(HPĐT)- Sau hơn 3 năm triển khai (Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) đã và đang mang lại những tác động tích cực đối với hoạt động xuất khẩu hàng hóa và phát triển kinh tế của thành phố Hải Phòng. Để hỗ trợ doanh nghiệp khai thác, tận dụng hiệu quả EVFTA, Sở Công Thương tích cực triển khai nhiều chương trình đào tạo, tư vấn, hỗ trợ tiếp cận thông tin thị trường, nắm bắt vướng mắc, khó khăn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thực thi EVFTA.

Người lao động làm việc tại Công ty TNHH Toyoda Gosei Hải Phòng thuộc Khu công nghiệp Nhật Bản – Hải Phòng
Nhiều lợi ích từ EVFTA
Sau khi trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới WTO vào năm 2007, đến nay, Việt Nam tham gia và đang đàm phán 19 Hiệp định thương mại tự do (FTA). Trong đó, 15 FTA đã có hiệu lực, 1 FTA chính thức ký kết chờ hiệu lực và 3 FTA đang trong quá trình đàm phán. Phó giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Công Hân khẳng định, Hiệp định thương mại tự do EVFTA có nhiều điểm khác biệt so với FTA “truyền thống” bởi những cam kết sâu rộng và toàn diện. Đây cũng là hiệp định được đánh giá là mang lại nhiều kết quả tích cực cho Việt Nam. Cụ thể, sau hơn 3 năm thực thi, Hiệp định EVFTA góp phần quan trọng làm giảm nhẹ các tác động bất lợi và thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa EU và Việt Nam cũng như Hải Phòng, đồng thời, góp phần đáng kể thúc đẩy xuất khẩu của Hải Phòng sang các thị trường đối tác. Theo thống kê công tác cấp C/O ưu đãi tại Sở Công Thương năm 2023, C/O mẫu EUR.1 ước chiếm 28,37% số lượng và 30,21% trị giá tổng lượng C/O cấp. Bên cạnh đó, tình hình tận dụng ưu đãi theo EVFTA của các doanh nghiệp Hải Phòng cũng rất khả quan với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Hải Phòng với các nước thành viên thuộc Hiệp định EVFTA ước đạt 1 tỷ USD (bằng 104 % so với năm 2022), trong đó xuất khẩu đạt 0,62 tỷ USD và nhập khẩu đạt 0,38 tỷ USD.
Đồng hành với doanh nghiệp
Trên thực tế, mặc dù hiệu quả tận dụng cơ hội từ Hiệp định EVFTA của doanh nghiệp Hải Phòng được cải thiện, nhưng kim ngạch xuất khẩu của Hải Phòng sang thị trường EU còn khiêm tốn, hàng hóa phần lớn là gia công, chưa có nhiều thương hiệu riêng. Nhiều chuyên gia của Bộ Công Thương cũng nhận định, nhận thức của các doanh nghiệp Hải Phòng về tầm quan trọng của sự liên kết giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp; doanh nghiệp với chính quyền địa phươngcòn khiêm tốn, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, thời gian qua, Sở Công Thương phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương tổ chức nhiều chương trình đào tạo, tư vấn, hỗ trợ tiếp cận thông tin thị trường cho các doanh nghiệp. Đặc biệt, Sở đẩy mạnh công tác nắm bắt khó khăn, vướng mắc nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực thi Hiệp định EVFTA như tổ chức Hội thảo hướng dẫn thực thi cam kết về logistics; tọa đàm hệ sinh thái phát triển ngành da giày; chương trình đối thoại với các doanh nghiệp trong lĩnh vực hội nhập quốc tế, xuất nhập khẩu và logistics… và các chương trình đào tạo, tư vấn, hỗ trợ tiếp cận thông tin thị trường.
Bên cạnh đó, Sở Công Thương cũng đẩy mạnh công tác hỗ trợ kết nối, liên kết các doanh nghiệp nước ngoài với các doanh nghiệp trong nước, nhằm tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp tận dụng, khai thác triệt để các thị trường, nhất là các chuỗi cung ứng, mang lại những giá trị không chỉ cho chính các doanh nghiệp, mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế thành phố.
Mới đây nhất, Sở Công Thương phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức Lớp tập huấn chứng nhận xuất xứ hàng hóa vào Liên minh Châu Âu; tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa vào Na Uy, Thụy Sỹ, Thổ Nhĩ Kỳ theo cơ chế REX. Lớp tập huấn giúp cộng đồng doanh nghiệp hiểu rõ hơn về điều kiện để hàng hóa xuất khẩu sang châu Âu được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định, thúc đẩy xuất khẩu, tăng cường hiệu quả việc tận dụng Hiệp định EVFTA.
Trao đổi với các doanh nghiệp Hải Phòng tại Lớp tập huấn chuẩn bị cho việc đánh giá Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các FTA (FTA Index) của thành phố, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) Ngô Chung Khanh cảnh báo việc Việt Nam đang mất dần lợi thế từ EVFTA bởi nhiều quốc gia khác trong khu vực như Malaysia, Thái Lan, Indonesia… cũng đang khởi động FTA với EU. Vì vậy, 5 năm tới, doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng lợi thế, kinh nghiệm của “người đi trước” để phát triển hiệu quả. Để hỗ trợ các doanh nghiệp tăng tỷ lệ tận dụng ưu đãi, nắm bắt tốt hơn cơ hội từ EVFTA, Bộ Công Thương sẽ tập trung nhiều giải pháp cụ thể như triển khai tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp tận dụng FTA, thúc đẩy kết nối; đổi mới các hình thức tuyên truyền thông qua mạng xã hội, xây dựng các video ngắn, tập trung sâu hơn vào các khóa tập huấn, hội thảo với chuyên đề thiết thực cho doanh nghiệp, nhất là đối với các lãnh đạo, chủ doanh nghiệp…
Bài và ảnh: LÊ HIỆP