(HPĐT)- Hội nghị Trung ương 5 (khóa 13) ban hành Nghị quyết số 18- NQ/TW về “Tiếp tục đổi mới, nghị Trung ương 5 (khóa 13) hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao”. Một nội dung mới, quan trọng tại Nghị quyết 18 là mở rộng đối tượng, hạn mức nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp. Đây là quan điểm, chủ trương rất được người dân quan tâm, kỳ vọng sẽ tháo gỡ “rào cản”, điểm nghẽn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Đất đai hiện hành.
Trồng quất ở xã Tân Viên (huyện An Lão).
Với mục tiêu thu hút đầu tư trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, từ năm 2015, thành phố mạnh dạn xây dựng Đề án thí điểm dồn điền, đổi thửa kết hợp thu hồi diện tích đất nông nghiệp của người dân theo nguyên tắc tự nguyện trả lại ruộng đất cho Nhà nước quản lý theo quy định, thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại các xã Tân Liên, Tam Đa (huyện Vĩnh Bảo). Trên cơ sở dồn điền, thành phố thu hồi 162 ha đất sản xuất nông nghiệp, từ đó thu hút Công ty TNHH đầu tư sản xuất phát triển nông nghiệp VinEco làm chủ đầu tư dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đây là một trong những mô hình để nông dân các huyện trên địa bàn thành phố và các địa phương khác đến tham quan, học tập kinh nghiệm, tạo việc làm cho lao động tại chỗ, tăng thu nhập cho người dân.
Bên cạnh đó, thành phố cũng có một số mô hình tập trung ruộng đất để phát triển sản xuất nông nghiệp khác đạt hiệu quả tốt. Như HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương (huyện Kiến Thụy) ký kết hợp đồng với nhiều hộ dân trong vùng với quy mô khoảng 120 ha để sản xuất lúa ruộng rươi, theo quy trình sản xuất lúa hữu cơ và thu mua, bao tiêu sản phẩm. Hay Công ty CP nông nghiệp và công nghệ cao Châu Giang, thuê mua và thuê lại đất của người dân để tập trung 5 ha đất nông nghiệp (huyện Thủy Nguyên) để trồng hoa và dưa vân lưới ứng dụng công nghệ cao. Hay mô hình của hộ ông Nguyễn Văn Tụ, xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) thuê lại diện tích đất nông nghiệp của người dân ở xã với quy mô 40 ha để sản xuất lúa…
Tuy nhiên, do hạn mức giao, thuê đất, thời gian giao đất quy định trong Luật Đất đai hiện hành chưa phù hợp với thực tế. Từ đó, tổ chức, cá nhân có nhu cầu gặp khó khăn trong việc tích tụ ruộng đất. Để có đất sản xuất, chủ đầu tư phải vận động nhiều hộ dân, “gom” từng thửa nhỏ, lẻ. Doanh nghiệp không chủ động được phương án sản xuất lâu dài do việc ký kết hợp đồng thuê đất với người dân mang tính thời vụ, không ổn định. Diện tích đất trên cũng không thể thế chấp vay vốn kinh doanh. Với mô hình liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm, không phải chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc thuê lại đất của các hộ nông dân, dễ triển khai áp dụng hơn. Song, sự liên kết này thiếu bền vững, người sản xuất có thể “phá hợp đồng” khi giá sản phẩm tăng cao trên thị trường. Quyền sử dụng dụng đất vẫn thuộc về người dân, nên việc vận động họ đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, tạo vùng sản xuất tập trung quy mô lớn gặp nhiều khó khăn. Các mô hình tích tụ tập trung ruộng đất chủ yếu xuất phát từ nhu cầu, yêu cầu của tổ chức, cá nhân, thiếu tính định hướng và cơ chế, chính sách cụ thể của Nhà nước. Từ đó, vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao chưa phát triển. Việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp còn nhiều khó khăn.
Đáp ứng yêu cầu thực tiễn, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang được các bộ, ngành liên quan phối hợp xây dựng trên tinh thần bám sát các quan điểm, chủ trương Nghị quyết 18, trong đó có nội dung mở rộng đối tượng, hạn mức nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp. Những nút thắt, vướng mắc trong tích tụ ruộng đất sẽ thực sự được “cởi trói”, từ đó tạo điều kiện để sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn “cất cánh"./.
HOÀNG MINH
