Có cơ chế, chính sách phù hợp phát huy vai trò động lực của các trung tâm kinh tế lớn

Đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa, Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng phát biểu tại tổ.

Đầu giờ sáng, đại biểu Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi). Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, đến cuối năm 2016, ước tỷ lệ nợ công ở mức 63,7% GDP, nợ của Chính phủ ở mức 52,6% GDP, nợ nước ngoài của quốc gia ở mức 44,3% GDP, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ là 14,8% tổng thu ngân sách nhà nước. Chỉ tính riêng quy mô dư nợ nước ngoài của Chính phủ (trong đó vay ODA, vay ưu đãi chiếm trên 94%) đến cuối năm 2015 so với cuối năm 2011 tăng 6,5 lần, tập trung vào 3 nhà tài trợ chính: Ngân hàng Thế giới (WB) tăng 11,5 lần, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tăng 20,3 lần, Nhật Bản tăng 6,8 lần.

Cũng theo Bộ trưởng, qua 7 năm thực hiện, Luật Quản lý nợ công đã tạo hành lang pháp lý phù hợp mức độ phát triển của nền kinh tế - xã hội thời gian qua, góp phần quan trọng trong việc huy động vốn cho bù đắp bội chi ngân sách nhà nước, giúp tạo nguồn lực đầu tư cho các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Tuy nhiên, cũng bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập, cần thiết sửa đổi. Cụ thể là Luật sửa đổi cần làm rõ về phạm vi, công cụ quản lý nợ công; phân định giữa quản lý ngân sách, đầu tư công và quản lý nợ công; công tác giám sát và bảo đảm an toàn nợ công; quản lý rủi ro; thống kê, kế toán, kiểm tra, giám sát nợ công, nâng cao và gắn trách nhiệm giải trình với chức năng, nhiệm vụ quản lý nợ công của các cơ quan có liên quan. Một điểm đáng lưu ý là không tính vào nợ công các khoản nợ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành để thực hiện chính sách tiền tệ, nợ tự vay, tự trả của doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Bảo đảm sự đồng bộ trong quy định của Luật về ngoại thương

Thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Quản lý ngoại thương, nhiều đại biểu cho rằng nhiều điều trong dự án Luật mới chỉ mang tính nguyên tắc, như các quy định về hạn ngạch thuế quan, chỉ định cửa khẩu xuất khẩu, nhập khẩu; về quản lý giấy phép, trình tự, danh mục, thủ tục, cơ chế... mà các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu phải thực hiện. Trong khi đó, nhiều quy định giao Bộ Công Thương hướng dẫn thực hiện, dẫn đến việc thi hành Luật phụ thuộc nhiều vào các nghị định, thông tư hướng dẫn.

Đại biểu Phạm Văn Tuân (Thái Bình) đề nghị Ban soạn thảo rà soát, điều chỉnh dự án luật theo hướng những nội dung nào có thể quy định được ngay cần thể hiện cụ thể trong luật để bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, khắc phục các bất cập do lợi ích nhóm' và hạn chế cơ chế "xin - cho''. Đối với hoạt động cấp giấy phép, dự án luật cần quy định rõ các tiêu chí, danh mục, số lượng hàng hóa được cấp giấy phép theo hướng công khai, minh bạch, phù hợp việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Thẩm quyền của Chính phủ, các cấp chính quyền địa phương cũng cần được quy định rõ để phù hợp chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, đặc biệt là trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Công Thương trong việc cải cách thủ tục hành chính, áp dụng khoa học công nghệ, quản lý, điều hành, cấp giấy phép xuất nhập khẩu hàng hóa...

Làm rõ cơ chế xúc tiến thương mại

Về tổ chức xúc tiến thương mại, theo đại biểu Đinh Công Sỹ (Sơn La), dự thảo trình lần này bỏ quy định về thành lập cơ cấu tổ chức xúc tiến thương mại, nhưng lại gián tiếp quy định tại Điểm b, Điểm đ, Khoản 1, Điều 108, theo đó có hai chủ thể thực hiện xúc tiến thương mại của Việt Nam tại nước ngoài là tổ chức xúc tiến thương mại tại nước ngoài và cơ quan đại diện của Việt Nam tại nước ngoài thông qua đại diện thương mại. Theo đại biểu, để có cơ sở xem xét luật hóa các tổ chức này, cần có đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chức xúc tiến này hoạt động hiệu quả ra sao và việc phân định như thế nào về chức năng xúc tiến thương mại của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nằm trong sứ quán ở các nước và chức năng xúc tiến của các tổ chức xúc tiến thương mại theo luật này. Xúc tiến thương mại của các doanh nghiệp tự thân cũng cần được làm rõ, tránh chồng chéo. Đồng thời, việc thành lập tổ chức xúc tiến thương mại ở nước ngoài cần tuân thủ chủ trương về tinh giản biên chế. Đại biểu không đồng tình việc sử dụng ngân sách nhà nước hoàn toàn để chi trả và duy trì các hoạt động của tổ chức này.

Chú trọng hoạt động ngoại thương với các nước có chung biên giới

Theo đại biểu Vũ Xuân Cường (Lào Cai), hoạt động ngoại thương đối với các nước có chung biên giới có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam, cần thiết được quy định vào luật.

Riêng đối với Trung Quốc, đại biểu cho rằng kết quả đạt được về xuất nhập khẩu rất khả quan, nhưng điểm cần chú ý là các hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu phụ, lối mở rất sôi động, có những nơi còn sôi động hơn cả cửa khẩu chính, cửa khẩu quốc tế. Tuy nhiên, về mặt quản lý các cửa khẩu phụ, lối mở này vẫn chỉ là đơn phương về phía Việt Nam, thường là không có hợp đồng ngoại thương và tiềm ẩn rủi ro cho doanh nghiệp, cho nông dân khi xuất khẩu hàng hóa nông sản qua đây. Trong khi đó, đại biểu cho biết, Khoản 2, Điều 54, nội dung duy nhất phân cấp cho UBND tỉnh là quy định về các điểm thông quan ở cửa khẩu, lối mở hoặc trên đường biên thì rất khó thực hiện, có thể vi phạm điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết. Muốn thực hiện điều này trong luật thì phải có bổ sung trong hiệp định giữa 2 nước về xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu phụ, lối mở hay các điểm thông quan trên đường biên. Do đó, đại biểu đề nghị cần nghiên cứu thêm để việc thực hiện điều khoản này trong luật được khả thi.

Nhiều triển vọng trong phát triển kinh tế-xã hội

Thảo luận tổ đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KTXH và ngân sách nhà nước năm 2016, tình hình thực hiện kế hoạch phát triển KTXH và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, năm ngoái, hạn mặn ở Nam bộ gây thiệt hại tương đương 0,5% GDP, cộng thêm mất 0,5% GDP do hậu quả sự cố môi trường do Formosa gây ra. Tuy nhiên, năm nay Thủ tướng tin rằng kinh tế sẽ phát triển tốt với mục tiêu tăng trưởng 6,5 – 7%.

Người đứng đầu Chính phủ chỉ ra các yếu tố làm giảm đà tăng trưởng như giải ngân chậm vốn đầu tư công, thủ tục đầu tư công rất phức tạp... Bên cạnh đó còn do một số lý do khách quan như giá dầu thế giới giảm, vụ thu hồi sản phẩm Galaxy Note7 của Samsung do lỗi nhà sản xuất gây thiệt hại hàng tỷ USD, tương đương 0,5% GDP... Mặc dù vậy, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, không thể chỉ đổ lỗi cho khách quan dẫn đến tăng trưởng chậm mà phải nỗ lực vươn lên đạt bằng được mục tiêu tăng trưởng đề ra. Thủ tướng nhấn mạnh: thời gian tới thủ tục đầu tư công cần được khắc phục, tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp phải được đẩy mạnh, phải tính tới từng mặt hàng, từng cấu phần tăng trưởng, trong đó có đẩy mạnh xuất khẩu, đầu tư vào nông nghiệp, kích thích du lịch, sản xuất công nghiệp, điện tử…Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng cũng đề cập các giải pháp thực hiện các chỉ tiêu việc làm, xóa đói giảm nghèo…; lạm phát phải cố gắng giữ ở dưới mức 4%.

Thủ tướng cũng chỉ ra một số bất cập, hạn chế về tình trạng khai thác trái phép cát lòng sông, các tội phạm kinh tế, trật tự xã hội, công tác thông tin, truyền thông… và khẳng định phát huy mạnh mẽ hơn nữa tinh thần đổi mới quyết liệt, hội nhập để phục vụ nhân dân, doanh nghiệp.

Đại biểu Thuận Hữu, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá cao kết quả phát triển KTXH, đồng thời chỉ ra một số vấn đề cần quan tâm mạnh mẽ hơn trong thời gian tới như quản lý nợ công; cần thiết thông qua nghị quyết về xử lý nợ xấu ngay trong kỳ họp này; xử lý ngay nợ công và nợ xấu; xử lý các dự án, các tập đoàn kinh tế lớn thua lỗ; kiểm soát chặt chẽ cổ phần hóa để tránh thất thoát tài sản nhà nước; kiểm soát các dự án BOT tránh để gánh nặng phí đè lên vai người dân; quản lý chặt an ninh mạng; kiểm soát tốt hơn hoạt động truyền thông; bảo đảm trật tự an ninh… Đại biểu cũng đề nghị có những đánh giá đầy đủ vai trò của cách mạng công nghiệp 4.0, nên có chuyên đề sâu về vấn đề này.

Hôm nay, Quốc hội thảo luận tại hội trường và tại tổ về dự án Luật Quy hoạch, dự thảo nghị quyết về xử lý nợ xấu…