(HPĐT)- Hiện có 85,8% số thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) tại các công đoàn cơ sở (CĐCS) thuộc Công đoàn Khu kinh tế được đánh giá đạt loại A và B. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy quyền lợi và phúc lợi của người lao động ngày càng được chú trọng với nhiều cam kết ổn định, lâu dài. Kết quả này có được nhờ sự nỗ lực bồi dưỡng kỹ năng, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ công đoàn trong công tác thương lượng, ký kết thỏa ước với doanh nghiệp. Để nâng cao hơn nữa chất lượng thỏa ước và mở rộng lợi ích thực chất cho người lao động, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống công đoàn, chủ động từ phía doanh nghiệp, cũng như cơ chế hỗ trợ, giám sát chặt chẽ sau ký kết.
Nhiều phúc lợi với người lao động
Thỏa ước của Công ty TNHH Kỹ thuật bao bì Adhes Việt Nam (Khu công nghiệp Deep C 2B, quận Hải An) được ký kết ngày 15-3-2025 giữa Ban Chấp hành Công đoàn và đại diện lãnh đạo công ty, có hiệu lực 3 năm (đến 15-3-2028), gồm 3 chương, 12 điều. Theo Chủ tịch Công đoàn công ty Vũ Thị Kim Thanh, thỏa ước có hơn 30 nội dung có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật. Trong đó có nhiều phúc lợi thiết thực như các loại phụ cấp (trách nhiệm, vị trí, thâm niên, môi trường, chuyên cần, ngoại ngữ), cùng với các khoản trợ cấp làm ca đêm, đi lại, thuê trọ, nuôi con nhỏ, điện thoại (tùy vị trí), tham quan du lịch, chế độ thăm hỏi, tặng quà các ngày lễ trong năm… Một số nội dung đạt được trong thỏa ước đặc biệt thiết thực, như kinh phí khám sức khỏe định kỳ cho người lao động mỗi năm 500 nghìn đồng, đủ để thực hiện một số dịch vụ khám chuyên sâu, tầm soát bệnh sớm. Mức ăn ca đang áp dụng là 30 nghìn đồng/bữa, cao hơn mức bình quân của nhiều doanh nghiệp có tổ chức công đoàn trong Khu kinh tế.
Một thỏa ước khác cũng mang lại nhiều lợi ích cho người lao động là thỏa ước của Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam (Khu công nghiệp Tràng Duệ, quận An Dương), được ký kết giữa Ban Chấp hành Công đoàn và lãnh đạo công ty, có hiệu lực từ ngày 21-5-2025 đến 20-5-2028, gồm 3 chương, 13 điều. Theo đó, mức lương tối thiểu doanh nghiệp áp dụng cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy định. Người lao động được nghỉ hè 3 ngày mỗi năm, chế độ nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương cũng cao hơn luật định: nghỉ kết hôn được 5 ngày (tăng 2 ngày so với quy định), nghỉ khi tứ thân phụ mẫu hoặc con mất cũng được 5 ngày, nghỉ khi ông, bà, anh, chị, em ruột mất được 3 ngày hưởng nguyên lương (trong khi luật chỉ quy định nghỉ 1 ngày không hưởng lương). Anh Phạm Văn Hùng, công nhân Công ty LG Electronics Việt Nam bày tỏ, các quy định nghỉ việc hưởng nguyên lương trong trường hợp cưới hỏi, tang lễ giúp người lao động yên tâm, giảm bớt áp lực khi lo "việc lớn" cho gia đình. Đặc biệt, thỏa ước còn quy định người lao động kết hôn được mừng 1 triệu đồng; nếu hai người cùng công ty kết hôn, được tặng quà trị giá 8 triệu đồng. “Đây cũng là động lực để có thêm nhiều “gia đình công nhân” cùng gắn bó làm việc trong doanh nghiệp,” anh Hùng nói, đồng thời bày tỏ mong muốn các phúc lợi này được duy trì ổn định, lâu dài.
Theo Phó chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Nguyễn Hồng Quang, những năm gần đây, chất lượng thỏa ước lao động tập thể của các doanh nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực. Đến nay, 79,2% số doanh nghiệp đủ điều kiện đã ký kết thỏa ước; trong đó, 85,8% đạt loại B trở lên. Các bản thỏa ước không chỉ bảo đảm quyền lợi thiết thực, ổn định việc làm, nâng cao đời sống cho người lao động, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn bó giữa người lao động và doanh nghiệp.
Tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức
Công đoàn Theo quy định pháp luật, thỏa ước lao động tập thể được ký giữa đại diện hợp pháp của các bên thương lượng - hiện là tổ chức Công đoàn đại diện người lao động và đại diện doanh nghiệp. Do đó, chất lượng thỏa ước phụ thuộc lớn vào vai trò của Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở, nhất là cán bộ trực tiếp đàm phán, thương lượng các nội dung dựa trên ý kiến tập hợp từ đoàn viên, người lao động. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Kỹ thuật bao bì Adhes Việt Nam Vũ Thị Kim Thanh cho biết, quá trình thương lượng, ký kết thỏa ước diễn ra thuận lợi nhờ sự hợp tác và tạo điều kiện từ lãnh đạo doanh nghiệp. Nhiều nội dung đạt được sự đồng thuận cao, mang lại phúc lợi thiết thực cho người lao động. Tuy vậy, không phải bản thỏa ước nào cũng thuận lợi như vậy. Một số cán bộ công đoàn còn hạn chế về kỹ năng đàm phán, thiếu sự tự tin, quyết đoán khi đối thoại với doanh nghiệp. Do đó, hằng năm Công đoàn Khu kinh tế đều tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng xây dựng, đàm phán, ký kết thỏa ước, giúp cán bộ công đoàn vững vàng hơn trong quá trình thương lượng.
Để nâng cao chất lượng các bản thỏa ước mới hoặc ký lại trong thời gian tới, theo Phó Chủ tịch Nguyễn Hồng Quang, cần có sự chủ động, quyết tâm từ Ban Chấp hành các công đoàn cơ sở, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt. Công đoàn Khu kinh tế sẽ tiếp tục hỗ trợ thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu chính sách, xây dựng phương án thương lượng mẫu, hoàn thiện khung thỏa ước phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp. Đồng thời, tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu, hỗ trợ kỹ thuật, thậm chí trực tiếp tham gia thương lượng tại những đơn vị gặp khó khăn. Về phía các công đoàn cơ sở, cần chủ động lắng nghe ý kiến người lao động, nắm chắc chính sách nội bộ của doanh nghiệp, tranh thủ hỗ trợ từ Công đoàn Khu kinh tế để xây dựng nội dung thương lượng có lợi và khả thi. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” nhằm nâng cao vị thế khi thương lượng, tạo sức ép tích cực và thuyết phục cả doanh nghiệp lẫn công ty mẹ. Sau ký kết, công đoàn cần công khai thỏa ước đến người lao động, theo dõi, giám sát việc thực hiện để bảo đảm thỏa ước không chỉ là văn bản, mà là cam kết thực chất vì quyền lợi người lao động.
