Cơ hội kiếm tiền mới từ bán tín chỉ carbon ở Hải Phòng

“Tôi thật sự ngỡ ngàng khi nghe cán bộ khuyến nông giải thích về tín chỉ carbon. Ban đầu, tôi nghĩ chỉ những nơi nào có rừng mới có thể bán được tín chỉ này. Nhưng khi được hướng dẫn cách gieo cấy mới, quản lý nước, giảm phát thải khí mê-tan, tôi dần hiểu rằng, mỗi hạt lúa sạch hơn, đồng ruộng ít phát thải, tiết kiệm nước và sản xuất xanh, sạch có thể tạo ra giá trị kinh tế mới từ bán tín chỉ carbon”, anh Nguyễn Văn Hùng, một nông dân ở xã Việt Khê chia sẻ như vậy.

Từ cách nghĩ mới của người dân, nhất là những nông dân như anh Hùng có thể giúp Hải Phòng hoàn toàn có thể tự tin hướng tới một nền kinh tế xanh, bền vững từ bán tín chỉ xanh này.

Có thể thấy, thành phố Hải Phòng đang đứng trước bước ngoặt lớn khi triển khai cơ chế tín chỉ carbon theo Nghị quyết 226/2025/QH15 được Quốc hội thông qua cuối tháng 6 vừa qua. Theo đó, thành phố được hưởng 100% nguồn thu từ hoạt động giao dịch tín chỉ carbon. Đây không chỉ là nguồn lực tài chính mới mà còn là động lực để mọi ngành, mọi lĩnh vực hướng đến phát triển bền vững.

Trên thực tế, thành phố có nhiều tiềm năng để tham gia thị trường này. Thành phố hiện có hơn 33.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, trong đó có 10.000 ha rừng tự nhiên. Đây là “kho dự trữ carbon” quý giá. Nếu được quản lý và đo đếm đúng chuẩn, đây là nguồn cung tín chỉ quan trọng. Không chỉ rừng, đồng lúa, vùng nuôi trồng thủy sản, thậm chí cả các khu công nghiệp áp dụng công nghệ xanh cũng có thể trở thành nguồn tín chỉ. Sự tham gia rộng khắp này giúp thành phố vừa tạo giá trị kinh tế, vừa giảm gánh nặng phát thải.

Nếu thành phố Hải Phòng đạt mục tiêu giảm 43,5% lượng khí nhà kính so với kịch bản phát triển đến năm 2030, tương đương khoảng 3 - 5 triệu tấn CO₂ mỗi năm, thì doanh thu từ tín chỉ carbon có thể lên tới 120 - 250 triệu USD/năm. Con số này không chỉ ấn tượng về mặt kinh tế mà còn mang thông điệp “Bảo vệ môi trường không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ hội làm giàu chính đáng”.

Để hiện thực hóa, thành phố đang đặt mục tiêu thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon vào năm 2026. Sàn này đóng vai trò “chợ xanh”, nơi các doanh nghiệp, nông hộ, hợp tác xã có thể mua bán tín chỉ và hạn ngạch phát thải. Việc thí điểm đến hết năm 2028 tạo tiền đề để năm 2029, thành phố Hải Phòng chính thức hòa nhịp cùng thị trường carbon quốc gia, tiến tới kết nối quốc tế. Đây là bước đi tất yếu để góp phần vào mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Song song với cơ chế và hạ tầng giao dịch, điều quan trọng là tạo thói quen và nhận thức trong cộng đồng. Với người nông dân như anh Hùng, điều cần thiết là hướng dẫn cụ thể để họ hiểu rằng công sức quản lý đồng ruộng, thay đổi tập quán canh tác chính là tạo ra tài sản vô hình nhưng có thể bán được. Với doanh nghiệp, tham gia thị trường carbon không chỉ để đáp ứng quy định mà còn là cách nâng tầm thương hiệu, tiếp cận các thị trường quốc tế vốn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường.

Điều đáng mừng là Hải Phòng sớm thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng. Thành phố coi tín chỉ carbon là công cụ kép vừa thúc đẩy kinh tế xanh, vừa mở nguồn thu mới cho ngân sách. Khi dòng vốn này được tái đầu tư cho các dự án hạ tầng, cho nông nghiệp công nghệ cao, cho năng lượng sạch, một vòng tuần hoàn tích cực sẽ hình thành.

Dĩ nhiên, chặng đường phía trước còn không ít thách thức. Hệ thống đo lường, báo cáo, kiểm chứng phát thải phải được xây dựng đồng bộ. Các quy định pháp lý, chuẩn mực kỹ thuật cần sớm ban hành để bảo đảm minh bạch, tránh tình trạng “tín chỉ ảo”. Quan trọng hơn, sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và nông dân phải được khuyến khích bằng chính sách cụ thể, từ hỗ trợ kỹ thuật đến cơ chế chia sẻ lợi ích. Nhìn rộng ra, đây chính là cơ hội để Hải Phòng khẳng định vị thế đi đầu trong quá trình chuyển đổi xanh của cả nước. Thành phố Cảng từng nổi danh với sức mạnh logistics, công nghiệp, giờ có thể trở thành “ngọn cờ đầu” trong việc biến tín chỉ carbon thành nguồn lực phát triển.

Từ cái nhìn một nông dân Việt Khê như anh Hùng đến tầm nhìn chiến lược của thành phố cho thấy tín chỉ carbon không còn là khái niệm xa lạ. Nó đang trở thành lời nhắc nhở, rằng mỗi hạt lúa, mỗi hàng cây, mỗi quy trình sản xuất được kiểm soát đều góp phần làm nên giá trị.