(HPĐT)- Nâng cao chất lượng công tác kháng nghị, kiến nghị được ngành Kiểm sát thành phố xác định là khâu đột phá trong thực hiện hiện nhiệm vụ, nhất là trong giải quyết các vụ án hình sự. Qua đó, các vi phạm trong quá trình điều tra, xét xử các vụ án hình sự được phát hiện, kịp thời điều chỉnh, bảo đảm xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
Viện KSND hai cấp thành phố phối hợp với Tổ chức JICA (Nhật Bản) tổ chức hội thảo bàn giải pháp nâng cao chất lượng kiến nghị, kháng nghị trong giải quyết án hình sự.
Bảo đảm pháp luật được thực thi
Thực hiện chức năng kiểm sát, vừa qua, Phòng Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, xét xử phúc thẩm (Viện KSND thành phố) kháng nghị yêu cầu hủy bản án sơ thẩm số 21/2020/HS-ST ngày 6-3-2020 của TAND huyện Thủy Nguyên. Nguyên nhân là do bản án này ghi không đúng mức hình phạt mà Hội đồng xét xử tuyên đối với bị cáo Bùi Hoàng Hiệp là 24 tháng tù, trong khi bản án ghi là 18 tháng tù. Không những thế, sau khi ban hành bản án, thẩm phán – chủ tọa phiên tòa ra thông báo sửa chữa bản án, vi phạm nghiêm trọng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Kháng nghị này được TAND thành phố chấp nhận, tuyên hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại với bị cáo Hiệp về phần hình phạt.
Ở vụ việc khác, đối tượng Lê Xuân Trường từng 3 lần phạm tội trộm cắp tài sản. Mặt khác, trong quá trình bị khởi tố, điều tra về tội trộm cắp tài sản, bị cáo Trường tiếp tục bị khởi tố, điều tra về tội cố ý gây thương tích. Tuy nhiên, TAND huyện Kiến Thụy tuyên phạt bị cáo Trường 15 tháng cải tạo không giam giữ (áp dụng cho trường hợp phạm tội lần đầu). Viện KSND thành phố kháng nghị yêu cầu chuyển sang áp dụng hình phạt tù có thời hạn với bị cáo Trường và được TAND thành phố chấp nhận, sửa bản án như kháng nghị của Viện KSND.
Trên đây là một vài ví dụ minh chứng vai trò công tác kháng nghị, kiến nghị của cơ quan Viện KSND trong việc chỉ ra các vi phạm của các bản án sơ thẩm, qua đó tạo điều kiện để cấp phúc thẩm cải, sửa đúng pháp luật, bảo đảm tính răn đe và nghiêm minh. Với hiệu quả tích cực đó, ngay từ năm công tác 2018, ngành Kiểm sát thành phố xác định tăng cường chất lượng kháng nghị, kiến nghị là khâu đột phá trong nâng cao chất lượng hoạt động kiểm sát, thực hành quyền công tố trong giải quyết án. Trong lĩnh vực giải quyết án hình sự, công tác kháng nghị, kiến nghị có vai trò quan trọng bảo đảm quá trình tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo tội phạm, kiến nghị khởi tố, điều tra, xét xử được tiến hành có căn cứ, đúng pháp luật, không để xảy ra trường hợp oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.
Kịp thời chấn chỉnh vi phạm
Đồng chí Trần Việt Tú, Trưởng Phòng Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, xét xử phúc thẩm cho biết: Qua 3 năm (2017-2020) triển khai, số lượng kiến nghị, kháng nghị đều tăng qua các năm. Các kiến nghị, kháng nghị liên quan tới tất cả các khâu của quá trình tiếp nhận, giải quyết tin báo tố giác tội phạm tới điều tra, truy tố, xét xử. Riêng kháng nghị phúc thẩm của các đơn vị tập trung vào các dạng: thay đổi tội danh, áp dụng tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; điều chỉnh hình phạt áp dụng với bị cáo; hủy bản án vì có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng; kháng nghị phạt giam bị cáo…
Cùng với đó, công tác kháng nghị, kiến nghị chỉ ra các dạng vi phạm thường gặp của cơ quan điều tra trong quá trình điều tra vụ án hình sự và của cơ quan Tòa án trong quá trình xét xử. Quá trình kiến nghị, cơ quan Viện KSND nêu đầy đủ các căn cứ pháp lý đồng thời phân tích, chỉ rõ các vi phạm, giúp đơn vị vi phạm khắc phục, sửa chữa. Theo đại diện lãnh đạo Viện KSND thành phố, ngoài những kiến nghị về các vi phạm cơ quan tố tụng thường mắc phải, Viện KSND hai cấp thành phố còn làm tốt công tác kiến nghị phòng ngừa đối với các cơ quan quản lý nhà nước, đánh giá một cách đầy đủ, cụ thể hơn về các vi phạm pháp luật cũng như nguy cơ xảy ra tội phạm hình sự, từ đó đề ra được các biện pháp phòng ngừa thích hợp.
Thời gian tới, cùng với việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả hơn trong thực hiện công tác kháng nghị, kiến nghị, Viện KSND thành phố chỉ đạo các đơn vị nâng cao nhận thức, trình độ, kỹ năng của các kiểm sát viên, đồng thời đẩy mạnh mối quan hệ phối hợp giữa các đơn vị trong ngành cũng như quan hệ với các đơn vị khối Tư pháp và các cơ quan hữu quan để công tác kháng nghị, kiến nghị đạt hiệu quả hơn nữa, góp phần bảo đảm việc giải quyết các vụ án hình sự nói riêng, các vụ án nói chung được chính xác, công bằng, minh bạch.
Thành LêTừ tháng 12-2017 đến hết tháng 5-2020, Viện KSND hai cấp thành phố ban hành 293 kiến nghị và 38 kháng nghị hình sự, trong đó có 241 kiến nghị yêu cầu cơ quan điều tra, Tòa án khắc phục vi phạm trong các giai đoạn giải quyết tin báo tố giác tội phạm, điều tra và xét xử; 52 kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm phòng ngừa vi phạm pháp luật trong các giai đoạn giải quyết vụ án hình sự. Số kháng nghị phúc thẩm ban hành là 29 vụ, được chấp nhận 10 vụ trên tổng số 25 vụ án có kháng nghị được xét xử; báo cáo Viện KSND cấp cao kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm và tái thẩm 9 vụ.
