Có mặt bằng sạch mới khởi công dự án

Chỉ khởi công công trình khi mặt bằng đã được bàn giao đầy đủ sẽ giải quyết được bất cập này.

Sau khởi công, chờ… mặt bằng

Dự án Đầu tư xây dựng đường vành đai 2 đoạn tuyến Tân Vũ - Hưng Đạo - đường Bùi Viện có tổng mức đầu tư 8.593,1 tỷ đồng được khởi công ngày 11/3/2025. Dự án mang nhiều kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán liên quan đến bảo đảm an toàn giao thông, ô nhiễm môi trường và lưu thông hàng hóa ra khu vực cảng biển thành phố. Dự án thực hiện giải phóng 117,63 ha mặt bằng tại 6 phường. Tiến độ dự án được “chốt” hoàn thành, thông xe trước ngày 31/1/2027. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng tại các địa phương lại trong tình trạng “xôi đỗ”.

Ông Vũ Văn Cường, Phó Giám đốc Quản lý dự án đường vành đai 2 (thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng) cho biết: Tròn một năm rưỡi kể từ ngày khởi công, đến cuối tháng 9/2026, công tác giải phóng mặt bằng dự án mới hoàn thành. Gói thầu số 21 xây dựng đoạn tuyến từ nút cuối nút giao cầu vượt Hải Thành đến đầu nút giao cầu vượt đường Bùi Viện tiến độ kéo lùi do phường Hưng Đạo chậm bàn giao mặt bằng thi công. Các gói thầu xây lắp khác dự án đều đạt trên 80% khối lượng, riêng gói thầu 21 đến hết tháng 10/2026 mới đạt hơn 39% kế hoạch. Chưa đầy 90 ngày đến thời hạn thông xe dự án, chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu tập trung tối đa nhân lực, thiết bị, thi công “ba ca, bốn kíp” và bảo đảm chất lượng công trình.

Dự án đường nối quốc lộ 5 với quốc lộ 10 đoạn qua khu vực Vĩnh Bảo được khởi công dịp tháng 5/2026. Đến nay, việc thi công cầu vượt quốc lộ 10 tại cuối tuyến chỉ diễn ra “1 vế” do công tác giải phóng mặt bằng đối với 44 hộ dân tại xã Vĩnh Hải gặp nhiều vướng mắc.

Các hộ dân chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng do địa phương chưa bố trí vị trí tái định cư. Dự án khu tái định cư chưa xác định ngày khởi công. Trong khi thành phố “chốt” thời hạn thông xe của dự án vào tháng 9/2027. Việc nhà thầu không thể triển khai đồng loạt các mũi thi công toàn tuyến gây lãng phí.

Việc khởi công dự án nhưng sau đó hoạt động xây dựng “cầm chừng” do vướng mặt bằng là thực trạng phổ biến không chỉ ở thành phố Hải Phòng mà diễn ra ở nhiều địa phương khác. Đây được xem là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đội vốn, phát sinh khiếu nại về công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng.

Công khai, minh bạch, hỗ trợ người dân ổn định nơi ở mới

Xác định giải phóng mặt bằng là khâu then chốt quyết định tiến độ dự án, thành phố siết chặt quy định “có mặt bằng sạch mới khởi công dự án”. Đây được xem như giải pháp căn cơ để lập lại kỷ cương đầu tư công.

Chủ trương này đang được lan tỏa, thực hiện đồng bộ tại các dự án trọng điểm thành phố: Đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng (CT.08) đoạn qua thành phố Hải Phòng và 9 km trên địa bàn tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) - đoạn từ cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đến nút giao đường bộ ven biển; Đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối từ cầu Rào 3 đến tuyến đường bộ ven biển đoạn từ đường Bùi Viện đến đường tỉnh 363; Phát triển thành phố Hải Phòng thích ứng với biến đổi khí hậu (đường vành đai 3); Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng…

Chủ tịch UBND xã Kiến Hải Vũ Huy Thưởng cho biết, địa phương phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng thực hiện công tác giải phóng mặt bằng dự án, đoạn từ cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đến nút giao đường bộ ven biển. Địa phương chú trọng công khai, minh bạch chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tăng cường đối thoại, tuyên truyền và giải quyết kiến nghị của các hộ dân. Đến nay, 574 tổ chức, cá nhân thuộc diện thu hồi dự án đồng thuận bàn giao mặt bằng. Hiện còn 36 hộ dân có đất ở sau khi nhận đất tái định cư sẽ bàn giao mặt bằng cho dự án.

Cùng với Kiến Hải, các địa phương như: Dương Kinh, Nam Đồ Sơn, Kiến Minh đang khẩn trương thực hiện việc chi trả kinh phí cho người dân, tổ chức có đất thu hồi và phấn đấu cơ bản hoàn thành công tác này trong năm 2026. Đây sẽ là điều kiện quan trọng để dự án khởi công vào tháng 1/2027 và hoàn thành đưa vào khai thác trong cuối năm 2027.

Bên cạnh công tác chi trả kinh phí giải phóng mặt bằng trước khi dự án khởi công, thành phố yêu cầu các chủ đầu tư dự án khẩn trương thực hiện đầu tư xây dựng khu tái định cư, bảo đảm phương châm “tái định cư đi trước dự án” để hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng.

Thành phố yêu cầu các địa phương sau khi nhận dự án tái định cư sớm hướng dẫn thủ tục đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp phép xây dựng khi người dân có nhu cầu. Các khu tái định cư có phương án thiết kế mẫu, bảo đảm kỹ thuật, mỹ thuật, cảnh quan và cây xanh đồng bộ, văn minh, hiện đại, giúp người dân sớm tái thiết cuộc sống, ổn định lâu dài tại nơi ở mới.

Theo Chủ tịch UBND phường Bạch Đằng Nguyễn Hoàng Minh, triển khai dự án đường vành đai 3, trên địa bàn phường có hơn 300 hộ dân bị thu hồi đất phục vụ dự án. Qua thống kê sơ bộ, 150 hộ dân có đất ở thu hồi. Với việc thành phố khẩn trương đầu tư xây dựng khu tái định cư trên địa bàn phường sẽ giúp hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án thêm yên tâm, đồng thuận bàn giao mặt bằng khi chủ đầu tư yêu cầu. Dự kiến, công trình khởi công quý I/2027.

Thực tiễn triển khai công trình, dự án thời gian qua cho thấy giải phóng mặt bằng là khâu khó, phức tạp nhất. Nhưng càng khó càng cần làm chặt chẽ ngay từ khâu đầu. Bởi chỉ khi thực hiện đúng quy định có mặt bằng sạch mới khởi công dự án sẽ là cơ sở để triển khai đúng tiến độ, không rơi vào tình trạng đội vốn, hay phát sinh kiến nghị, khiếu nại liên quan đến giải phóng mặt bằng, gây mất an ninh trật tự.