Chuyển đổi số thành công sẽ tạo thời cơ, động lực phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hải Phòng nhanh và bền vững (*)

09/08/2022 12:37

Thưa đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng!


Thưa các nhà khoa học, các quý vị đại biểu và các đồng chí!


Hôm nay, tôi rất vui mừng được về thăm và làm việc với Thành ủy Hải Phòng và tham dự Hội thảo khoa học: “Đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo bước phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Diễn đàn phát triển địa phương do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh hợp tác với các địa phương, Đại học Indiana với sự hỗ trợ của Cơ quan phát triển Quốc tế Hoa Kỳ tổ chức. Tôi xin gửi lời chào đến các đồng chí lãnh đạo thành phố Hải Phòng, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, đại diện Cơ quan phát triển Quốc tế Hoa Kỳ, các chuyên gia, các nhà khoa học đã về tham dự hội thảo thiết thực và nhiều ý nghĩa này! Chúc các quý vị đại biểu, các đồng chí sức khoẻ, hạnh phúc và nhiều thành công mới!

Thưa các quý vị,


Chuyển đổi số là xu hướng phát triển tất yếu hiện nay, là yêu cầu cấp thiết đối với mọi quốc gia, địa phương, mọi nền kinh tế và doanh nghiệp, mang lại cơ hội thay đổi chưa từng có tiền lệ để phát triển nhanh, bao trùm và bền vững. Trong hai năm qua, đại dịch COVID-19 đã tác động nghiêm trọng đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, nhất là các hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, “trong nguy có cơ”, đây cũng là cơ hội để chúng ta đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số.

Chúng ta đã thấy, chuyển đổi số giúp các doanh nghiệp thích ứng linh hoạt. tiếp tục sản xuất kinh doanh trong môi trường an toàn, kiểm soát có hiệu quả dịch bệnh, khắc phục khó khăn để bứt phá, vươn lên. Bởi vậy, trong khi nhiều ngành kinh tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn thì vẫn có những ngành kinh tế, những doanh nghiệp tìm thấy cơ hội để phát triển. Chuyển đổi số giúp đẩy nhanh xây dựng một nhà nước kiến tạo và nền hành chính công hiệu quả, giảm thủ tục trung gian và sự phiền nhiễu để phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn. Cùng với việc vận hành cơ sở dữ liệu công dân, các dịch vụ công trực tuyến không chỉ đem đến sự tiện lợi cho người dân mà còn giúp tăng cường minh bạch hoá và hạn chế tiêu cực, lãng phí. Chuyển đổi số đã và đang thẩm thấu vào mọi mặt, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trở thành một xu hướng bao trùm, không thể thiếu của quá trình phục hồi, phát triển kinh tế sau đại dịch, là động lực thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá của cả nước và các địa phương trong giai đoạn mới.

Sớm nhận thức được tầm quan trọng của xu hướng này, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27-9-2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó, đặt trọng tâm vào quá trình chuyển đổi số. Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 749/QĐTTg, ngày 3-6-2020, ban hành Chương trình Chuyến đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Đẩy mạnh chuyền đổi số quốc gia, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số cũng là một trong những điểm mới nổi bật và được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng. Mới đây, ngày 31-3-2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược Quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Đây là những định hướng rất quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số Quốc gia và của các tỉnh, thành trong cả nước.

Thưa các quý vị,


Hải Phòng là thành phố trực thuộc Trung ương, là thành phố cảng có vị trí đặc biệt quan trọng: cửa ngõ giao thương Quốc tế của các tỉnh phía Bắc, nằm trong tứ giác phát triển năng động Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh - Thanh Hoá, là trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch của cả nước và của vùng duyên hải Bắc bộ.

Nhằm khơi dậy tiềm năng, phát huy lợi thế để xây dựng và phát triển; Hải Phòng trở thành thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Bộ Chính trị khoá XI đã ban hành Nghị quyết số 45-NQ/TW về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó:

- Đến năm 2025: Thành phố Hải Phòng cơ bản hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá;

- Đến năm 2030: Trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, thông minh, bền vững tầm cỡ khu vực Đông Nam Á;

- Tầm nhìn đến năm 2045: Hải Phòng trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và Thế giới.

Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, trong toàn bộ hoạt động của các cơ quan, tổ chức, người dân và doanh nghiệp; chuyển đổi số thành công sẽ là thời cơ và là động lực cho phát triển kinh tế - xã hội thành phố nhanh và bền vững, Hải Phòng đã thể hiện quyết tâm lớn, là một trong những tỉnh, thành đầu tiên ban hành Kế hoạch chuyển đổi số vào tháng 9-2020. Đặc biệt, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 03-NQ/TU ngày 26-10-2021 về chuyển đồi số thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Thực hiện lộ trình chuyển đổi số, Hải Phòng đã thành lập Ban chỉ đạo chuyển đồi số ở các cấp chính quyền từ cấp thành phố đến cơ sở cũng như các sở, ngành, cơ quan, đơn vị...; ban hành và thực hiện nhiều chương trình hành động, kế hoạch và bước đầu đạt được một số kết quả tích cực trên cả ba phương diện: xây dựng chính quyền số, phát triên kinh tế số, và phát triển xã hội số. Với cách triển khai bài bản, đồng bộ, đồng thời có trọng tâm, trọng điểm, có những khâu đột phá, một số lĩnh vực được Chính phủ lựa chọn cho thành phố Hải Phòng triển khai thí điểm sớm là: giáo dục, đất đai, lưu trữ, hộ tịch, dân cư,... và thực tế đã có kết quả thực hiện thuộc vào nhóm dẫn đầu cả nước. Hiện tại, 100% thôn đã có hạ tầng băng thông rộng cố định, băng thông rộng di động. Thành phố cũng đã triển khai mô hình thử nghiệm Trung tâm giám sát điều hành đô thị thông minh tích hợp các hệ thống giám sát, như: tổng hợp báo cáo kinh tế - xã hội, dịch vụ công trực tuyến, giám sát thông tin trên mạng, hệ thống camera xử lý vi phạm giao thông…

Thành phố đã cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, thu hút được những đoanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ. Tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2015-2020 đạt 14,02%/năm, gấp 2,1 lần tốc độ tăng chung của cả nước. Năm 2021, mặc dù bị ảnh hưởng nặng nể bởi đại dịch COVID-19, kinh tế thành phố vẫn tăng trưởng 12,38%, gấp 4,79 lần bình quân chung cả nước, quy mô kinh tế ước đạt 315,7 nghìn tỷ. Đây cũng là năm thành phố có những bứt phá ngoạn mục trong bảng xếp hạng về nhiều chỉ số: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) đứng thứ 2 cả nước và cũng là vị trí cao nhất từ trước đến nay; Chỉ số cải cách hành chính (PAR) lần đầu tiên vươn lên vị trí đứng đầu cả nước. Việc thành phố lựa chọn chủ đề của năm 2022 là: “Đẩy mạnh chỉnh trang, hiện đại hóa đô thị - Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu - Thực hiện chuyển đôi số” một lần nữa cho thấy quyết tâm rất lớn của thành phố Hải Phòng trong việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ, toàn diện. Mô hình và cách làm của thành phố Hải Phòng là thực tiễn mới, hết sức sinh động về việc triển khai quan điểm, định hướng, nhiệm vụ trọng tâm, đột phá chiến lược thể hiện trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XI: là trường hợp điển hình của một địa phương liên tục “phát triển nhanh và bền vững” trong nhiều năm, cần nghiên cứu, luận giải sâu sắc trong tống kết lý luận - thực tiễn 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước và trong nghiên cứu, xây dựng khung khổ phát triển cho các địa phương dựa trên những điều kiện, tiểm năng, lợi thế đặc thù, thích ứng với bối cảnh mới.

 Bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta cần thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, hạn chế, bất cập trong quá trình chuyển đổi số của thành phố. Báo cáo Đánh giá chỉ số chuyển đổi số (DTI) năm 2020, xếp hạng chuyển đổi số thành phố Hải Phòng đang ở mức trung bình (21⁄63 đơn vị cấp tỉnh), chưa xứng tầm với vị thế kinh tế - xã hội của thành phố. Một số cấp ủy, chính quyền hành động cỏn chưa thật sự quyết tâm, quyết liệt dẫn đến việc chuyển đổi số trong một số ngành, đơn vị còn chậm. Việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động ra quyết định của các cơ quan nhà nước còn hạn chế. Dịch vụ công được cung ứng trực tuyến nhưng tỷ lệ hỗ sơ trực tuyến còn thấp, mới chỉ đạt 20%, chưa hiệu quả, chưa được tự động hoá. Đóng góp của chuyển đổi số trong phát triển kinh tế - xã hội của thành phố còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp của thành phố còn chưa thật quan tâm, chủ động, còn khá lúng túng khi tiếp cận chuyến đổi số. Thương mại điện tử của Hải Phòng phát triển thấp nhất trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Việc đầu tư cho hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng số còn gặp nhiều khó khăn. Người dân chưa nhận thức rõ ràng vẻ lợi ích, tác dụng của chuyển đổi số. Thành phố vẫn còn thiếu những cơ chế, chính sách hiệu quả để thu hút nhân lực và nguồn vốn đầu tư cho chuyển đổi số.

Thưa các quý vị, Nghị quyết số 03-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy đặt ra các mục tiêu mang tính bứt phá trong 10 năm tới, như: phấn đấu hoàn thành mục tiêu xây dựng chính quyền số; phấn đấu kinh tế số chiếm 35% GRDP thành phố; tạo ra các giá trị tăng trưởng mới từ kinh tế số, với ba trụ cột: công nghiệp công nghệ cao, cảng biển - logistics, du lịch - thương mại; tạo nền tảng vững chắc để đến năm 2030, Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, văn minh, bền vững. Tôi đánh giá cao việc nhiều mục tiêu chuyển đổi số của Hải Phòng được đặt ra cao hơn mục tiêu chung được xác định trong Chương trình chuyển đổi số quốc gia và Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số, xã hội số; xứng tầm vị thế, đồng thời thể hiện rõ quyết tâm và khát vọng của thành phố với khả năng bứt phá mạnh mẽ trong thời gian tới nhờ vào những giải pháp đột phá trong chuyền đổi số".

 Cần nhấn mạnh thêm rằng. chuyển đổi số không phải là một khẩu hiệu, càng không thể làm theo phong trào; nó đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ tư duy đi kèm với quyết tâm hành động nghiêm túc và quyết liệt để thay đổi. Bởi vậy. tôi cho rằng, trong thời gian tới, thành phố Hải Phòng cần chú ý đến những vấn đề cơ bản sau đây:

(1)- Thay đổi nhận thức, thói quen vẫn là khó khăn, thách thức lớn nhất trong chuyển đổi số đối với mọi địa phương, nhất là đối với một thành phố lớn, có quy mô hơn 2 triệu dân như Hải Phòng. Tuy nhiên, với quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ và tầng lớp trung lưu tăng nhanh trong những năm qua, Hải Phòng có điều kiện thuận lợi để đổi mới tư duy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, hiểu biết về chuyển đổi số; tạo lập niềm tin của người đân vào sự tiện ích và an toàn của tiến trình chuyển đổi số, từng bước hình thành thói quen, phát triển kỹ năng số, xây dựng văn hóa số và các chuẩn mực ứng xử trong môi trường số.

(2)-Về chính quyển số, lãnh đạo các cấp chính quyền của thành phố phải chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển và quản trị đô thị hiện đại. Chuyển đổi số là quá trình song hành và nền tảng cốt lõi của việc xây dựng đô thị thông minh. Hải Phòng cần lấy điểm đột phá là cung cấp dịch vụ công trực tuyến có chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, làm cơ sở để tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, thực sự trở thành nơi làm tổ của những “đại bàng lớn” trong lĩnh vực công nghệ. Ủy ban nhân dân các quận, huyện phải vào cuộc quyết liệt, coi xây dựng. phát triển hạ tầng số là nhiệm vụ trọng tâm mang tính đột phá trong phát triển hạ tầng có tầm quan trọng tương tự như hạ tầng giao thông hay hạ tầng đô thị khác. Các sở, ngành cùng phối hợp thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng số, phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp thông minh... tại Hải Phòng.

(3)- Cần tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hệ thống các quy định, chính sách của thành phố để tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số và phát triển các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới dựa trên công nghệ số. Triển khai vận dụng có hiệu quả một số cơ chế, chính sách thí điểm đặc thù về phát triển thành phố Hải Phòng, nhất là trong các lĩnh vực quản lý tài chính, ngân sách nhà nước, phân cấp quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch và vẫn đề thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức đã được Quốc hội thông qua trong Nghị quyết số 35/2021/QH15 để tháo gỡ các điểm nghẽn, tập trung nguồn lực, thu hút nhân tài đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, giúp Hải Phòng phát triển bứt phá và trở thành động lực tăng trưởng của cả nước.

(4)- Là trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch phát triển năng động, trong tầm nhìn dài hạn, Hải Phòng có điều kiện và tiềm năng để phát triển cả 3 thành phần của kinh tế số, bao gồm:

+ Kinh tế số ICT là công nghiệp công nghệ thông tin và dịch vụ viễn thông.

+ Kinh tế số nền tảng là hoạt động kinh tế của các nền tảng số, các hệ thống trực tuyến kết nối giữa cung và cầu và các dịch vụ trực tuyến trên mạng.

+ Kinh tế số ngành, lĩnh vực.

Với cách tiếp cận có trọng tâm, trọng điểm, tôi đánh giá cao việc Hải Phòng đã xác định tập trung chuyển đổi số một số ngành kinh tế chính của thành phố, như: năng lượng, nông nghiệp, giao thông vận tải, cảng và logistic, du lịch thông minh, tài chính ngân hàng, công nghiệp công nghệ cao,... Đây là những ngành kinh tế mà thành phố có lợi thế, có khả năng tăng tốc và đóng góp quan trọng vào sự phát triển nhanh và bền vững của Hải Phòng.

(5)- Kinh nghiệm của các quốc gia “khởi nghiệp”, tiên phong về kinh tế số cho thấy, doanh nghiệp phải là những chủ thế tiên phong trong quá trình chuyền đổi số. Hải Phòng đứng thứ 5 cả nước về số lượng doanh nghiệp. Tuy nhiên, có tới khoảng 97% doanh nghiệp ở quy mô nhỏ và vừa; 3⁄4 trong số này vẫn đang đứng ngoài quá trình chuyển đối số. Phải dám thay đổi là yêu cầu cấp bách đối với những doanh nghiệp cho đến nay vẫn chưa biết chuyển đổi số phải bắt đầu từ đâu, cần chuẩn bị những gì và làm thế nào đề thực thi hiệu quả. Mỗi doanh nghiệp cần đổi mới cách thức quản trị, tích cực khai thác cơ sở dữ liệu lớn, nhạy bén với những mô hình kinh doanh mới, tận dụng hiệu quả các nền tảng trực tuyến để phát triển. Hải Phòng có tiềm năng phát triển mạnh cả 4 loại hình doanh nghiệp công nghệ số, bao gồm:

+ Các tập đoàn công nghiệp, dịch vụ, thương mại lớn thực hiện chuyền đổi số và tham gia hoạt động trong lĩnh vực công nghệ số;

+ Các doanh nghiệp công nghệ thông tin;

+ Các đoanh nghiệp khởi nghiệp ứng dụng công nghệ số để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới;

+ Các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo về công nghệ số.

Hải Phòng cần đặt mục tiêu: mỗi doanh nghiệp và mỗi hộ kinh doanh đều hoạt động, vận hành và sản xuất kinh đoanh trên nền tảng số.

(6)- Trên tất cả, yếu tố con người phải giữ vai trò quyết định. Người dân Hải Phòng cần được đặt vào trung tâm của quá trình chuyển đổi số. Chuyển đổi số bao trùm chính là không để ai bị bỏ lại offline, tất cả cần được kết nối số, từ khu vực nông thôn ngoại thành cho đến trung tâm thành phố. Chuyển đổi số phụ thuộc vào thế hệ tương lai của thành phố, đòi hỏi giới trẻ phải có tư duy nhạy bén, sáng tạo, không ngừng học hỏi để trau đồi các kỹ năng của thể kỷ 21. Cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của các trường đại học, cao đẳng của Hải Phòng để phát triển nguồn nhân lực số, cùng tham gia với chính quyền và doanh nghiệp để hình thành nên các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ số.

Thưa các quý vị, để Hội thảo hôm nay mang lại hiệu quả thiết thực, đề nghị các quý vị và các nhà khoa học tập trung thảo luận, làm rõ hơn các nội dung chủ yếu sau:

Thứ nhất, làm rõ vai trò “động lực” của chuyển đổi số trong phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng trong bối cảnh mới.

Thứ hai, đánh giá những kết quả đạt được, những thuận lợi, khó khăn, những điểm nghẽn và một số vấn để đặt ra trong quá trình chuyển đổi số ở Hải Phòng hiện nay và trong giai đoạn tới.

Thứ ba, thảo luận tìm ra những giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo bước phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Chuyển đổi số đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ các yếu tố công nghệ, thể chế và con người; đồng bộ giữa các địa phương, giữa các ngành, các cấp; giữa các lĩnh vực sản xuất kinh doanh; giữa chính quyền, người dân và doanh nghiệp, để không tạo ra những điểm nghẽn hay sự đứt gãy, gián đoạn ở một khâu nào đó có thể ảnh hưởng đến sự vận hành của toàn hệ thống. Đây là thách thức không nhỏ đối với các địa phương, là công việc khó khăn, phức tạp nhưng nhất định phải làm.

Với tinh thân trách nhiệm, sự tâm huyết của các các nhà khoa học, tôi tin tưởng rằng hội thảo của chúng ta sẽ đề xuất được những định hướng chính sách, những giải pháp khả thi để phát huy thế mạnh, tiềm lực của thành phố, vượt qua khó khăn, thách thức, đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo bước phát triển nhanh, bền vững, sớm đưa Hải Phòng đến năm 2030, trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, văn minh, bền vững tầm cỡ khu vực Đông Nam Á. Đến năm 2045, trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và Thế giới.

Một lần nữa, xin kính chúc các đồng chí sức khoẻ, thành công và hạnh phúc!

Chúc Hội thảo của chúng ta thành công tốt đẹp!

Xin trân trọng cảm ơn!

 __________________________________________

(*) Đầu đề của Báo Hải Phòng

(0) Bình luận
Nổi bật
    Tin mới nhất
    Chuyển đổi số thành công sẽ tạo thời cơ, động lực phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hải Phòng nhanh và bền vững (*)