(HPĐT)- Tại kỳ họp thứ 11, HĐND thành phố khóa 16 vừa diễn ra, một trong những nội dung được nhiều đại biểu HĐND thành phố và cử tri quan tâm nhiều là kết quả thực hiện chỉ tiêu thu ngân sách. Sau nhiều năm đạt mức thu cao, 6 tháng năm 2023 thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn thành phố, nhất là thu ngân sách nội địa giảm, chỉ ở mức trung bình so với cả nước. Điều này đặt ra nhiều áp lực lớn, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, quyết liệt để đạt hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch.
Doanh nghiệp trong Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng. Ảnh: Duy Thính
Nhiều tác động làm giảm nguồn thu
Có nhiều nguyên nhân làm hụt thu ngân sách, trước hết là từ những chính sách gia hạn, miễn, giảm thuế, phí, lệ phí của Quốc hội, Chính phủ để hỗ trợ, phục hồi hoạt động sản xuất. Đơn cử, với chính sách giảm 50% thuế bảo vệ môi trường, số thu 6 tháng đối với hoạt động kinh doanh xăng, dầu chỉ đạt 818 tỷ đồng, bằng 29,8% dự toán năm, giảm 265 tỷ đồng so với cùng kỳ. Với khoản thu từ khu vực ngoài quốc doanh cũng giảm, chủ yếu do Công ty TNHH sản xuất và kinh doanh VinFast công bố ngừng sản xuất xe ô tô chạy xăng, chuyển sang sản xuất xe ô tô điện với mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ còn 3%, giảm 587 tỷ đồng so với cùng kỳ 2022.
Lý do sụt giảm sâu thu ngân sách nội địa còn từ các khoản thu tiền cho thuê đất, thu tiền sử dụng đất. Theo thống kê của Cục Thuế thành phố, lũy kế 6 tháng, thu tiền cho thuê đất là 433 tỷ đồng, giảm hơn 3.600 tỷ đồng, chỉ bằng 10,7% so với cùng kỳ. Trong khi 6 tháng năm 2022, thành phố thu tiền thuê đất một lần của Dự án Đồi Rồng là 3.103 tỷ đồng và Dự án số 4 phố Trần Phú (quận Ngô Quyền) là 420 tỷ đồng, nhưng năm nay không có khoản thu nào lớn. Về thu tiền sử dụng đất, luỹ kế 6 tháng thực hiện 1.509 tỷ đồng, mới đạt 24,6% dự toán pháp lệnh, 11,6% dự toán HĐND thành phố, bằng 71,8% so cùng kỳ, do từ đầu năm đến nay chưa thu được của dự án nào lớn.
Sự sụt giảm nguồn thu từ đất do thị trường bất động sản giảm hấp dẫn. Ngoài những dự án, lô đất lớn thuộc thẩm quyền của đấu giá của thành phố chưa triển khai, thì tỷ lệ đấu giá thành công đất của các quận, huyện cũng giảm đáng kể, thậm chí có những lô đất phải tổ chức đầu giá lại 2 đến 3 lần, nhưng chưa có người tham gia. Tại phiên họp thường kỳ tháng 6 của UBND thành phố, Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Nguyễn Huy Hoàng cho biết, trong 6 tháng năm 2023, việc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại huyện đạt kết quả thấp so với chỉ tiêu đề ra. Có khu vực huyện phải tổ chức đấu giá lần thứ 4, nhưng chỉ đấu giá thành số lượng nhỏ trên tổng số lô, ảnh hưởng đến thu ngân sách, kế hoạch đầu tư công của huyện. Bên cạnh đó, nhiều địa phương dự kiến triển khai đấu giá đất trong những tháng cuối năm.
6 tháng năm 2023, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn thành phố khoảng 46.400 tỷ đồng, giảm hơn 15% so với cùng kỳ năm 2022 và mới đạt gần 40% dự toán HĐND thành phố giao. Trong đó, thu nội địa đạt hơn 16.600 tỷ đồng, giảm hơn 18% so với cùng kỳ năm, bằng khoảng 39% dự toán HĐND thành phố giao; nếu trừ tiền đất đạt 13.415 tỷ đồng, giảm 22,9% so với cùng kỳ, bằng 45,5% dự toán HĐND thành phố giao. Thu từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng giảm sâu, chỉ đạt hơn 28.400 tỷ đồng, giảm 13% so với cùng kỳ, bằng 40% dự toán HĐND thành phố giao.
Tăng cường thu các sắc thuế, đẩy nhanh đấu giá quyền sử dụng đất
Để hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách nội địa 42.500 tỷ đồng HĐND thành phố giao năm 2023 là nhiệm vụ nhiều khó khăn, áp lực trong những tháng cuối năm. Với sự thống nhất cao, kỳ họp thứ 11 HĐND thành phố quyết nghị giữ nguyên các chỉ tiêu kinh tế-xã hội, đồng thời bổ khuyết một số nhiệm vụ, giải pháp, giao UBND thành phố triển khai đồng bộ, hiệu quả, trong đó có nhiệm vụ tăng cường kỷ cương, thu chi ngân sách.
Cục trưởng Cục Thuế thành phố Hà Văn Trường cho biết, để phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách, ngành Thuế xây dựng kế hoạch thu theo từng tháng, từng tuần; tập trung phân tích, dự báo, rà soát chi tiết từng chỉ tiêu sắc thuế để điều chỉnh, có giải pháp phù hợp. Cùng với đó, Cục Thuế thành phố tập trung đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, chống thất thu thuế, nhất là trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên, thương mại điện tử, hộ kinh doanh, dịch vụ vận tải... Hiện nay, đơn vị xây dựng Đề án quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, từ đó phối hợp với các quận, huyện rà soát, xác định doanh thu; hạn chế tình trạng kê khai không trung thực, chưa sát thực tế. Thời gian tới, ngành chủ động phối hợp các sở, ngành, địa phương trong thu hồi nợ đọng thuế, nợ đọng tiền sử dụng đất, thuê đất bằng các biện pháp cưỡng chế mạnh theo quy định. Từ những kết quả trong thực hiện hóa đơn điện tử, Cục Thuế thành phố tiếp tục triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, tăng cường quản lý thuế trong lĩnh vực dịch vụ, nhất là với nhà hàng, khách sạn... Ngành Thuế đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp, người nộp thuế về các chính sách gia hạn, miễn, giảm thuế, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh, nuôi dưỡng nguồn thu.
Công ty TNHH sản xuất và kinh doanh VinFast chuyển hướng sản xuất ô tô điện với mức thuế suất tiêu thụ đặc biệt thấp hơn, giảm thu vào ngân sách 587 tỷ đồng so với cùng kỳ 2022.
Trong ảnh: Xuất khẩu ô tô điện VinFast sang thị trường nước ngoài. Ảnh: Duy Thính
Ngoài việc bảo đảm hoàn thành thu các sắc thuế, trả lời những vấn đề đại biểu HĐND thành phố, cử tri quan tâm về thu tiền sử dụng đất, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân nêu rõ: Những tháng cuối năm, UBND thành phố quyết liệt chỉ đạo các sở, ngành, đẩy nhanh tiến độ tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá tài sản công, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư để tăng thu ngân sách nhà nước đối với các vị trí như số 187 đường Tôn Đức Thắng (trụ sở cũ của Trường cao đẳng Công nghiệp); lô đất CC29-4 quận Lê Chân; các khu đất tại Bắc sông Cấm; khu đất thu hồi của Tổng công ty 28... Việc đẩy nhanh tiến độ đấu giá quyền sử dụng đất là cơ sở để thành phố tăng thu ngân sách nội địa, bù đắp việc đấu giá các lô đất của các quận, huyện đang gặp khó khăn, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu HĐND thành phố giao. Về lâu dài, thành phố chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu các Đề án thực hiện thí điểm chính sách phí, lệ phí theo tinh thần Nghị quyết số 35 của Quốc hội để góp phần tăng thu ngân sách thành phố và một số đề án, giải pháp nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ theo quy định pháp luật, tạo lập các nguồn thu bền vững, ổn định./.
HOÀNG MINH
