(HPĐT)- Đọc hết vẫn chẳng thấy có chuyện gì cả. Nhưng lại có rất nhiều chuyện diễn ra chung quanh cuộc đời quân ngũ của hai thượng sĩ trẻ. Hóa ra truyện không có cốt truyện là như thế, nhưng lại cần đến cái tài của người kể chuyện. Để câu văn kéo bạn đọc đi tâm trạng nhân vật hiện lên, cuộc sống hé lộ những mảng hiện thực khuất lấp, và sự duyên dáng, ấm áp của con chữ níu người đọc đến dòng cuối cùng. Chuyện về những người lính thời bình, không có bom rơi đạn nổ, cũng chẳng có chết chóc, hy sinh, lại viết về những người lính thông tin, một sắc lính kỹ thuật khô khan, thực sự là một thách thức đối với nhà văn. Nhưng tác giả khéo léo trong phân tích tâm lý, lồng ghép những trầm tích văn hóa, sắp đặt tình huống cuối truyện hợp lý, khiến cho truyện ngắn trở nên mềm mại, hấp dẫn và để lại những dư vị ngọt ngào trong lòng bạn đọc. Đơn giản vậy thôi, chân thực, giản dị và chạm tới cảm xúc, nhưng không phải người viết nào cũng làm được.
Minh họa: Đặng Tiến
Nhà văn Nguyễn Đình Tú
Việt là thượng sĩ Tiểu đoàn 3 Lữ đoàn thông tin. Chỉ bấy nhiêu là oách lắm rồi. Không có trình độ, làm sao được tuyển vào binh chủng kỹ thuật- mạch máu của toàn quân, mạch máu của đất nước.
Nhớ ngày nào mới nhập ngũ, lần đầu Việt được kiểm tra tập rải đường dây hữu tuyến để đánh giá trình độ thực binh. Tổ của anh thế quái nào lại có Bích Hà, cô gái mười chín tuổi của trung đội nữ bổ sung vào. Cậu Quân số một, là người định hướng rải dây. Việt với Bích Hà là số hai và số ba, có nhiệm vụ cố định và ngụy trang đường dây. Cả 3 người, ai cũng phải đeo trên lưng ba lô, rồi cuộn dây hình chữ H, xẻng, cuốc chim, quân dụng, và tất nhiên, lính thông tin mặt trận thì ai cũng phải có tiểu liên, dao găm, lựu đạn… tất cả đều phải đeo thật gọn trên người. Mọi thứ đều giả định, nhưng cứ phải như thật. Và thật nhất là chặng đường dài hai cây số rưỡi, chìm dưới nắng mùa hè chang chang. Lúc chạy khom. Lúc bò. Lúc trườn. Cả lết qua trận địa hỏa lực của đối phương. Vừa cuốc rãnh chôn dây vừa đóng chốt ghim rồi lấp đất khỏa lá ngụy trang, cùng lúc đôi mắt phải cảnh giới quân thù. Biết là giả đấy, nhưng không tập trung là bị cấp trên nhắc nhở ngay. Là con gái vừa học hết lớp mười hai, mà chuyện gì Bích Hà cũng nhanh hơn, chính xác, giỏi hơn cả hai thằng con trai xứ Quảng mới lạ chứ. Cách cô ấy ngồi quỳ vung cuốc chim lên cao bổ xuống mặt đất chắc nịch, nhát nào ra nhát ấy, mà đôi mắt vẫn hướng về phía quân thù, cấp trên chẳng thể nào trừ được một điểm. Còn Việt thì lâu lâu lại bị sĩ quan huấn luyện nhắc nhở. Nằm sát xuống mặt đất. Quỳ thấp xuống chút nữa. Đường dây bị lòi ra đấy. Đóng cọc ghim và quấn hai vòng dây đúng cách vào… Rõ ràng cả Quân và Việt đều bị thua Bích Hà đứt đuôi con nòng nọc. Chẳng biết Quân thế nào, chứ Việt thì ức lắm. Kiểm tra huấn luyện cũng là thi đua. Đàn ông thua đàn bà thì nhục lắm. Đến khoa mục rải dây qua sông, Việt quyết chứng tỏ bằng được mình là dân xóm Vạn Đò bên dòng sông Thạch Hãn, nhất định phải giỏi hơn cô gái Hương Điền.
Nghĩ là nghĩ vậy, nhưng khi tiến hành lại là một chuyện. Rõ ràng Bích Hà vẫn nhanh và chính xác hơn. Cô thoăn thoắt cởi ba lô lấy ni lông gói ghém mọi thứ, buộc thắt thành gói phao gọn gàng. Đến gác khẩu tiểu liên trên gói phao bơi đẩy qua sông cũng nhanh thoăn thoắt. Leo lên bờ đeo thắt lại các thứ vẫn đâu vào đấy. Không nói ra, nhưng Việt vẫn biết là đến từng cây cọc ghim của cô gái Hương Điền cũng cứng và chắc hơn, dù vẫn chỉ là các cành cây chặt đem về từ những sườn đồi chung quanh doanh trại...
Sau đợt huấn luyện ắc ê, lăn lê bò toài, bắn bia số bốn, bắn mục tiêu di động, chẳng biết trời xui đất khiến thế nào cả Việt và Bích Hà đều được về C vô tuyến điện, tiếp tục học kỹ thuật truyền tin vô tuyến. Bích Hà ở trung đội nữ. Trung đội Việt thì toàn là con trai lộc ngộc. Lính trẻ có trai, có gái, mà không thể gặp nhau, ngoại trừ đêm sinh hoạt tiểu đoàn. Những lúc ấy cũng ngồi theo đội hình. Biểu diễn văn nghệ cũng theo từng trung đội. Thoải mái, cơ hội nhất vẫn là giờ chăm sóc rau buổi chiều. Nhưng may mắn lắm mới tranh thủ hỏi thăm nhau được vài câu lúc xuống ao xách nước.
Sau khóa huấn luyện vô tuyến điện, cả Việt và Bích Hà đều được cấp trên tuyển vào lớp thông tin kỹ thuật số. Máy vi tính bàn, máy laptop, cái nào họ cũng sử dụng thành thạo. Lại còn truy bắt hacker, tóm cổ gián điệp mạng, lấp lỗ hổng, nhảy qua các bức tường lửa, dò tìm thông tin giữa trận đồ bát quái. Ôi trời, cả một thế giới rộng lớn đầy phức tạp đang mở ra. Không học thì thôi, càng học càng thích, càng thích càng bị lôi cuốn. Kết thúc khóa huấn luyện đợt một đạt loại giỏi, cả Việt và Bích Hà đều được thưởng mấy ngày phép về thăm nhà. Bích Hà về Hương Điền, Việt về Triệu Phong.
Nhờ lữ đoàn mà Việt trở thành nhà thông thái tin học của làng Gia Độ. Anh nói với lớp trẻ về lợi ích của tin học. Học giỏi chuyên môn là phần cứng, giỏi tin học với ngoại ngữ là phần công cụ, giỏi quan hệ trong xã hội là phần mềm. Lính đơn vị thông tin kỹ thuật số, cả ba phần ấy khó mà chê được chỗ nào. Lấy chồng lính thông tin, bảo đảm nhanh chóng, bí mật, chính xác, lại an toàn tuyệt đối.
Việt nói với Thủy con bà o: Mày thích học kế toán chứ gì. Kế toán bây giờ toàn làm việc bằng vi tính, mày giỏi nghiệp vụ mà không giỏi vi tính thì vứt. Mày giỏi ngoại ngữ nữa thì được làm việc với công ty nước ngoài, đơn vị tao thượng sĩ Bích Hà nói tiếng Anh như gió, thủ trưởng còn phải nể đấy. Bích Hà ấy à? Đẹp người đẹp nết nhé. Văn nghệ một cây. Tin học khỏi chê chỗ nào. Lính nữ mà bơi đẩy phao, vượt sông không phát ra tiếng động, mười ngón tay gõ bàn phím cứ mềm như múa. Hồi còn học rải đường dây hữu tuyến, Bích Hà cầm xẻng cầm cuốc chim giỏi phải biết nhé. Bích Hà ấy à…
Nghe Việt cứ Bích Hà, Bích Hà, Thủy hỏi đốp một câu: Cô ấy là người yêu của anh à? Bị hỏi bất ngờ, Việt ngớ ra, sượng lại một lúc rồi trả lời. Lính lữ đoàn đang thời gian học tập, yêu đương là thế nào. Chỉ là Bích Hà… Thủy phá ra cười. Lại Bích Hà nữa rồi. Không yêu mà ca người ta lên mây thế à. Đôi mắt Bích Hà đen lay láy này, ánh nhìn của Bích Hà mượt như nhung này. Mái tóc Bích Hà lại dày óng ả, xòa như mây như suối này. Sao anh không khen hết đi. Còn chỗ nào của thượng sĩ Bích Hà thì khen hết đi. Ừ nhỉ. Lúc ngồi xe với Bích Hà vượt qua đèo Hải Vân, Việt im như khúc củi, toàn dõi mắt nhìn ra biển, vậy mà gặp con em bà o lại cứ huyên thuyên Bích Hà thế này, Bích Hà thế nọ.
*
Đúng là Việt muốn tiếp cận mục tiêu Bích Hà mà ngại, vì cả hai cùng là thượng sĩ, cùng chức vụ tiểu đội trưởng như nhau. Nhưng vận may đột nhiên mỉm cười với Việt, cả hai được phân công đi thực tập tận An Nhơn, Bình Định. Thực tập đánh chặn các thông tin xuyên tạc, nói xấu chế độ, phối hợp với lực lượng an ninh mạng, truy tìm địa chỉ IT của kẻ xấu, lôi cổ bọn hacker ra ánh sáng. Tính chất công việc giúp cho họ luôn phải ngồi bên nhau trong phòng vi tính suốt cả ngày cả đêm. Nhưng công việc bắt họ phải dán mắt vào màn hình, phải gõ bàn phím mỏi nhừ mười đầu ngón tay các lệnh điều khiển chương trình, phải căng óc giải các mã độc, phải kiên trì đào bới sục tìm các dữ liệu, chẳng còn lấy đâu ra thời giờ hỏi thăm nhau chuyện này chuyện nọ. Hết ngày này sang ngày khác, chiến trường của họ là cái màn hình vi tính, chứa đựng cả một thế giới phức tạp, đầy bí ẩn, đầy những nguy cơ rình rập.
Ròng rã suốt một tháng trời đến mụ mị cả người, Việt với Bích Hà mới được một ngày nghỉ ngơi, thư giãn. Mượn được chiếc Honda công vụ của đơn vị, đổ đầy bình xăng, hai người quyết định đèo nhau đi thăm thú An Nhơn.
Hai người đưa nhau đi thăm làng Song Thằn bên bờ sông Côn, bởi đây là làng bún, bánh tráng nổi tiếng của Bình Định. Nghe nói ngày xưa đại quân của Nguyễn Huệ xuất quân từ Thuận Hóa tiến đánh Thăng Long, tướng sĩ ai cũng đem theo bên mình hàng xấp bánh tráng. Đường dài vạn dặm, vượt núi băng rừng, quân sĩ chỉ cần vài cái bánh tráng nhúng nước là tạm đủ no lòng, không cần phải chén đũa hay dừng lại nấu nướng mất công. Đại quân Tây Sơn cứ thế mà hành quân thần tốc, bí mật, bất ngờ diệt Hạ Hồi, Ngọc Hồi, bao vây tiến đánh Đống Đa bằng tượng binh, hỏa hổ khiến quân giặc không kịp trở tay.
Nay đến tận nơi, Việt với Bích Hà mới cảm nhận điều đó. Sợi bún làm bằng gạo, mà bột gạo còn pha thêm bột đậu xanh. Bánh tráng thì có rắc thêm mè trắng, mè đen rang chín. Đó là thứ lương khô ăn dọc đường vừa bổ, vừa tiện lợi. Người dân ở đây nói rằng, bánh tét cũng ra đời từ thời Nguyễn Huệ lên ngôi, vén tay áo rồng thảo chiếu phò Lê phạt Thanh. Thứ bánh ấy cũng như bánh chưng, nhưng do gói thành hình ống nên vừa chặt, vừa để được lâu ngày. Dọc theo bờ bãi sông Côn là muôn vàn sạp bánh, ánh lên nắng mặt trời rực rỡ. Câu “trai An Thái gái Bao Vinh” chính là nói về vùng đất này, vùng làng nghề thượng võ. Nào là nghề dệt chiếu, nghề trồng mai kiểng, nghề đổ bánh tráng, nghề đúc cồng chiêng, nghề điêu khắc chạm trổ các loại sản phẩm bằng gỗ quý
Gần trưa, Việt chở Bích Hà đến thăm nhà anh Tuấn, anh trai cả của một đồng đội cùng đơn vị. Sau lưng nhà anh Tuấn có cái sân rộng, là võ đường của trường phái võ Tây Sơn truyền thống. Môn sinh là học sinh cấp một cấp hai, tranh thủ sau buổi học đến nhà anh Tuấn luyện côn thương đao kiếm. Họ cũng chỉ ăn vài cái bánh tráng nhúng nước qua trưa, mà thế trụ thế công mạnh mẽ nhường nào. Bay lên hạ xuống uyển chuyển nhẹ nhàng. Tiến thoái ra đòn nhanh như chớp và quyết đoán. Từng đường đao loang loáng. Từng đường côn vù vù. Lính thông tin như Việt với Bích Hà nhìn họ đi quyền như thấy cả cánh sóng truyền đi biết bao nhiêu tín hiệu rạo rực trong lòng.
Đến bữa, bàn rượu của võ sư đã sẵn sàng mời Việt và Bích Hà. Mấy cái bánh ít, quýt đường, mận, kèm một đĩa thịt ba chỉ để cuốn rau sống chấm mắm nêm. Một chai rượu Bàu Đá chính cống, rót sủi tăm từ đáy cốc lên tận miệng, đọng đầy bong bóng chung quanh mấy cái ly thủy tinh. Nhìn thấy máy vi tính của anh Tuấn có màn hình rộng tới 21 inch, có cấu hình khá mạnh, Tuấn hỏi thì anh Tuấn cười hà hà. Chú em lắp cho đấy. Nhờ nối mạng mà tôi học được cả Vịnh Xuân quyền, Karate, Judo, Vovinam và võ Thái. Chỉ có võ bùa là tôi không học. À, mà tôi nghe chú em tôi nói cô Bích Hà thích văn thơ lắm. Để tôi kêu con Mùi vào cho cô có bạn. Nó đánh võ như múa, hát hay nhất làng Bao Vinh đấy. Quả thế thật. Mùi mười tám tuổi, nhỏ nhắn, xinh xắn, hát tuồng hay tới mùi mẫn.
Nghe Việt khen cô Mùi hát hay, anh Tuấn nháy mắt nói: Đời ấy mà. Anh là thầy dạy võ cho cô Mùi, nhưng cô ấy lại dạy ngoại ngữ cho anh. Già tới nơi rồi, sợ thua lớp trẻ, phải ráng mà học. Chú em tôi mỗi lần về thăm nhà bao giờ cũng nói với đám môn sinh của tôi rằng, thanh niên phải giỏi võ để luyện trí lực, nhưng dốt tin học và ngoại ngữ, thời nay dễ bị đào thải ra ngoài xã hội lắm…
Một ngày trôi qua nhanh, Việt và Bích Hà phải chia tay anh Tuấn và cô Mùi để ra về. Họ đi tắt qua cầu Sạp đến lộ An Khê về đơn vị. Lần này thì Bích Hà cầm lái. Cô tự tin là mình thuộc đường.
Dòng sông Côn chiều nay không dậy sóng. Một làn nước xanh uốn cong mềm mại. Một đàn cò chớp cánh nắng dọc triền sông. Một bờ bãi dâu xanh ngút mắt. Việt hơi nhoài người sang một bên, say sưa ngắm những tia nắng sau dãy núi xa mờ xòe rẻ quạt lên bầu trời đầy những đụn mây như thành như quách. Anh chợt thấy một cô học trò đeo cặp sau lưng, ngồi sát bên mép cầu giữa dòng sông, thả đôi chân đánh đòng đưa nghịch nước. Khi bánh xe vừa chạm xuống sạp tre trên cầu nghe ràm rạp, cũng là lúc cô học trò thọc tay khỏa nước sau đó té ùm xuống dòng sông.
Bích Hà cũng nhìn thấy. Cô siết ga chiếc Honda phóng tới. Mặt cầu bằng sạp tre rung lên bần bật. Chiếc xe vừa chạy phăng phăng vừa tung nảy trên cầu. Cô bé sẽ chìm mất. Vướng bộ váy áo học đường và chiếc cặp to đùng trên lưng. Mùa mưa chỉ mới bắt đầu vài ngày, nhưng nước từ thượng nguồn đã về tới, bắt đầu xuất hiện những vòng xoáy rờn rợn. Cô bé đang chấp chới dưới dòng sông. Khi Bích Hà vừa dừng xe, Việt đã nhảy xuống, lập tức phóng người lao xuống. Anh gồng sức quạt mạnh hai tay bơi trườn sấp nhanh vùn vụt. Anh đã chạm tay vào quai chiếc cặp sau lưng cô bé. Anh dựa vào dòng chảy, dùng kỹ thuật bơi đẩy phao vượt sông của lính thông tin dìu cô bé vào phía bờ xanh mướt dâu xanh.
Bích Hà cũng đã chạy xe qua bờ bên kia. Cô cúi người để Việt đặt cô bé trên lưng, nhảy nhảy mấy cái cho nước từ trong miệng cô bé ọc ra rồi đặt nằm xuống bãi sỏi, triển khai bài cấp cứu đuối nước của lính vượt sông. Cũng đè bụng, ép ngực, hút đờm dãi trong miệng, rồi thở hà hơi chống ngạt. Khi cô bé từ từ mở mắt nhìn ngơ ngác cũng là lúc bốn năm người từ bờ bên kia chạy đến. Người đàn ông lớn tuổi ngồi bán vé qua cầu, nước da ngăm đen, gương mặt vuông vức cất giọng ồm ồm: May mắn! Quý hóa quá! Anh chị là bộ đội thông tin à?
Cả hai thượng sĩ đồng thanh “vâng ạ” rồi vội vã xin phép ra về.
Ngồi sau xe, lần đầu Bích Hà cảm thấy chàng trai cầm lái không chỉ là người đồng cấp. Việt đã là người đàn ông cứng cỏi và vững chãi. Một cảm giác rất mới, rất lạ dâng lên trong lòng, Bích Hà ngả đầu áp má vào tấm lưng rộng dài, vòng tay con gái ôm siết. Toàn thân run lên, hơi thở có chiều bấn loạn, nhưng Việt vẫn cố giữ tay ga êm dịu và tay lái thăng bằng.
Sao đường về doanh trại cỏ hoa bên đường đẹp thế?
