(HPĐT)- Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, Hải Phòng xác định phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế (KCN, KKT) sinh thái như yếu tố then chốt để duy trì lợi thế cạnh tranh, thu hút đầu tư chất lượng cao. Việc xây dựng các KCN xanh không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, mà còn tạo ra môi trường làm việc tốt hơn với người lao động, góp phần vào sự phát triển bền vững của thành phố.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, thành phố hiệncó 18 KCN, 2 KKT được thành lập, trong đó, 11 KCN và 1 KKT đi vào hoạt động; 16KCN được quy hoạch, dự kiến tiếp tục được thành lập trong thời gian tới nhằmđáp ứng nhu cầu thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển thành phố.
Tổ hợp KCN DEEP C và KCN Nam Cầu Kiền của Hải Phòng là2 trong số 5 đơn vị đi đầu cả nước tham gia chuyển đổi sang mô hình KCN sinhthái, đến nay, đạt được nhiều kết quả tích cực. Tổng giám đốc Tổ hợp KCN DEEP CBruno Jaspert cho biết, sau 5 năm kiên trì thực hiện mô hình KCN sinh thái, mỗinăm, đơn vị tiết kiệm được 5,7 triệu kWh điện, 90.000 m3 nước và giảm phát thải10.000 tấn CO2. Hiện, 100% nước thải tại KCN DEEP C được thu gom và xử lý tậptrung, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải trước khi thải ra môi trường.Nước thải qua xử lý đang được nghiên cứu để đưa vào tái sử dụng cho các mụcđích rửa đường, tưới cây và là nước làm mát tại các nhà máy của các nhà đầu tưthứ cấp trong KCN. DEEP C cũng đang mở rộng dự án phát triển năng lượng tái tạonhằm thay thế 50% năng lượng có nguồn gốc từ nguyên liệu hóa thạch bằng năng lượngtái tạo vào năm 2040, phấn đấu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 thông quacác biện pháp giảm biến đổi khí hậu, theo mục tiêu giảm phát thải carbon củaDEEP C.
Ngoài Tổ hợp KCN DEEP C và KCN Nam Cầu Kiền, các KCNcòn lại của Hải Phòng cũng nhanh chóng triển khai các bước cần thiết để thúc đẩyquá trình chuyển đổi xanh. Theo lãnh đạo Công ty CP KCN Sài Gòn-Hải Phòng, côngty đã và đang thực hiện công tác đánh giá hiện trạng KCN hiện hữu và đưa ra địnhhướng phát triển trong thời gian tới, nhằm đạt mục tiêu xanh hóa KCN.
Đồng thời, công ty định hướng chọn lọc kỹ lưỡng tínhchất, chất lượng dự án đầu tư vào KCN, dù có những giai đoạn thu hút đầu tư hếtsức khó khăn, nhưng không vì lợi nhuận mà đánh đổi môi trường. Hiện, KCN TràngDuệ thu hút được hơn 100 dự án, trong đó, gần 80% số dự án trong lĩnh vực điệntử với công nghệ tiên tiến, ít gây ảnh hưởng đến môi trường. Các nhà máy trongkhu cũng áp dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời từng bướcchuyển đổi sử dụng năng lượng tái tạo thay năng lượng truyền thống. Đối với dựán KCN Tràng Duệ 3 sắp được xây dựng, công ty định hướng thu hút các cụm liên kếtngành công nghiệp sạch, công nghiệp phụ trợ và doanh nghiệp có định hướng pháttriển bền vững, lựa chọn các dự án đầu tư theo hướng có vốn lớn, công nghệ hiệnđại, giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường.
Theo TS Bùi Thanh Tùng, Chủ tịch Liên hiệp các HộiKhoa học và kỹ thuật Hải Phòng, việc chuyển đổi xanh của các KCN đang đối mặt vớinhiều thách thức khi phần lớn KCN đang hoạt động là các KCN tổng hợp, truyền thống,cơ bản đã có tỷ lệ lấp đầy cao, không còn quỹ đất để cải tạo nâng tỷ lệ câyxanh lên theo quy chuẩn mới về khu công nghiệp xanh (25%). Cùng với đó, dâychuyền công nghệ được các doanh nghiệp thứ cấp đầu tư cần được cải tạo, nâng cấp,thậm chí thay mới để đáp ứng các tiêu chuẩn mới về công nghiệp xanh, kéo theochi phí đầu tư và là thách thức cho doanh nghiệp.
Đối với các KCN mới, đầu tư mô hình KCN xanh, KCN sinhthái sẽ đòi hỏi chi phí cao hơn khoảng 30% so với các KCN bình thường. Đây làbài toán khó đối với các nhà đầu tư hạ tầng KCN cũng như các nhà đầu tư thứ cấp.Hành lang pháp luật và các cơ chế, chính sách ưu đãi hoặc hỗ trợ tín dụng củanhà nước cho loại hình KCN xanh cũng chưa đầy đủ và đồng bộ (ví dụ còn thiếucác chính sách về tín dụng xanh, bảo hiểm xanh…). Bên cạnh đó, Việt Nam đang đichậm hơn trong thực hiện chuyển đổi xanh so với một số quốc gia Đông Nam Á như:Thái Lan, Phillipines và Indonesia…
Mặc dù còn nhiều trở ngại, nhưng trên thực tế quátrình chuyển đổi xanh tại các KCN cũng có nhiều cơ hội. Hiện, Việt Nam đã vàđang nghiên cứu ban hành nhiều hành lang pháp lý tạo điều kiện để triển khai môhình KCN xanh. Cùng với đó là sự cam kết để giữ chân các nhà đầu tư chiến lược,nhất là các nhà đầu tư lớn định hướng xuất khẩu; là điều kiện và lợi thế để thuhút các dự án đầu tư mới, đặc biệt là những dự án công nghệ cao, quy mô lớn vàđón dòng vốn xanh.
Thành phố cũng sẽ tiếp tục đổi mới trong công tácthu hút đầu tư, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, có quy trình quảntrị hiện đại, tạo ra giá trị gia tăng cao, nhất là thân thiện với môi trường;kiên quyết từ chối các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và sử dụng côngnghệ lạc hậu; chú trọng phát triển KCN chuyên ngành sản xuất chất bán dẫn,chip, năng lượng tái tạo… Hải Phòng cũng sẽ khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệpđầu tư thứ cấp thực hiện mô hình doanh nghiệp công nghệ xanh và chuyển đổixanh; xây dựng các tiêu chí, lựa chọn các doanh nghiệp đầu tư thứ cấp tham giamô hình “cộng sinh công nghiệp” theo phương thức kinh tế tuần hoàn.
Với tinh thần quyết tâm, quyết liệt và các giải pháp đềxuất rất cụ thể, trách nhiệm đó, chắc chắn ngay trong thời gian tới, Hải Phòngsẽ có sự chuyển biến đồng bộ, hiệu quả trong phát triển các KCN, KKT xanh.
