(HPĐT)- Cách đây 60 năm, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, ngày 23-10- 1961, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn 759, còn gọi là “Đoàn tàu không số”, tiền thân của Đoàn 125, nay là Lữ đoàn 125 Vùng 2 Hải quân, mở con đường chiến lược vận chuyển trên biển chi viện cho chiến trường miền Nam mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bến K15- Đồ Sơn. (Ảnh: VŨ DŨNG)
Bến K15, nép mình dưới chân núi Vạn Hoa, bán đảo Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng, là nơi xuất phát những con tàu không số huyền thoại. Đây là nơi khởi phát đường Hồ Chí Minh trên biển để vận chuyển hàng hóa và cán bộ chiến sĩ băng qua hiểm nguy vào 19 bến thuộc Nam Trung Bộ và Nam Bộ suốt 14 năm ròng… mà điểm cuối là bến Vàm Lũng (Cà Mau).
Vẫn nhớ, đêm 11-10- 1962, chiếc tàu gỗ gắn máy mang tên “Phương Đông 1” giả dạng tàu đánh cá rời bến Đồ Sơn. Trên tàu có 10 thủy thủ dưới sự chỉ huy của thuyền trưởng Lê Văn Một, chính trị viên Bông Văn Dĩa, chở hơn 30 tấn vũ khí rời bến K15 đi Nam, vượt qua hàng nghìn hải lý trước sự theo dõi của địch. Sáng 16- 10, tàu vào bến Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn. Vui mừng trước sự kiện, Bác Hồ gọi điện biểu dương cán bộ chiến sĩ, công nhân đã góp công sức làm nên chiến công xuất sắc. Người chỉ đạo: “Nhanh chóng rút kinh nghiệm tiếp tục vận chuyển nhanh, nhiều vũ khí hơn nữa cho đồng bào miền Nam đánh giặc, cho Nam – Bắc sớm sum họp một nhà…”. Tàu Phương Đông 1 đi vào lịch sử, chính thức khai thông tuyến vận tải quân sự đường biển. Sau đó, những chiếc tàu Phương Đông 2, 3 và 4 lần lượt xuất phát đưa hàng vào các tỉnh Trà Vinh, Bến Tre, Bà Rịa an toàn, hình thành nên tuyến đường vận tải đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.
Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến trường miền Nam đêm ngày không ngừng vang tiếng súng, trên hướng biển, từ bến tàu không số nơi cửa biển Đồ Sơn, những chuyến tàu đêm vẫn bí mật Nam tiến, băng qua những hiểm nguy, sẵn sàng chiến đấu, anh dũng hy sinh để chi viện cho chiến trường miền Nam. Sử sách mãi ghi về cuộc chiến đấu anh dũng dịp Tết Mậu Thân 1968 của tàu 235 do Trung úy Nguyễn Phan Vinh làm thuyền trưởng, vận chuyển 14 tấn vũ khí, đạn dược chi viện miền Nam. Bị tàu địch bủa vây, cả tàu anh dũng chiến đấu, Nguyễn Phan Vinh hội ý với anh em và quyết định hủy tàu để không lọt vào tay địch. Thuyền trưởng cho tất cả anh em bơi vào bờ trước, còn thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và thợ máy Ngô Văn Thứ ở lại chuẩn bị kíp nổ, trực tiếp điểm hỏa hủy tàu, rồi rời tàu. 2 giờ sáng 1- 3-1968, cột lửa bốc lên cùng tiếng nổ dữ dội chấn động vùng biển, hất tung một nửa thân tàu 235 lên triền núi Bà Nam. Cuộc chiến đấu trên bộ giữa thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và và Ngô Văn Thứ với bộ binh địch diễn ra vô cùng ác liệt, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh.
Tiếp nhận sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc xã hội chủ nghĩa, quân giải phóng miền Nam có điều kiện phát triển lớn mạnh, có vũ khí để giáng trả đối phương, lập nên những trận đánh tiêu biểu mang đậm dấu ấn chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam qua đường Hồ Chí Minh trên biển như Ấp Bắc (Mỹ Tho), Bình Giá (Bà Rịa), Ba Gĩa (Quảng Ngãi).
Cán bộ, chiến sĩ đoàn 125 nhận hàng vận chuyển cho chiến trường miền Nam. (Ảnh tư liệu)
Nói tới đường Hồ Chí Minh trên biển là nói tới các thế hệ cán bộ chiến sĩ “Đoàn tàu không số” huyền thoại, luôn trung thành với Đảng, với Tổ quốc với dân, sẵn sàng chiến đấu, chấp nhận hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và Bác Hồ tin tưởng giao phó. Đường Hồ Chí Minh trên biển là con đường của trí tuệ, sự mưu trí, quả cảm sự đoàn kết quân dân giữa cán bộ chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam với nhân dân các địa phương ven biển, một biểu hiện sinh động của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, “đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, giải phóng miền Nam thu non sông về một mối.
Mở đường Hồ Chí Minh trên biển là quyết sách đúng đắn thể hiện tầm nhìn, bản lĩnh và tài thao lược của Đảng, quân đội và nhân dân ta, là sự kế thừa và phát triển trên tầm cao mới truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Đường Hồ Chí Minh trên biển đã đi vào lịch sử dân tộc như một kỳ tích. Tầm vóc ý nghĩa và những bài học kinh nghiệm quý báu của con đường huyền thoại này vẫn còn nguyên giá trị cần được phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đến với K15 hôm nay, di tích lịch sử quốc gia, các thế hệ người Việt Nam đều xúc động khi được nghe câu chuyện kể về tấm gương hy sinh anh dũng, dâng hương, tưởng nhớ đến công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ. Đường Hồ Chí Minh trên biển – biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng./.
ĐỖ HÂNQuãng thời gian suốt 14 năm (1961 – 1975) xây dựng, hoạt động và chiến đấu, với tinh thần vì miền Nam ruột thịt, tất cả để đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, cán bộ, chiến sĩ “Đoàn tàu không số” đã cùng quân dân nơi có tuyến đường vận tải chiến lược trên biển huy động hàng nghìn lượt tàu thuyền, vận chuyển gần 110.000 tấn vũ khí trang thiết bị, gần 18.000 cán bộ chiến sĩ từ miền Bắc vào các chiến trường miền Nam, trong đó có nhiều cán bộ cao cấp của Đảng, quân đội vào miền Nam và từ miền Nam ra miền Bắc phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ huy chiến đấu trên những chiến trường trọng điểm.
