(HPĐT)- Năm 1997, đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh thực hiện bộ phim “Hà Nội mùa đông năm 46” với cảm xúc của người Việt luôn khát khao hòa bình. Lựa chọn miêu tả bầu không khí và đời sống người Hà Nội trước ngày toàn quốc kháng chiến, bộ phim tái hiện thành công một giai đoạn khó quên, để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử điện ảnh Việt Nam.
Trong Hồi ký điện ảnh (Nhà xuất bản Văn nghệ, năm 2005), đạo diễn Đặng Nhật Minh cho biết, tại Liên hoan phim quốc tế Mátxcơva năm 1983, ông được xem bộ phim Ghandhi của điện ảnh Ấn Độ. Ông nhận ra rằng giữa lãnh tụ Ấn Độ Mahatma Gandhi và Chủ tịch Hồ Chí Minh có những điểm tương đồng, đó là lòng yêu nước, lòng nhân ái, vị tha xuất phát từ bản chất hiếu hòa của người phương Đông. Ngay lúc ấy, ông có ý nghĩ làm bộ phim về Bác Hồ để thế giới hiểu hơn về Việt Nam. “Cho đến lúc ấy, rất nhiều người nước ngoài tuy phục Việt Nam đã đánh thắng hai đế quốc Pháp - Mỹ nhưng cho rằng người Việt Nam hiếu chiến, thích giải quyết mọi công việc bằng vũ lực. Họ không biết rằng trong lịch sử cận đại của Việt Nam có một giai đoạn mà người Việt Nam không muốn có chiến tranh, chỉ muốn giải quyết mọi công việc với người Pháp để giành độc lập bằng thương lượng. Đó chính là giai đoạn cuối năm 1946... Ý nghĩ làm một bộ phim về Hồ Chí Minh giai đoạn 1946 hình thành dần trong tôi, nung nấu trong tôi suốt những năm dài”, đạo diễn chia sẻ.
Đạo diễn tìm đọc nhiều tài liệu có liên quan giai đoạn lịch sử đó và bắt tay vào viết kịch bản từ cuối năm 1988. Đầu năm 1989, ông mời thêm nhà thơ kiêm biên kịch Hoàng Nhuận Cầm viết chung. Bởi Hoàng Nhuận Cầm là con trai nhạc sĩ Hoàng Giác - nghệ sĩ sống vào giai đoạn lịch sử đó - mang đầy chất hào hoa của đất Hà thành với mong muốn tăng thêm tính lãng mạn cho kịch bản phim. Đến cuối năm 1989, kịch bản hoàn thành. Năm 1993, đạo diễn Đặng Nhật Minh đem kịch bản dự thi đợt sáng tác kịch bản do Cục Điện ảnh tổ chức nhưng bị loại từ vòng đầu. May mắn thay, đầu năm 1996, trong dịp gặp nhạc sĩ Trần Hoàn, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, đạo diễn Đặng Nhật Minh nhắc đến kịch bản “Hà Nội mùa đông năm 46”. Sau khi đọc thử kịch bản, nhạc sĩ Trần Hoàn ký quyết định cho ông làm phim.
Cũng theo đạo diễn chia sẻ, khi phim vừa dựng xong hình ảnh, chưa có tiếng, chưa có nhạc, thậm chí còn thiếu một số cảnh, ông David Overbey - người tuyển phim của Liên hoan phim Toronto sang Việt Nam. Nghe nói đạo diễn đang hoàn tất bộ phim mới, ông đề nghị Cục Điện ảnh cho xem. Xem xong, David Overbey lập tức ngỏ ý mời phim tham dự Liên hoan phim Toronto năm 1997. Và “Hà Nội mùa đông năm 46” ra mắt với thế giới chỉ 2 tuần sau khi vừa có bản đầu, trước khi công chiếu trong nước. Đến nay, “Hà Nội mùa đông năm 46” thuộc số rất ít phim chiến tranh cách mạng đạt doanh thu đáng kể cả trong và ngoài nước…
Hà Linh
