Cử tri Tổ dân phố Minh Khai 1, phường Tràng Minh (quận Kiến An) làm thủ tục bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa 15 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.
(HPĐT)- Theo kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 15, nhiệm kỳ 2021- 2026 mới công bố, số đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương trúng cử là 126 người; số đại biểu hoạt động chuyên trách ở địa phương trúng cử là 67 người, tổng số là 193 người.
Kết quả trên cho thấy, cơ cấu thành phần đại biểu Quốc hội khóa 15 giảm đại biểu kiêm nhiệm làm việc trong các cơ quan hành pháp, tư pháp, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách. Đây là lần đầu trong các nhiệm kỳ Quốc hội, tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách trúng cử cao, đạt 38,6% tổng số đại biểu Quốc hội.
So với các nhiệm kỳ trước, số lượng đại biểu chuyên trách chỉ chiếm khoảng 25-32% thì ở nhiệm kỳ này cao hơn hẳn. Theo nhận định của nhiều người thì đây bước tiến mới rất đáng kể của Quốc hội, là nền tảng, cơ sở để hướng tới những mục tiêu cao hơn trong thời gian tới.
Việc tăng số lượng đại biểu chuyên trách bắt nguồn từ yêu cầu giải quyết công việc hằng ngày đang gia tăng trong các cơ quan của Quốc hội. Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, tăng số lượng đại biểu chuyên trách sẽ góp phần tăng chất lượng hoạt động của Quốc hội bởi các đại biểu chuyên tâm làm công tác cho Quốc hội và không bị chi phối phân tán bởi những công việc khác, phát huy tính độc lập, tư cách chuyên trách đúng nghĩa.
Hơn nữa, hoạt động của Quốc hội đang ngày càng được chuyên nghiệp hóa, cần có nhiều đại biểu Quốc hội chuyên trách ở cả Trung ương và địa phương để tập trung vào các công việc thường xuyên của Quốc hội, cả khi Quốc hội tiến hành kỳ họp và thời gian giữa hai kỳ họp. Tuy nhiên, tăng số lượng cũng đồng nghĩa với tăng chất lượng. Bởi vậy, trong công tác giới thiệu nhân sự tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 15, vấn đề này được đặc biệt quan tâm. Và 193 đại biểu chuyên trách trúng cử thực sự xứng đáng, có kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn để tham gia hoạch định chính sách ở tầm vĩ mô qua việc xem xét và quyết định các dự án luật và nghị quyết về kinh tế, xã hội, đáp ứng được yêu cầu làm việc độc lập.
Không chỉ có đại biểu Quốc hội chuyên trách, tại các địa phương, đại biểu HĐND chuyên trách ở cấp tỉnh, thành phố, cấp huyện cũng có xu hướng tăng tại nhiệm kỳ 2021- 2026. Tại Hải Phòng, số đại biểu HĐND thành phố chuyên trách khóa 16 hiện chiếm khoảng gần 12%. Sắp tới, khi tiếp tục tổ chức sắp xếp, điều động nhân sự, tỷ lệ đại biểu HĐND thành phố chuyên trách có thể tăng lên xấp xỉ ở mức 15%. Như thế có thể thấy, đại biểu chuyên trách ngày càng theo xu hướng tăng, không chỉ khẳng định sự cần thiết, đáp ứng yêu cầu hoạt động chuyên nghiệp của Quốc hội; HĐND các cấp mà cho thấy rõ vai trò của đại biểu chuyên trách. Từ đó góp phần quan trong, đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất ở Trung ương và địa phương.
Tuy nhiên, để đại biểu chuyên trách phát huy tốt nhất năng lực, sở trường, cần quy định rõ vai trò và địa vị pháp lý của đại biểu chuyên trách; đại biểu phải có những thẩm quyền nhất định. Đồng thời bảo đảm các điều kiện hoạt động của đại biểu, trong đó quan trọng nhất là bộ máy giúp việc của các cơ quan của Quốc hội, HĐND và của từng đại biểu. Vấn đề nữa cũng rất đáng quan tâm là đại biểu chuyên trách cần không ngừng học tập, học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có hiểu biết sâu, tầm nhìn rộng về chủ trương, chính sách phát triển đất nước, am hiểu thực tế hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, có khả năng phát hiện những vấn đề trong thực tiễn; phát huy tốt nhất kinh nghiệm trong hoạch định chính sách, pháp luật; có những năng lực và phẩm chất của một chính khách chuyên nghiệp. Cùng với đó, phải có mối quan hệ mật thiết với cử tri để có thể đại diện cho tiếng nói của cử tri. Nói cách khác chuyên trách phải chuyên nghiệp mới mang lại hiệu quả thiết thực.
Số lượng đại biểu chuyên trách tăng lên là điều đáng mừng. Tuy nhiên, so với quy định tại Luật Tổ chức Quốc hội (40%) vẫn chưa đạt; so với yêu cầu thực tế, để tiến tới mục tiêu Quốc hội chuyên trách càng chưa đáp ứng được. Tỷ lệ đại biểu chuyên trách của HĐND các cấp cũng được đề xuất ở mức 30% với cấp tỉnh, 20% với cấp huyện và 15% với cấp xã. Theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường, trong quá trình hoạt động, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, điều chỉnh để bảo đảm tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách đạt 40%. Đây là những tín hiệu tốt để đại biểu chuyên trách có điều kiện phát huy tốt nhất kinh nghiệm, năng lực, sở trường, đóng góp tích cực vào hoạt động của Quốc hội, HĐND các cấp./.
Trọng Nhân - Ảnh: Vân Nga
