Chuyển đổi số trong giáo dục đại học: Tạo đột phá trong công tác đào tạo

Sinh viên Trường đại học Hàng hải Việt Nam tham gia học tập trên máy tính.

Khai thác hiệu quả nền tảng số

Dịch bệnh COVID-19 bùng phát khiến các trường đại học trên địa bàn thành phố thích ứng chuyển sang dạy và học trực tuyến cho sinh viên. Lúc đầu, nhiều sinh viên e ngại với hình thức học này và mong muốn được đến trường học trực tiếp. Nguyễn Mai Anh, sinh viên năm 3, Khoa Công nghệ thông tin (Trường đại học Hàng hải Việt Nam) nhớ lại: “Chúng em cùng bày tỏ nguyện vọng trên các kênh thông tin của trường, đề nghị nhà trường cho học trực tiếp bởi một phần chưa lường hết được ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh, mặt khác, cũng lo học trực tuyến sẽ khó tiếp thu do hạn chế tương tác”. Tuy nhiên, đến nay, quan điểm, thái độ của sinh viên đối với hình thức học này thay đổi tích cực. Sau 1 kỳ học trực tuyến, sinh viên quen với hình thức học này và nhận thấy hiệu quả rõ rệt, tiện lợi so với hình thức học trực tiếp. Bởi toàn bộ giáo trình được đưa lên hệ thống học liệu, sinh viên có thể xem lại bài giảng nếu như chưa theo kịp tiến độ giảng bài của giảng viên lên lớp. PGS, TS. Nguyễn Minh Đức, Phó hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh: Việc học trực tuyến vừa là công việc bắt buộc phải tiến hành để ứng phó tình hình dịch bệnh, nhưng cũng là cơ hội mở ra những phương thức đào tạo mới. Học trực tuyến sẽ trở thành xu thế trong tương lai của giáo dục đại học, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ.

Tại Trường đại học Hải Phòng, hoạt động trực tuyến “bao phủ” từ hoạt động giảng dạy đến thi, hội nghị, hội thảo… Thạc sĩ Phạm Khánh Toàn, Phòng Hành chính - Quản trị (Trường đại học Hải Phòng) cho biết: Nhà trường khai thác, ứng dụng triệt để các nền tảng kỹ thuật số sẵn có và đầu tư một số phần mềm bản quyền để triển khai hoạt động dạy trực tuyến trên Google Hangouts Meet và xây dựng hệ thống học tập trực tuyến (LMS), trang bị tài khoản zoom bản quyền đối với giảng viên, tích hợp vào hệ thống LMS, bảo đảm công tác dạy học trực tuyến được thông suốt với các hệ đào tạo. Ngoài ra, phần mềm zoom còn giúp nhà trường tổ chức các hội nghị, hội thảo, họp trực tuyến, công tác thi kết thúc học phần, thi tuyển sinh môn năng khiếu ngành giáo dục mầm non và giáo dục thể chất theo hình thức trực tuyến. Nhờ đó, mọi hoạt động của nhà trường vẫn bảo đảm tiến độ mặc dù tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, không tổ chức các hoạt động trực tiếp.

Trong công tác quản trị đại học, Trường đại học Hải Phòng phối hợp Trường đại học Công nghiệp Hà Nội nâng cấp 5 module phần mềm quản lý đại học với các phiên bản mới nhất. Năm 2022, nhà trường tiếp tục bổ sung 2 module gồm: Văn phòng “một cửa” và kiểm định chất lượng đại học của phần mềm quản lý đại học để bảo đảm tính minh bạch, chính xác, thống nhất trong quản lý, điều hành. Tại Trường đại học Y Dược Hải Phòng hiện đang triển khai phần mềm quản lý toàn trường, nhất là trong khâu đào tạo. Theo đó, nhà trường yêu cầu các khoa, bộ môn xây dựng ngân hàng câu hỏi đủ lớn để sinh viên thi kết thúc học phần trên phần mềm trắc nghiệm khách quan nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, thời gian chấm bài, giải phóng sức lao động cho cán bộ, giảng viên và bảo đảm tính chính xác cao.

Thay đổi tư duy, hành động

Có thể khẳng định, để đạt được những kết quả như trên, cùng với các điều kiện về nền tảng công nghệ, thiết bị kỹ thuật thì đội ngũ cán bộ, giảng viên là yếu tố then chốt, có tính quyết định đến kết quả và hiệu quả chuyển đổi số tại các trường đại học. Trong thời gian triển khai đào tạo trực tuyến vừa qua, đội ngũ cán bộ, giảng viên vào cuộc với tâm thế chủ động, sáng tạo. Đơn cử tại Trung tâm Đào tạo Logistics tiểu vùng Mekông - Nhật Bản, nhằm hỗ trợ sinh viên trong việc tìm đơn vị thực tập, trung tâm tổ chức các lớp thực hành online trên các nền tảng công nghệ. Đồng thời, trung tâm kết nối các đối tác, doanh nghiệp tổ chức các lớp hướng dẫn trực tuyến, tìm hiểu, tham quan mô hình sản xuất tại doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Hải Phòng Nguyễn Văn Kính: Đội ngũ cán bộ, giảng viên đóng vai trò quan trọng, tiên phong trong quá trình chuyển đổi số. Theo đó, ngoài kiến thức chuyên môn, giảng viên cần biết kiến thức về công nghệ, nhất là công nghệ thông tin. Từ đó giảng viên thành thục trong việc thao tác, vận hành các công cụ trên môi trường số, cách thức biên soạn bài giảng, tài liệu số, xây dựng bài giảng tương tác, tổ chức các khoá huấn luyện giảng dạy với công nghệ, giảng dạy theo mô hình kết hợp… Bên cạnh đó, trong xu thế chuyển đổi số ở nhiều ngành, lĩnh vực các trường cần tìm hiểu, nghiên cứu, thành lập thêm các ngành mới về chuyển đổi số...

Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, các trường đại học trên địa bàn thành phố đang tập trung nguồn lực, tăng cường cơ sở hạ tầng, trang thiết bị công nghệ thông tin phục vụ chuyển đổi số; phát triển, hoàn thiện nền tảng hỗ trợ dạy và học từ xa, ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, giảng dạy và học tập; số hóa tài liệu, giáo trình; tiếp tục phát triển các ngành học mới, đột phá, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực cho cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số; mở rộng đối tượng người học, tiếp cận công nghệ mới, tiên tiến cho người học; hoàn thiện mô hình dạy học kết hợp mở rộng các mạng lưới hợp tác trong và ngoài nước nhằm tạo cơ hội cho người học tiếp cận môi trường thực tế./.