thể hiện tình yêu của Lê Chân và Đặng Phong; cảnh binh sĩ rèn luyện cung kiếm…

Nhạc sĩ Chu Tâm Huy, Trưởng đoàn Đoàn Ca múa chia sẻ: Để có được một chương trình thanh xướng kịch “Nữ tướng Lê Chân” bảo đảm chất lượng nghệ thuật phục vụ nhân dân, tập thể anh chị em nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Ca múa trăn trở, tâm huyết rất nhiều. Trong gần 1 năm từ xây dựng kịch bản văn học, chuyển thể kịch bản, sáng tác mới 14 nhạc phẩm, tìm nguồn ca sĩ, diễn viên, lo hòa âm, phối khí, tập dượt, trang phục… đây là một khối lượng công việc lớn và khó. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, đòi hỏi anh chị em nghệ sĩ nỗ lực, cố gắng nhiều hơn. Để bảo đảm tiến độ tập luyện, các quy định phòng, chống dịch bệnh, các nghệ sĩ diễn viên chia các nhóm nhỏ, tập luyện ở các điểm khác nhau tại Đoàn Ca múa, Đoàn Văn công quân khu Ba và Đoàn Văn công Hải quân. Trước đó, ngoài việc phải thuộc lời kịch bản, mỗi ca sĩ, diễn viên đều phải tự nghiên cứu kịch bản chương trình để hiểu được nội dung vai diễn của mình, phải tự tìm tòi để truyền tải được cảm xúc phù hợp nhất với nhân vật mình đảm nhiệm.

Tham gia đạo diễn chương trình, NSƯT Lê Khánh Toàn cho biết: Nhạc kịch là thể loại rất khó, tác phẩm nhạc kịch lại kể câu chuyện của một nhân vật lịch sử lại càng hiếm và khó hơn. Các đoàn nghệ thuật trên cả nước ít có đơn vị nào khả năng và mạnh dạn đầu tư thực hiện vở diễn như Đoàn Ca múa Hải Phòng. Đây là một chương trình nghệ thuật được biểu diễn bằng một hình thức mới đối với sân khấu Hải Phòng, đòi đỏi diễn viên nhiều kỹ năng, kinh nghiệm biểu diễn, đồng thời vừa phải hát, vừa phải múa, song các nghệ sĩ của Hải Phòng đều đảm đương tốt vai diễn được giao.

Ca sĩ Hoàng Ánh chia sẻ: Là một ca sĩ trẻ, nhưng được lãnh đạo Đoàn Ca múa tin tưởng giao đảm nhiệm vai Nữ tướng Lê Chân, là thử thách và cũng là vinh dự của bản thân. Tác phẩm thuộc thể loại kịch hát, các ca sĩ vừa phải hát, vừa phải biểu diễn, điều đó hoàn toàn mới đối với chị và các anh chị em nghệ sĩ, diễn viên của Đoàn, nên mọi người rất háo hức muốn được trải nghiệm, muốn được đem hết khả năng, tâm huyết của mình để cống hiến cho nghệ thuật.

Theo đánh giá của Hội đồng nghệ thuật thành phố, lâu lắm rồi Đoàn Ca múa Hải Phòng mới có một chương trình nghệ thuật đặc biệt, như vở kịch hát “Huyền thoại Nữ tướng Lê Chân”. Chương trình đáp ứng đầy đủ mục đích, ý nghĩa và chất lượng nghệ thuật theo Đề án Sân khấu truyền hình, bảo đảm nội dung phong phú, qua đó giới thiệu, quảng bá về thành phố cảng biển hiện đại, thông qua loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống kết hợp với nghệ thuật đương đại nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc vùng miền./.