Tự chủ tài chính được quy định tại Nghị định 85/2012/NĐ-CP về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám chữa bệnh của các cơ sở khám, chữa bệnh công tập, tuy nhiên, lộ trình tăng giá viện phí chưa theo kịp. Trong khi đó, tại mục a, khoản 1, điều 9 Nghị định 16 mới đây về việc tự chủ, quy định y tế tự chủ nhưng giá viện phí phải thực hiện theo Luật Giá.
 |
Xét nghiệm máu tại Khoa xét nghiệm Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng. Ảnh: CHâu Giang |
- Lộ trình thực hiện tự chủ tài chính bệnh viện công tại Hải Phòng như thế nào, thưa đồng chí?
- Từ 1-1- 2017, Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp tiến hành tự chủ tài chính. Tiếp đó, trong 6 tháng cuối năm 2017, có thêm 3 BV tuyến thành phố tự chủ tài chính gồm: Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, Bệnh viện Kiến An và Bệnh viện Mắt Hải Phòng, Trong năm 2018 là các BV hạng 2 gồm: Thủy Nguyên, An Lão, Ngô Quyền, Vĩnh Bảo. Đối với BV quận, huyện, xác định ít nhất sau năm 2018 mới có thể tiến tới tự chủ và xem xét chỉ chọn những BV có khả năng. Những BV huyện đảo hoặc những BV chuyên khoa đặc thù như Lao và bệnh phổi khó thực hiện xã hội hóa, thu phí thấp, chưa tính tới tự chủ.
- Nhiều người bệnh lo lắng việc tự chủ tài chính khiến các BV công làm mọi cách để tăng thu thông qua giá viện phí. Theo đồng chí, việc tự chủ tài chính tại các BV có tác động nhiều đến người bệnh?
- Chính phủ yêu cầu các đơn vị tự chủ tuân thủ tăng giá viện phí theo Luật Giá, không phải tăng tùy ý theo giá thị trường. Bộ Y tế sẽ kiểm soát việc xây dựng giá viện phí, không phải các BV muốn tăng thế nào thì tăng. Việc tăng giá viện phí theo luật cũng được triển khai có lộ trình. Do vậy, việc tự chủ tài chính của các BV công không ảnh hưởng đến vấn đề giá viện phí. Cho dù giao quyền tự chủ tài chính cho các BV, nhưng nhà nước vẫn phải có sự điều tiết, kiểm soát chặt chẽ để các BV không lạm quyền, bác sĩ chạy theo lợi ích. Để tránh tình trạng người bệnh bị tận thu khi các BV tự chủ tài chính, ngành đang đề nghị Bộ Y tế có hành lang pháp lý để quy định chặt chẽ các điều kiện khám chữa bệnh, điều trị, bảo vệ người bệnh – người tiêu dùng.Tự chủ tài chính là quá trình chuyển đổi mang tính chất đột phá nhưng hoàn toàn tất yếu, đòi hỏi các BV công phải tự chuyển mình để thu hút người bệnh, các BV phải tìm giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn và phục vụ một cách tốt nhất để củng cố niềm tin của người bệnh, uy tín của BV.
- Các BV của Hải Phòng sẽ có những thuận lợi và khó khăn gì trong công tác này?
- Việc tự chủ tài chính BV triển khai tại Hải Phòng thời điểm này có nhiều thuận lợi. Các BV có kinh nghiệm việc triển khai tự chủ tài chính một phần. Ngành Y tế Hải Phòng có kinh nghiệm thực tế triển khai Nghị định 43 năm 2006 của Chính phủ (Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập), bằng việc tự chủ một phần vào chi lương. Trong những năm qua, ngành tự chủ tiền lương cho 1719/9.000 cán bộ, công nhân viên. Ngoài ra, một số BV tự chủ trong xây dựng cơ bản. Chẳng hạn, nhiều BV trích lập quỹ phát triển sự nghiệp để tự nâng cấp, tự mua sắm trang thiết bị.
Lẽ ra đến thời điểm năm 2016, Hải Phòng phải thực hiện tự chủ tài chính các BV công theo lộ trình này, nhưng do là 1 trong 32 tỉnh, thành phố có tỷ lệ người dân tham gia BHYT thấp, dưới 80%, nên Bộ Y tế cho phép thực hiện tự chủ tài chính các BV công vào năm 2017. Cùng thời điểm, Bộ Y tế sẽ đưa lương vào giá viện phí, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các BV.
Tuy nhiên, việc tự chủ tài chính cũng gặp những thách thức như tư duy bao cấp kéo dài, kiến thức quản lý BV theo xu hướng hiện đại còn hạn chế, nên một số BV không dễ dàng ủng hộ việc tự chủ tài chính; công tác tự chủ ở các BV cấp quận, huyện có nhiều khó khăn hơn. Hiện nay, nguồn thu của BV bao gồm từ 2 nguồn chính: chi phí khám chữa bệnh BHYT và khám chữa bệnh dịch vụ. Thực hiện BV tự chủ sẽ là một trong những khó khăn đối với khu vực y tế tuyến huyện do khả năng đóng viện phí của người dân khu vực này rất hạn chế, phần lớn các BV yếu kém về cơ sở vật chất, chuyên môn, chưa thu hút được người bệnh. BV tuyến dưới sẽ không bảo đảm chi thường xuyên, ảnh hưởng đến chất lượng điều trị.
- Ngoài ngân sách hỗ trợ, ngành Y tế Hải Phòng có giải pháp nào để hỗ trợ các BV tuyến dưới, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh?
- Ngành y tế đang có lộ trình cho những BV quận, huyện trong việc thực hiện tự chủ tài chính. Theo đó, ở giai đoạn đầu, những cơ sở y tế có năng lực khám chữa bệnh thấp sẽ được ngành y tế thành phố hỗ trợ tiền lương nhân viên, hoàn thiện trang thiết bị, phân bố nhân lực. Riêng đối với các trung tâm y tế không giường bệnh, thành phố sẽ hỗ trợ một phần. Cùng với đó, ngành sẽ xem xét tham mưu với thành phố quyết định 2 lĩnh vực không thể tự chủ là tâm thần và phong; đề xuất với thành phố hỗ trợ, nâng cấp cơ sở hạ tầng các BV tuyến huyện; tích cực chuyển giao kỹ thuật để nâng cao chất lượng chuyên môn. Thứ hai, chúng tôi quan tâm, đề xuất với thành phố hỗ trợ, nâng cấp cơ sở hạ tầng các BV. Thứ ba, chúng tôi cũng tích cực chuyển giao kỹ thuật để nâng cao chất lượng chuyên môn. Thứ tư, ngành y tế cũng xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực, trong đó có những chế độ đãi ngộ để BV tuyến dưới cũng có những bác sĩ có trình độ cao về công tác.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Kim Oanh thực hiện
