Vân Phương
Phát biểu tại hội thảo, Phó tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Trần Đình Liệu cho biết, việc xây dựng nghị định về thực hiện bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động là công dân nước ngoài tại Việt Nam là cần thiết trong bối cảnh nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng; phù hợp thông lệ quốc tế và quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO).
Bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động nước ngoài được quy định cụ thể trong Luật Bảo hiểm xã hội 2014 nhằm bảo đảm bình đẳng, an sinh cho người lao động nước ngoài tại Việt Nam; làm căn cứ trong các thoả thuận song phương, đa phương để quyền lợi, chế độ bảo hiểm xã hội của người lao động tại các nước được thực hiện thống nhất, tương đồng.
“Tuy nhiên, việc xây dựng nghị định này đang gặp nhiều vướng mắc trong việc thống nhất mức đóng, mức hưởng chế độ bảo hiểm xã hội giữa các nước; liên thông dữ liệu giữa các quốc gia; việc chuyển đổi tiền tệ; quy định về thuế… Do đó, thông qua hội thảo, Tổ soạn thảo rất mong lắng nghe ý kiến đóng góp, phản biện từ các đơn vị quản lý, đơn vị thực hiện, doanh nghiệp, người lao động để hoàn thiện nghị định trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt”, ông Trần Đình Liệu chia sẻ.
Ông Trần Hải Nam, Phó vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội ( Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) cho biết, trong xu thế hội nhập, lượng lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam đang tăng nhanh. Từ 12.602 lao động nước ngoài năm 2004, đến nay con số này là gần 84.000 người. Hầu hết là người lao động có trình độ, tay nghề cao; được cấp phép lao động. Vì vậy, việc nghiên cứu xây dựng, ban hành Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam là cần thiết.
Dự thảo nghị định do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội soạn thảo, đề xuất đối tượng là người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được thực hiện với cả 5 chế độ là: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
Đóng góp vào dự thảo, ông Hiroshi KaraShima, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cho rằng, cần làm rõ đối tượng lao động được áp dụng của nghị định này, đối tượng được loại trừ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Bên cạnh đó, để thực hiện nghị định này, Việt Nam cần có những hiệp định song phương về chính sách bảo hiểm xã hội với các quốc gia khác để người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không phải đóng bảo hiểm xã hội 2 lần ở cả 2 nước…
Theo ý kiến của nhiều đại diện doanh nghiệp tại hội thảo, hầu hết người lao động nước ngoài đều mong muốn được tham gia bảo hiểm xã hội, tuy nhiên do đặc thù công việc ngắn hạn, theo các dự án, nên người lao động nước ngoài mong muốn tham gia các chế độ ngắn hạn như ốm đau, thai sản, tai nạn nghề nghiệp. Trong dự thảo nghị định còn nhiều từ ngữ có nhiều cách hiểu, khiến các doanh nghiệp khó giải thích người lao động…
Đồng quan điểm, Phó tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Trần Đình Liệu góp ý: Dự thảo nghị định cần xây dựng lại theo kiểu hiệp định song phương về bảo hiểm xã hội giữa Việt Nam và các nước, trên cơ sở có đi có lại, bảo vệ quyền lợi người lao động của cả hai nước. Người lao động phải được đóng hưởng mức lương ở nước sở tại; bảo đảm tính tương đồng về mức đóng, tỷ lệ hưởng, cộng nối thời gian công tác… Đồng thời, dự thảo nghị định cũng phải tính đến vấn đề pháp luật thuế, bảo vệ quyền con người, toàn diện hơn nữa.
