Chuyển đổi số trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp: Tranh thủ, phát huy các nguồn lực

Cán bộ, giảng viên Trường cao đẳng Hàng hải 1 ghi hình các bài giảng, mô phỏng thực hành trên máy để xây dựng cơ sở dữ liệu số của nhà trường.

Phát huy tinh thần chủ động

Hiện, trên địa bàn thành phố có 39 cơ sở GDNN, quy mô đào tạo khoảng 51 nghìn người/năm. Trong đó, hơn 2 nghìn học viên, sinh viên ngoại tỉnh theo học. Chuyển đổi số trong lĩnh vực GDNN trở thành đòi hỏi cấp thiết nhằm tận dụng các công nghệ số để thay đổi cách thức quản lý, giảng dạy, cung cấp kiến thức, trang bị kỹ năng cho nguồn nhân lực trên nền tảng số. Để thực hiện hiệu quả hoạt động chuyển đổi số cần thực hiện đồng thời nhiều giải pháp.

Trưởng Phòng Đào tạo Trường cao đẳng kinh tế và công nghệ thực phẩm Lê Quang Trung thông tin: Nhà trường liên kết đào tạo với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp- Giáo dục thường xuyên một số huyện Thủy Nguyên, An Dương, Tiên Lãng... và một số địa phương khác để tổ chức dạy, học ngoài trụ sở chính (ở quận Đồ Sơn). Nhà trường tập trung xây dựng giáo án điện tử, ngân hàng câu hỏi kiểm tra, đề thi trên phần mềm cơ sở dữ liệu dùng chung của 18 ngành đào tạo, để đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy hệ 9+ hay hệ cao đẳng đều có thể sử dụng, tra cứu học liệu phù hợp.

Tại các khu vực đào tạo thực hành chuyên sâu nghề đi biển, điều khiển máy tàu biển... của Trường cao đẳng Hàng hải 1 đều được lắp đặt hệ thống camera giám sát ghi âm, ghi hình bài thực hành, bổ sung thiết bị kết nối trực tuyến để chuyên gia nước ngoài có thể đánh giá, chấm điểm kết quả đào tạo từ xa đối với những ngành, nghề thực hiện theo chương trình chuyển giao từ nước ngoài. Bên cạnh đó, theo Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng du lịch Mai Thị Huệ, trong tháng 8- 2023, nhà trường hỗ trợ gần 200 sinh viên hoàn thành khóa học kỹ năng số cơ bản do Công ty TNHH Microsoft Việt Nam cấp chứng chỉ. Khóa học nhằm cải thiện năng lực sử dụng các thiết bị, phần mềm, Internet phục vụ việc học và tương tác. Năm học này, nhà trường bắt đầu triển khai mô hình triển lãm ảo để sinh viên được tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm cụ thể về từng ngành học. Đồng thời, đội ngũ cán bộ, giảng viên nhà trường được đào tạo bài bản trong xây dựng bài giảng trực tuyến, qua các công cụ dạy học trực tuyến theo thời gian thực như: Microsoft Teams, Zoom Meeting..., thường xuyên ghi hình các bài học, bài tập liên quan bằng videoclip ngắn để học viên cập nhật, theo dõi kể cả ở ngoài phạm vi lớp học.

Học viên, sinh viên được hưởng lợi từ sự chuyển đổi tích cực này. Theo em Trần Văn Lâm, sinh viên K15, Khoa Quản trị khách sạn nhà hàng (Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng), với những kỹ năng khai thác, sử dụng học liệu trực tuyến đã được nhà trường trang bị, nhất là sinh viên ở xa có thể chủ động, linh hoạt nghiên cứu, cập nhật kiến thức, tra cứu tài liệu tham khảo, trao đổi trực tiếp với giảng viên về cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình học tập, ngay cả khi đang thực tập, làm việc tại doanh nghiệp.

Bảo đảm đồng bộ, đồng đều

Phó giám đốc Sở Lao độngThương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền đánh giá, trước đây, công tác quản lý, giám sát, cập nhật năng lực, nguyện vọng học nghề của học viên ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn gặp khó khăn vì thời gian đào tạo không dài, phạm vi ngành nghề rộng, đối tượng đào tạo đa dạng hoặc học viên ở xa cơ sở đào tạo... Ứng dụng tiện ích từ chuyển đổi số đồng đều các mặt: đổi mới, phát triển chương trình đào tạo, xây dựng hạ tầng, nền tảng, học liệu số, phát triển năng lực số cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý... hỗ trợ nhà trường trong công tác quản lý, đánh giá năng lực của học viên trở nên dễ dàng, thuận tiện hơn.

Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2025, các trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố hoàn thành số hóa quá trình học tập, kết quả học tập, văn bằng giáo dục nghề nghiệp của người học và kết nối, tích hợp dữ liệu lên môi trường số, 70% chương trình đào tạo các trình độ được tích hợp năng lực số, có nội dung đào tạo phù hợp phương thức chuyển đổi số, nhiều trường có giải pháp riêng. Đơn cử như: Trường cao đẳng kỹ thuật Hải Phòng xây dựng phần mềm quản lý đào tạo, phát triển ứng dụng chọn nghề, chọn trường liên kết với website https://www.hptc.edu.vn, chia sẻ dữ liệu trên tài khoản điện tử tại địa chỉ http://www.csdl.gdnn. gov.vn, nhưng vấn đề nhà trường gặp phải là khó "giữ chân" đội ngũ giáo viên trẻ, có khả năng ứng dụng giải pháp chuyển đổi số trong giảng dạy. Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương 2 Nguyễn Duy Linh phản ánh, nhà trường hoàn thành cập nhật thông tin, dữ liệu của đội ngũ giảng viên trên nền tảng số. Song việc ứng dụng chuyển đổi số trong dạy và học còn nhiều bất cập do hệ thống máy vi tính chưa được đầu tư đồng bộ, hiện đại ở các khoa, ngành, lĩnh vực... Nhà trường mong muốn được ưu tiên nguồn kinh phí hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể, chi tiết về quy trình, thủ tục đấu thầu, hợp tác công- tư thực hiện chuyển đổi số.

Gợi ý những giải pháp để thu hút nguồn lực thực hiện chuyển đổi số ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tại hội nghị công bố các quyết định về tổ chức bộ máy và công tác cán bộ tại các trường cao đẳng trực thuộc thành phố Hải Phòng, theo Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam, bên cạnh nguồn kinh phí ưu tiên từ ngân sách, các trường cần đẩy mạnh hợp tác doanh nghiệp, tổ chức và hiệp hội trong, ngoài nước về công nghệ thông tin để giới thiệu, triển khai, ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến về công nghệ, phát triển đội ngũ cán bộ chuyên về các ứng dụng số, học liệu số... Cùng với đó, UBND thành phố giao Sở Lao độngThương binh và Xã hội hướng dẫn, giám sát các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ bảo đảm tính hiện đại, đồng bộ của cả hệ thống./.