Công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế: Nguy cơ quá tải do tăng đột biến

Chất thải y tế được xử lý trước khi đưa vào lò đốt tại Khu liên hợp xử lý chất thải Tràng Cát.

Khối lượng công việc lớn, năng lực lại có hạn

Theo Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, hiện nay, toàn bộ 4 chiếc xe chuyên dụng vận chuyển chất thải y tế của công ty hoạt động hết công suất. Từ đầu tháng 12 đến nay, hằng ngày ngoài hơn 1,5 tấn chất thải y tế tại các bệnh viện, công ty thu gom hơn 2 tấn chất thải có nguy cơ chứa virus SARS-CoV-2 tại các khu cách ly tập trung trên địa bàn thành phố và các điểm thu gom chất thải từ các hộ thực hiện cách ly, theo dõi y tế tại nhà trên địa bàn 14/15 quận, huyện (trừ huyện Bạch Long Vĩ). Trung bình, mỗi ngày, mỗi chiếc xe chuyên dụng di chuyển hơn 200 km, liên tục vận chuyển chất thải y tế và chất thải có nguy cơ chứa virus SARS-CoV-2 từ hơn 150 điểm thu gom ở các quận, huyện về Khu liên hợp xử lý chất thải Tràng Cát (quận Hải An) để xử lý ngay trong ngày. Để bảo đảm vệ sinh môi trường trong quá trình thu gom chất thải y tế, các xe thu gom là xe bảo ôn có trọng tải 2.650 kg được gắn định vị GPS và có các tiêu chuẩn ngặt nghèo đối với xe vận chuyển chất thải nguy hại theo quy định. Số lượng xe chuyên dụng có hạn, quãng đường thu gom trải dài suốt 14 quận, huyện khắp thành phố, một số địa phương bố trí điểm tập kết nằm trong ngõ nhỏ, các xe chuyên dụng không thể vào tận nơi để thu gom. Nếu số ca mắc COVID-19 tiếp tục tăng cao và thêm nhiều trường hợp cách ly tại nhà, việc thu gom, vận chuyển sẽ gặp nhiều khó khăn.

Cùng với những khó khăn trong thu gom, vận chuyển chất thải y tế hiện nay, việc các lò đốt chất thải y tế đang hoạt động gần đạt ngưỡng thiết kế cũng là mối lo ngại. Theo đơn vị vận hành các lò đốt rác y tế của thành phố là Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, trong gần 1 tháng qua, các lò hoạt động liên tục 3 ca/ngày đêm để xử lý gần 4 tấn chất thải y tế mỗi ngày. Trong khi đó, công suất thiết kế của hệ thống lò đốt hiện nay chỉ xử lý tối đa 4 tấn chất thải y tế/ngày. Không những thế, các công nhân phải thực hiện thêm công đoạn phân loại chất thải trước khi xử lý do không phải loại chất thải nào cũng đưa vào lò đốt được. Nhất là chất thải tại các điểm cách ly ở các địa phương có lẫn nhiều loại rau, củ và các loại chất thải khác không phù hợp và có nguy cơ gây hư hại lò đốt. Hiện nay, toàn bộ máy móc, công nhân vận hành lò đốt được huy động làm việc liên tục. Tuy nhiên, việc hoạt động với công suất tối đa liên tục kéo dài có nguy cơ ảnh hưởng đến tuổi thọ của các thiết bị máy móc và sức khỏe của người lao động. Nhất là nếu số lượng chất thải y tế và chất thải có nguy cơ chứa virus SARSCoV-2 vượt hơn 4 tấn/ngày, hệ thống lò đốt hiện nay sẽ không đủ đáp ứng.

Cần sự phối hợp, hỗ trợ của địa phương, hộ gia đình

Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, thực hiện nhiệm vụ được thành phố giao, trong thời gian tới, toàn bộ cán bộ, người lao động công ty nỗ lực tối đa, quyết tâm bảo đảm toàn bộ chất thải y tế được thu gom, xử lý trong ngày, không để tồn đọng đến ngày hôm sau. Để bảo đảm hiệu quả thu gom, công ty chủ động liên hệ với các bệnh viện, khu cách ly tập trung và các địa phương để lên kế hoạch vận chuyển hợp lý, thuận tiện nhất. Đối với các điểm tập kết chất thải có nguy cơ chứa virus SARS-CoV-2 tại các quận, huyện, công ty phối hợp và hỗ trợ các địa phương bố trí vị trí tập kết thuận lợi và sắp xếp thời gian thu gom hợp lý. Đồng thời, công ty tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên xe chuyên dụng, hệ thống lò đốt chất thải y tế. Công ty xây dựng phương án tăng cường nhân lực, phương tiện, trang thiết bị bổ sung khi lượng chất thải y tế tăng cao; bảo đảm sức khỏe, trang bị đầy đủ trang phục phòng hộ cá nhân chuyên dụng như quần áo bảo hộ, mũ trùm đầu, ủng, găng tay, khẩu trang, kính... cho người lao động. Ngoài việc trang bị tốt bảo hộ lao động, công ty quan tâm hơn đến chế độ ăn uống, sinh hoạt để tăng cường sức đề kháng, bảo đảm đủ nhân lực thực hiện nhiệm vụ.

Trong bối cảnh dịch COVID-19 còn diễn biến phức tạp, đề phòng trường hợp chất thải có nguy cơ chứa virus SARS-CoV-2 tăng cao vượt công suất của lò đốt, thành phố và các sở, ngành liên quan cần sớm có giải pháp xử lý kịp thời. Theo Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, thành phố có thể chỉ đạo trưng dụng lò đốt của các đơn vị trên địa bàn thành phố trong việc xử lý chất thải lây nhiễm, nhất là chất thải tại các điểm cách ly, theo dõi y tế tại các khu dân cư. Đồng thời, đề nghị các địa phương, đơn vị liên quan tăng cường tuyên truyền, tổ chức phân loại chất thải tại các hộ gia đình, giảm bớt lượng chất thải phải đốt để giảm tải cho công tác vận chuyển, xử lý chất thải y tế.

Cùng với đó, thành phố quan tâm đầu tư nâng cấp, bổ sung kịp thời phương tiện, trang thiết bị máy móc để bảo đảm hiệu quả xử lý chất thải y tế trên địa bàn thành phố, bảo đảm vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch COVID-19./.