Thành phố đã có nhiều chỉ đạo thúc đẩy chuyển đổi số trong công chứng - chứng thực, hướng tới nền hành chính hiện đại, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp.
Đẩy mạnh chứng thực điện tử
Theo lãnh đạo Sở Tư pháp, Nghị định 280/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng của Nghị định số 23/2015/NĐ-CP, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Điểm nổi bật đầu tiên là điều chỉnh thẩm quyền chứng thực tại UBND cấp xã, giao trực tiếp cho Chủ tịch UBND cấp xã thay vì UBND cấp xã nói chung. Chủ tịch có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo và có thể ủy quyền hoặc phân công cho công chức, đơn vị trực thuộc thực hiện nhiệm vụ chứng thực. Bên cạnh đó, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động chứng thực khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Nghị định bổ sung quy định việc UBND cấp tỉnh xem xét, chuyển giao toàn bộ hoặc một phần việc chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký cho các tổ chức hành nghề công chứng tại những địa bàn cấp xã đã phát triển được tổ chức hành nghề công chứng nhằm giảm tải khối lượng công việc cho UBND cấp xã.
Các quy định này giúp tăng tính linh hoạt, chủ động, giảm tải khối lượng công việc cho cơ sở, đồng thời bảo đảm hoạt động chứng thực được thực hiện nhanh, hiệu quả hơn, đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
Một điểm mới khác mang tính đột phá là quy định “phi địa giới hành chính” trong thực hiện chứng thực: người dân có thể chứng thực di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, hay ủy quyền liên quan đến đất đai, nhà ở tại bất kỳ địa phương nào, không bị ràng buộc bởi nơi cư trú. Đây là bước cải cách giúp người dân được lựa chọn địa điểm thuận tiện nhất, giảm chi phí và thời gian đi lại.
Nghị định 280/2025/NĐ-CP cũng thể hiện rõ tinh thần cải cách hành chính và chuyển đổi số mạnh mẽ. Theo đó, người dân không phải nộp hay xuất trình giấy tờ đã được tích hợp trên ứng dụng VNeID... Việc này giúp giảm đáng kể giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng tính minh bạch, chính xác trong quá trình xác minh. Bên cạnh đó, nghị định còn mở rộng việc thực hiện chứng thực trực tuyến toàn trình, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục mà không cần đến cơ quan hành chính...
Cùng thời điểm Nghị định 280/2025/NĐ-CP được ban hành, UBND thành phố đã ký Quyết định số 4278/QĐ-UBND ngày 27/10/2025 về việc chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng (gồm phòng công chứng và văn phòng công chứng) trên địa bàn thành phố. Đây là bước triển khai cụ thể theo Luật Công chứng 2023 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) và các nghị định hướng dẫn, đồng thời khẳng định quyết tâm của Hải Phòng trong chuyên nghiệp hóa hoạt động công chứng - chứng thực, phân định rõ thẩm quyền, giảm áp lực cho chính quyền cơ sở và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Theo nội dung quyết định, thẩm quyền chứng thực giao dịch đã được chuyển giao hoàn toàn từ UBND các xã, phường như Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Phú Thái, Gia Lộc, Mao Điền, Nam Sách, Ninh Giang, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Thanh Hà, Kẻ Sặt và các phường trung tâm Hồng Bàng, Gia Viên, Ngô Quyền, Lê Chân, Hải An, Kiến An, Đồ Sơn, Thủy Nguyên, Hưng Đạo, Chu Văn An, Tân Hưng, Thành Đông, Kinh Môn, Tứ Minh... sang các tổ chức hành nghề công chứng.
Điều đó đồng nghĩa với việc người dân tại các địa phương này sẽ thực hiện chứng thực giao dịch (như mua bán, tặng cho, thế chấp, chuyển nhượng...) tại phòng công chứng hoặc văn phòng công chứng thay vì tại UBND xã, phường như trước đây.
Với các địa bàn chưa nằm trong danh sách chuyển giao, UBND cấp xã vẫn tiếp tục thực hiện thẩm quyền chứng thực giao dịch theo quy định. Người dân có thể lựa chọn giữa công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc chứng thực tại UBND cấp xã, tùy theo nhu cầu và điều kiện thuận tiện.
Đây là bước mở linh hoạt, tạo sự lựa chọn đa dạng và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Đáng chú ý, các hồ sơ yêu cầu chứng thực mà UBND xã, phường đã tiếp nhận trước ngày quyết định có hiệu lực sẽ tiếp tục được giải quyết theo quy định hiện hành, bảo đảm quyền lợi và tính liên tục cho người dân.
Nghị định 280/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1/11/2025. Việc Hải Phòng chủ động ban hành Quyết định 4278/QĐ-UBND ngay sau khi Nghị định được công bố cho thấy sự nhanh nhạy trong nắm bắt chính sách mới, đồng thời đặt nền tảng cho một mô hình quản lý chứng thực hiện đại, gắn liền với chuyển đổi số và xã hội hóa dịch vụ công.
Sự kết hợp giữa quy định pháp lý cấp Trung ương và hành động cụ thể ở địa phương sẽ tạo ra bước chuyển toàn diện trong hoạt động chứng thực với thủ tục nhanh gọn, dữ liệu được số hóa. Đây không chỉ là cải cách về thủ tục, mà còn là bước chuyển tư duy quản lý, hướng tới nền hành chính phục vụ, minh bạch, hiệu quả và gần gũi hơn với người dân.
HẢI VÂN
