Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa – thể thao: Đổi mới tư duy từ “làm” sang “quản lý” văn hóa

Đề án số hóa di sản đang được Sở Văn hóa và Thể thao triển khai trên địa bàn thành phố (ảnh chụp tại Nhà trưng bày của Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ, huyện Thủy Nguyên).

- Đồng chí cho biết mục tiêu trọng tâm của ngành Văn hóa và Thể thao trong thực hiện chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 03 của Ban Thường vụ Thành ủy?

- Sở Văn hóa và Thể thao là sở đa ngành, lĩnh vực, với khối lượng công việc lớn. Do đó, mục tiêu của ngành đến năm 2025, tạo lập được một số nền tảng số ưu việt trong lĩnh vực văn hóa, thể thao Hải Phòng, giúp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số; tối đa hóa lợi ích do công nghệ mang lại. Từ đó, hình thành hệ sinh thái số đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tạo hạ tầng mềm phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số trong lĩnh vực văn hóa và thể thao, tiến tới xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, văn minh, hiện đại, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, xây dựng con người Hải Phòng phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của thành phố và đất nước, đưa thành phố Hải Phòng trở thành trung tâm văn hóa, thể thao của vùng Duyên hải Bắc bộ. Trên cơ sở đó, ngành Văn hóa và Thể thao sẽ góp phần không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân thành phố ngang tầm với các thành phố tiêu biểu ở châu Á theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

- Hoạt động chuyển đổi số được ngành Văn hóa và Thể thao tập trung thực hiện lĩnh vực nào?

- Để thực hiện Nghị quyết 03, ngành Văn hóa và Thể thao chủ động xây dựng kế hoạch, đề xuất thành phố tập trung công tác chuyển đổi số của ngành, nhất là giai đoạn 2021-2025 với 10 đề án, chương trình cụ thể đã và đang được xây dựng, triển khai. Trong đó, về phát triển nền tảng số, hạ tầng số, Sở triển khai mạng truyền số liệu chuyên dùng tới cấp xã, phường, bổ sung trang thiết bị cho hệ thống mạng máy tính của cơ quan nhà nước các cấp, bảo đảm khả năng sử dụng hiệu quả hạ tầng của chính quyền số; xây dựng các nền tảng phục vụ số hóa, chuyển đổi số ngành, lĩnh vực như nền tảng bản đồ, nền tảng số hóa tài liệu.

Về phát triển dữ liệu, hiện, Sở xây dựng, phát triển cơ sở dữ liệu, chuyên ngành, tích hợp vào kho dữ liệu dùng chung, cổng dự liệu mở thành phố, cung cấp dữ liệu mở phục vụ người dân, doanh nghiệp. Lĩnh vực này, Sở Văn hóa và Thể thao tập trung 8 đề án, chương trình gồm: Số hóa, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý di sản văn hóa trên địa bàn thành phố Hải Phòng theo Quyết định số 2026/QĐ-TTg ngày 2-12- 2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình số hóa Di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2030; số hóa cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý hiện vật tại Bảo tàng Hải Phòng, triển lãm Hải Phòng; số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin, tuyên truyền, quảng cáo trên địa bàn thành phố; xây dựng phần mềm cung cấp thông tin và dịch vụ hành chính công (hướng dẫn, quản lý tiếp nhận hồ sơ, cấp phép, giám sát... các hoạt động thuộc nhiệm vụ của Sở Văn hóa và Thể thao); số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu cơ sở vật chất, hoạt động thể thao, vận động viên... trên địa bàn thành phố; thiết kế phần mềm theo dõi chủ động, trực tiếp qua internet các hoạt động thể thao, sự kiện (biểu diễn, lễ hội, trận đấu,…) sống động bẳng thực tế ảo qua các công cụ hỗ trợ, sinh động linh hoạt, sử dụng hệ thống camera và hệ chuyển động điều khiển từ xa hoặc camera cố định được lập trình...

Về phát triển chính quyền số, Sở xây dựng quy trình kiểm tra của cơ quan quản lý Nhà nước, trong đó bảo đảm đạt 50% số hoạt động được thực hiện thông qua môi trường số; số hóa kết quả thủ tục hành chính còn hiệu lực; số hóa toàn bộ văn bản chỉ đạo điều hành, quản lý, lưu trữ, hồ sơ của Sở Văn hóa và Thể thao từ năm 2010 trở lại đây.

Về phát triển xã hội số, Sở tập trung xây dựng bộ tiêu chí về văn hóa số của người Hải Phòng văn minh, lịch sự trên môi trường số.

- Với khối lượng chương trình, hành động chuyển đổi số lớn như vậy, những khó khăn đặt ra là gì và giải pháp để thực hiện chuyển đối số đạt hiệu quả?

- Trong lĩnh vực văn hóa và thể thao, nhất là số hóa các di tích đòi hỏi nắm bắt, đánh giá được những công nghệ, thiết bị tiên tiến để có thể lựa chọn đúng, vận hành hiệu quả mang lại chất lượng mong muốn. Do đó, đối với ngành, trước tiên, khó khăn về việc hiểu rõ, vận hành và đánh giá được mức độ tiếp cận, sử dụng, làm chủ công nghệ của mỗi cán bộ, nhân viên làm công tác văn hóa, thể thao. Đồng thời, thiết bị sử dụng cho số hóa di tích và chuyên gia thực hiện rất mới mẻ, dẫn đến chi phí cao, thời gian triển khai dự án số hóa có thể kéo dài. Trong khi năng lực đội ngũ không theo kịp sự thay đổi, như khi chuyển sang chuyển đổi số thì đòi hỏi khung kỹ năng và năng lực của cán bộ, nhân viên sẽ phải thay đổi để phù hợp với cách thức vận hành mới. Vì vậy, đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, thể thao cần thay đổi tư duy và cần được đào tạo, bổ sung, cập nhật những kỹ năng mới để có thể bắt kịp với xu hướng và sự thay đổi trong môi trường số.

Từng bước đổi mới tư duy từ “làm văn hóa” sang “quản lý văn hóa”; chỉ đạo điều hành, thực thi nhiệm vụ theo tinh thần “kiến tạo”, đẩy mạnh và hiệu quả các chương trình, hành động chuyển đổi số, đầu năm 2022, Sở chủ động ban hành kế hoạch truyền thông chuyển đổi số trên lĩnh văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố giai đoạn 2021- 2025. Từ đó, nâng cao nhận thức của các cấp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trực thuộc về sự cần thiết và tính cấp thiết của chuyển đổi số, tạo sự đồng thuận trong toàn ngành. Đồng thời thường xuyên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và bài học thành công chuyển đổi số từ các tỉnh, thành phố khác.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!